CEO Dragon Capital chỉ ra 3 yếu tố quyết định tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục đầu tư

Nguyên Ngọc 11:00 | 21/11/2026 Doanh Nhân Việt Nam trên Doanh Nhân Việt Nam trên
Chia sẻ
Theo ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam, nhà đầu tư không nên chỉ dựa vào dự báo GDP hay diễn biến từng phiên để quyết định mua bán cổ phiếu. Việc phân bổ tài sản cần được xây dựng từ mục tiêu cá nhân, chu kỳ thị trường và trạng thái giao dịch, qua đó kiểm soát rủi ro và hạn chế những quyết định cảm tính.

Tại sự kiện DNSE Future Tech Summit 2026 diễn ra chiều 20/11, ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam (DCVFM), chia sẻ về phương pháp phân bổ tài sản theo chu kỳ và trạng thái thị trường.

Theo ông, đây là cách tiếp cận giúp nhà đầu tư xác định tỷ trọng cổ phiếu, trái phiếu và tiền mặt phù hợp với khả năng chịu đựng rủi ro, đồng thời linh hoạt điều chỉnh danh mục theo diễn biến thị trường.

Đặt vấn đề về khả năng dự báo thị trường, ông Tuấn cho rằng ngay cả khi biết trước thị trường sẽ có một phiên giảm gần 7% trong 5 phiên tới, nhà đầu tư vẫn khó đưa ra quyết định nếu không xác định được chính xác thời điểm phiên giảm xảy ra. Bán quá sớm hay chờ đợi đều có thể khiến hiệu quả đầu tư khác biệt đáng kể. Việc dự báo chính xác từng phiên giao dịch là điều khó khăn, nhà đầu tư dài hạn không nên đặt trọng tâm vào những biến động ngắn hạn như vậy.

Ông cũng dẫn chứng diễn biến của thị trường chứng khoán Việt Nam trong một số năm để cho thấy tăng trưởng kinh tế không phải lúc nào cũng tỷ lệ thuận với diễn biến cổ phiếu. Năm 2021, GDP tăng khoảng 2% nhưng thị trường chứng khoán bùng nổ. Sang năm 2022, GDP tăng khoảng 8% nhưng thị trường lại lao dốc.

Điều này cho thấy việc đánh giá thị trường không thể chỉ dựa vào một vài chỉ tiêu kinh tế vĩ mô quen thuộc. Thay vào đó, nhà đầu tư cần xem xét chu kỳ lợi nhuận, điều kiện tiền tệ và trạng thái giao dịch của thị trường.

Ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam (DCVFM). (Ảnh: DNSE).

Xác định tỷ trọng cổ phiếu từ khả năng chịu đựng rủi ro

Theo ông Tuấn, mô hình phân bổ tài sản được xây dựng trên ba yếu tố, trong đó mục tiêu cá nhân và khả năng chịu đựng rủi ro là nền tảng đầu tiên.

Ông lấy ví dụ một nhà đầu tư có 1 tỷ đồng và chỉ chấp nhận mức thua lỗ tối đa 100 triệu đồng. Từ giới hạn này, nhà đầu tư cần tính ngược lại tỷ trọng tài sản có thể phân bổ vào cổ phiếu, trái phiếu và tiền mặt, sao cho nếu thị trường diễn biến bất lợi, mức sụt giảm vẫn nằm trong khả năng chấp nhận.

Cùng sở hữu 2 tỷ đồng nhưng một người có thể chấp nhận thua lỗ 500 triệu đồng, trong khi người khác chỉ chịu được mức lỗ 200 triệu đồng. Do đó, hai người không thể áp dụng cùng một cơ cấu danh mục.

Thời gian cần sử dụng tiền cũng là yếu tố quan trọng. Số liệu thống kê trong khoảng 10 năm cho thấy xác suất có lãi khi nắm giữ cổ phiếu liên tục trong hai năm vào khoảng 42%, trong khi xác suất thua lỗ vẫn ở mức 25%.

Nếu kéo dài thời gian nắm giữ lên 5 năm, xác suất thua lỗ giảm đáng kể. Ngay cả khi mua và bán ở những thời điểm bất lợi, mức lỗ tối đa trong giai đoạn này chỉ khoảng 6%.

Ngược lại, với khoản tiền cần sử dụng trong vòng 6 tháng đến một năm, việc đầu tư vào cổ phiếu tiềm ẩn rủi ro lớn. Xác suất thua lỗ có thể lên tới khoảng 30 - 33%.

Trái phiếu cũng không phải kênh đầu tư hoàn toàn an toàn. Trong những giai đoạn thị trường bất ổn, loại tài sản này vẫn có thể giảm giá khoảng 5 - 7%. Thậm chí, cổ phiếu và trái phiếu có thể đồng thời ghi nhận mức thua lỗ.

Từ những phân tích trên, ông Tuấn cho rằng nhà đầu tư cần xác định trước mức sụt giảm tài sản có thể chấp nhận, thay vì chỉ quan tâm đến mức sinh lời kỳ vọng. Điều quan trọng là tránh rơi vào tình huống phải bán tài sản ở vùng giá thấp do áp lực tài chính.

Với một danh mục có mức chịu đựng rủi ro phù hợp, ông đưa ra tỷ trọng tham chiếu gồm 50% cổ phiếu, 35% trái phiếu và 15% tiền mặt. Đây được xem là điểm neo để nhà đầu tư điều chỉnh danh mục.

Đối với người có thời gian đầu tư dài hơn, chẳng hạn 20 năm, tỷ trọng cổ phiếu có thể nâng lên 70 - 75% nhờ khả năng chấp nhận biến động lớn hơn.

Ông lưu ý điểm neo này chỉ nên thay đổi khi điều kiện cá nhân có sự chuyển biến như thu nhập tăng, hoàn cảnh tài chính thay đổi hoặc có thêm nguồn tiền nhàn rỗi, thay vì điều chỉnh chỉ vì thị trường tăng mạnh hay nhà đầu tư cảm thấy định giá đã cao.

Mô hình minh họa xác định thời gian đầu tư và ngưỡng chịu lỗ khi phân bổ tài sản 

 

Chu kỳ lợi nhuận và tiền tệ quyết định xu hướng phân bổ

Yếu tố thứ hai trong mô hình là chu kỳ thị trường. Theo ông Tuấn, nhà đầu tư cần theo dõi hai chỉ báo chính gồm chu kỳ lợi nhuận và điều kiện tiền tệ.

Với chu kỳ lợi nhuận, có thể quan sát số lượng cổ phiếu được các chuyên gia phân tích điều chỉnh tăng hoặc giảm dự báo lợi nhuận trong ba tháng gần nhất. Nếu số mã bị điều chỉnh giảm nhiều hơn số mã được điều chỉnh tăng, triển vọng lợi nhuận của thị trường có dấu hiệu suy yếu.

Còn điều kiện tiền tệ phản ánh mức độ nới lỏng hay thắt chặt của chính sách và chi phí vốn. Đây là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến định giá cổ phiếu.

Ông Tuấn dẫn chứng năm 2018, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng nhưng thị trường chứng khoán giảm do định giá đi xuống trong bối cảnh chi phí vốn tăng. Ngược lại, giai đoạn 2020 - 2021, lợi nhuận doanh nghiệp suy giảm nhưng chứng khoán vẫn tăng nhờ chi phí vốn thấp, hỗ trợ định giá.

Ông nhấn mạnh hai yếu tố này cần được xem xét đồng thời để xác định tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục. Cụ thể, khi lợi nhuận suy yếu và điều kiện tiền tệ thắt chặt, nhà đầu tư có thể giảm tỷ trọng cổ phiếu. Nếu lợi nhuận suy yếu nhưng tiền tệ nới lỏng, tỷ trọng cổ phiếu có thể được duy trì ở mức cao hơn. Trường hợp lợi nhuận cải thiện nhưng điều kiện tiền tệ thắt chặt, nhà đầu tư vẫn cần thận trọng. Khi cả hai yếu tố cùng chuyển biến tích cực, tỷ trọng cổ phiếu có thể được nâng lên.

Minh họa thực tế khi đánh giá tại ngày 20/11, ông Tuấn cho biết triển vọng lợi nhuận của thị trường đang có dấu hiệu suy yếu, trong khi điều kiện tiền tệ chưa cho thấy tín hiệu nới lỏng rõ rệt.

Trong khoảng 150 cổ phiếu được theo dõi, chỉ có 29 mã được điều chỉnh tăng dự báo lợi nhuận, trong khi số mã bị điều chỉnh giảm nhiều hơn. Điều này phản ánh triển vọng lợi nhuận trong quý IV/2026 và quý I/2027 đang kém tích cực.

Về điều kiện tiền tệ, lãi suất bình quân trong 12 tháng qua đã giảm khoảng 0,4%. Mức giảm này chưa đủ để kết luận chính sách tiền tệ đã chuyển sang trạng thái nới lỏng rõ rệt. Do đó, ông Tuấn không đưa ra dự báo chính xác thời điểm thị trường chuyển sang chu kỳ nới lỏng, đồng thời cho rằng khi các tín hiệu chưa rõ ràng, nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng đã xác định thay vì vội vàng điều chỉnh danh mục.

Trạng thái thị trường giúp xác định thời điểm điều chỉnh danh mục

Yếu tố thứ ba là trạng thái thị trường, được sử dụng để xác định thời điểm tăng hoặc giảm tỷ trọng tài sản sau khi đã đánh giá mục tiêu cá nhân và chu kỳ.

Ông Tuấn đưa ra ba chỉ báo có thể sử dụng để đánh giá trạng thái thị trường gồm: VN-Index đang nằm trên hay dưới đường trung bình giá 200 phiên (MA200); tỷ lệ cổ phiếu nằm trên đường trung bình giá 50 phiên (MA50); và mức độ biến động của thị trường trong 20 phiên so với mức bình quân một năm.

Theo mô hình được ông trình bày, thị trường được xem là thuận lợi khi chỉ số nằm trên MA200, tỷ lệ cổ phiếu nằm trên MA50 ở mức tốt và các điều kiện này được duy trì trong hai tuần liên tiếp.

Ngược lại, trạng thái bất lợi xuất hiện khi thị trường nằm dưới MA200, đồng thời mức biến động trong 20 phiên cao hơn bình quân.

Dữ liệu thống kê trong 10 năm cho thấy trạng thái bất lợi chỉ chiếm khoảng 17% tổng số tuần giao dịch. Tuy nhiên, rủi ro giảm điểm trong những giai đoạn này cao hơn đáng kể.

Sau một tuần có trạng thái thuận lợi, xác suất thị trường giảm hơn 3% trong 5 phiên tiếp theo vào khoảng 2%. Tỷ lệ này tăng lên khoảng 8% sau một tuần bất lợi. Ở chiều ngược lại, sau một tuần thuận lợi, xác suất thị trường tăng điểm trong tuần kế tiếp vào khoảng 63%.

 

Cập nhật đến tuần 20/11, thị trường vẫn nằm dưới MA200 nhưng biên độ biến động đã giảm so với tuần trước. Vì vậy, trạng thái thị trường chuyển từ bất lợi sang trung tính.

Trước đó, trong tuần ngày 13/11, VN-Index nằm dưới MA200, chỉ khoảng 41% số cổ phiếu được theo dõi nằm trên MA50, trong khi mức biến động 20 phiên cao hơn bình thường.

Từ các chỉ báo này, ông cho rằng nhà đầu tư có thể sử dụng trạng thái thị trường để xác nhận thời điểm điều chỉnh danh mục, thay vì tăng hoặc giảm tỷ trọng cổ phiếu ngay khi nhận thấy một tín hiệu từ chu kỳ.

Chẳng hạn, khi chu kỳ thị trường chuyển biến thuận lợi, nhà đầu tư có thể nâng tỷ trọng cổ phiếu từ mức cơ sở 50% lên 65%. Tuy nhiên, thay vì tăng ngay lập tức, tỷ trọng có thể được điều chỉnh từng bước từ 50% lên 55%, 60% rồi 65% khi trạng thái thị trường xác nhận xu hướng tích cực.

Ngược lại, nếu chu kỳ thuận lợi nhưng trạng thái thị trường vẫn bất lợi, nhà đầu tư có thể giảm tỷ trọng từ 65% xuống 60% để kiểm soát rủi ro.

Ông cũng đề cập đến khả năng lạm phát giảm từ mức khoảng 5% hiện tại xuống dưới 3% trong quý I/2027. Nếu kịch bản này xảy ra, điều kiện để chính sách tiền tệ nới lỏng và dòng tiền được bơm ra thị trường có thể thuận lợi hơn.

Mô hình ba tầng có thể giảm mức sụt giảm của danh mục

 

Để minh họa hiệu quả của phương pháp phân bổ tài sản, ông Tuấn đưa ra kết quả mô phỏng đầu tư từ năm 2017 đến nay.

Theo đó, nếu nhà đầu tư nắm giữ 100% cổ phiếu theo VN-Index, mức sinh lời bình quân có thể đạt khoảng 10,82%/năm. Tuy nhiên, danh mục cũng phải trải qua mức sụt giảm khoảng 43% trong năm 2022.

Nếu bổ sung yếu tố chu kỳ thị trường để điều chỉnh thời điểm giải ngân và rút vốn, mức sinh lời vẫn có thể đạt gần 11%/năm, trong khi mức sụt giảm tối đa giảm còn khoảng 17%.

Khi kết hợp cả ba tầng phân tích gồm mục tiêu cá nhân, chu kỳ và trạng thái thị trường, mô hình có thể giúp nhà đầu tư hướng tới mức sinh lời khoảng 15 - 17%. Nếu ứng dụng phương pháp này vào hoạt động đầu tư quỹ trong thời gian 10 năm, mức sinh lời kỳ vọng có thể cao hơn khoảng 2 - 3 điểm phần trăm mỗi năm.

"Mục tiêu của phân bổ tài sản không chỉ là tìm kiếm lợi nhuận cao hơn mà còn giúp nhà đầu tư kiểm soát mức sụt giảm, hạn chế áp lực tâm lý và duy trì được chiến lược trong những giai đoạn thị trường biến động.

Với sự hỗ trợ của các công cụ phân tích như Market IQ, việc theo dõi chu kỳ tiền tệ, lợi nhuận và trạng thái thị trường sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn với nhà đầu tư cá nhân, thay vì đòi hỏi năng lực phân tích chuyên sâu như trước", CEO Dragon Capital chia sẻ.