Các hãng xe Đức tìm đường sang ngành quốc phòng giữa khủng hoảng ô tô
Dây chuyền sản xuất xe ô tô của hãng Volkswagen tại nhà máy ở Wolfsburg, Đức. Ảnh tư liệu: DPA/TTXVN
Theo Euronews ngày 17/5, tập đoàn ô tô Đức Mercedes-Benz cho biết sẵn sàng tham gia hỗ trợ lĩnh vực quốc phòng châu Âu, trong bối cảnh ngành công nghiệp xe hơi của Đức đối mặt áp lực ngày càng lớn còn các doanh nghiệp quốc phòng lại bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh.
Trong cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal, CEO Mercedes-Benz Ola Kallenius cho biết công ty không loại trừ khả năng tham gia vào các hoạt động liên quan tới quốc phòng nếu có thể đóng vai trò tích cực đối với năng lực phòng thủ của châu Âu.
Ông Kallenius nhận định thế giới đang trở nên khó lường hơn và châu Âu cần tăng cường khả năng quốc phòng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mọi hoạt động liên quan tới quân sự, nếu có, sẽ chỉ mang tính bổ trợ quy mô nhỏ so với mảng sản xuất ô tô cốt lõi của Mercedes-Benz. Hiện tập đoàn chưa công bố bất kỳ kế hoạch cụ thể nào.
Động thái này phản ánh xu hướng ngày càng rõ tại Đức khi nhiều doanh nghiệp quốc phòng tìm cách tận dụng cơ sở hạ tầng, đội ngũ kỹ sư và chuỗi cung ứng sẵn có của ngành ô tô, lĩnh vực vốn đang chịu tác động từ chi phí sản xuất cao, nhu cầu yếu tại châu Âu, cạnh tranh gia tăng từ Trung Quốc và nguy cơ áp thuế từ Mỹ.
Không chỉ Mercedes-Benz, Volkswagen cũng đang xem xét khả năng tham gia vào lĩnh vực quốc phòng. CEO Oliver Blume cho biết hãng dự kiến quyết định trong năm nay liệu có sản xuất các phương tiện vận tải quân sự tại nhà máy Osnabruck hay không. Tuy vậy, Volkswagen khẳng định sẽ không sản xuất xe tăng hay vũ khí.
Ở chiều ngược lại, các tập đoàn quốc phòng Đức cũng đang đẩy mạnh tiếp cận ngành ô tô. Rheinmetall cho biết đang đánh giá khả năng chuyển đổi một số cơ sở sản xuất linh kiện ô tô tại Berlin và Neuss sang phục vụ quốc phòng. Công ty cũng được cho là cân nhắc tiếp quản một số nhà máy ô tô đang gặp khó khăn, trong đó có nhà máy Osnabruck của Volkswagen.
Dù vậy, CEO Rheinmetall Armin Papperger tỏ ra thận trọng khi cho rằng các nhà máy ô tô hiện tại chỉ phù hợp một phần với nhu cầu sản xuất quốc phòng và chi phí chuyển đổi sẽ rất lớn. Theo ông, phương án tận dụng nhà máy sẵn có vẫn nên được đánh giá trước khi xây dựng cơ sở hoàn toàn mới.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp quốc phòng khác cũng đang hưởng lợi từ làn sóng cắt giảm nhân sự trong ngành ô tô Đức. Công ty hàng không - quốc phòng Hensoldt được cho là tích cực tuyển dụng lao động kỹ thuật từ các nhà cung cấp phụ tùng như Continental AG và Bosch.
Ngành ô tô Đức hiện đối mặt giai đoạn khó khăn kéo dài. Mercedes-Benz hồi tháng 2 cho biết lợi nhuận năm 2025 giảm khoảng 49%, từ 10,4 tỷ euro xuống còn 5,3 tỷ euro, trong khi doanh thu giảm khoảng 9%. Ngoại trừ BMW, hầu hết các hãng xe lớn của Đức đều đã công bố kế hoạch cắt giảm việc làm trong nước trong những tháng gần đây.
Trái ngược với bức tranh ảm đạm của ngành ô tô, lĩnh vực quốc phòng toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), 100 tập đoàn vũ khí lớn nhất thế giới đã ghi nhận doanh thu kỷ lục trong năm 2024.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng ngành quốc phòng khó có thể bù đắp hoàn toàn sự suy giảm của lĩnh vực ô tô do quy mô hai ngành chênh lệch rất lớn. Riêng ngành công nghiệp ô tô Đức đã tạo ra hơn 540 tỷ euro doanh thu trong năm 2024, trong khi tổng doanh thu của năm công ty quốc phòng lớn nhất nước này chỉ đạt chưa tới 30 tỷ euro vào năm 2023.