Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 438 phê duyệt Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, theo Cổng TTĐT Chính phủ.

Trong đó, về phát triển điện hạt nhân, Chiến lược phấn đấu đến năm 2035, hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành an toàn hai nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2. Đồng thời, phấn đấu mức tham gia của các doanh nghiệp trong nước đạt tỷ lệ 30% tổng mức đầu tư các hạng mục xây dựng, lắp đặt của các hạng mục phụ trợ dự án điện hạt nhân.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng định hướng triển khai ít nhất một dự án nhà máy điện hạt nhân sử dụng công nghệ lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ.

Chiến lược còn hướng tới hoàn thiện cơ sở hạ tầng điện hạt nhân, đồng thời hoàn thành định hướng phát triển các dự án điện hạt nhân tiếp theo theo hướng an toàn, bền vững và hiệu quả, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng "0".

Về phát triển, ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ, Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2035 nâng quy mô và hiệu quả kinh tế của các ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các ngành và lĩnh vực, đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 10 - 15%/năm.

Theo đó, Việt Nam hướng tới làm chủ các kỹ thuật hạt nhân và công nghệ bức xạ tiên tiến trong quản lý chất lượng công trình, chất lượng sản phẩm, tối ưu hóa quá trình công nghiệp, xử lý và biến tính vật liệu. Đồng thời từng bước chế tạo, sản xuất một số loại thiết bị bức xạ và thiết bị ghi đo bức xạ có nhu cầu lớn trong các ngành kinh tế - xã hội thay thế cho nhập khẩu...

Trong lĩnh vực y tế, Chiến lược cũng đặt mục tiêu phấn đấu đưa y học bức xạ của Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong các nước ASEAN. Cụ thể, phấn đấu đạt 20 máy CT/triệu dân, 10 máy MRI/triệu dân, 1 máy xạ hình/triệu dân, từ 1 - 2 máy xạ trị gia tốc/triệu dân, đạt tỷ lệ 100% X-quang số.

Song song với đó, về phát triển tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn và an ninh hạt nhân, Chiến lược xác định rõ mục tiêu đến năm 2035 xây dựng hệ thống cơ sở nghiên cứu tiên tiến.

Trong đó, tập trung đầu tư hình thành hai phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về công nghệ điện hạt nhân, công nghệ đất hiếm, urani, titan; từ 3 - 5 phòng thí nghiệm tiên tiến, đồng thời phát triển 4 - 5 nhóm nghiên cứu có khả năng làm chủ một số công nghệ hạt nhân hỗ trợ các dự án điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu.

Bên cạnh đó, dự kiến đầu tư 3 - 5 cơ sở đào tạo đại học về điện hạt nhân đạt trình độ tiên tiến, ngang tầm quốc tế...

Điện hạt nhân dự kiến đóng góp 6 - 8% tổng sản lượng điện quốc gia

Đáng chú ý, theo tầm nhìn đến năm 2050, năng lượng nguyên tử được định hướng trở thành một ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, đóng góp thiết thực cho an ninh năng lượng, phát triển kinh tế xanh và bền vững của đất nước.

Cụ thể, tỷ trọng điện hạt nhân dự kiến đóng góp khoảng 6 - 8% trong tổng sản lượng điện quốc gia. Đồng thời, hệ thống sẽ được bổ sung khoảng 4 lò phản ứng công suất lớn và 10 - 15 lò phản ứng mô-đun nhỏ. Trong điều kiện kinh tế, kỹ thuật thuận lợi, Việt Nam sẽ tiếp tục xem xét nâng cao tỷ trọng này phù hợp với tính toán tối ưu của hệ thống điện,

Không những vậy, mục tiêu dài hạn còn bao gồm việc cơ bản làm chủ công nghệ hạt nhân, phát triển một số tập đoàn, doanh nghiệp dẫn dắt, có năng lực xây lắp, thiết kế, chế tạo, sản xuất vật liệu, thiết bị cho điện hạt nhân.

Ở góc độ ứng dụng, Việt Nam hướng tới làm chủ công nghệ bức xạ và kỹ thuật hạt nhân tiên tiến trong các lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường, qua đó đóng góp hiệu quả cho phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó, Việt Nam dự kiến đưa vào vận hành trung tâm máy gia tốc lớn.

Về tổng thể, tiềm lực khoa học và công nghệ hạt nhân của Việt Nam được kỳ vọng phát triển đạt mức trung bình của các nước phát triển, với cơ sở vật chất hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây sẽ là nền tảng cho phát triển ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ và điện hạt nhân, đưa Việt Nam trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng hạt nhân khu vực Đông Nam Á.

Theo Chiến lược, định hướng phát triển điện hạt nhân sẽ được triển khai theo lộ trình phù hợp, quy mô linh hoạt, kết hợp hài hòa giữa các nhà máy công suất lớn và các nhà máy mô-đun nhỏ. Chương trình sẽ được cụ thể hóa thành các cơ chế, chính sách, kế hoạch, dự án, đề án,... bảo đảm đồng bộ, thống nhất.