Tiêu dùng phục hồi nhưng chưa thực sự bứt phá

Theo Chứng khoán SSI, nhờ các chính sách kích cầu tiêu dùng của Chính phủ, dòng vốn FDI duy trì tích cực và hoạt động du lịch khởi sắc, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đã tăng 11,1% trong 4 tháng đầu năm 2026.

Tuy nhiên, nếu loại trừ yếu tố giá, tăng trưởng bán lẻ thực chỉ đạt 6,3%, thấp hơn mức 7,7% của cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy sức cầu thực tế vẫn chưa phục hồi hoàn toàn. Trong hai tháng đầu năm, doanh số bán lẻ chỉ tăng 7,9% so với cùng kỳ, nhưng đã tăng tốc lên 12,1% trong tháng 3 và 12,4% trong tháng 4, chủ yếu nhờ giá xăng dầu tăng.

Xét theo khu vực, Hà Nội và TP.HCM tiếp tục là hai đầu tàu tăng trưởng tiêu dùng với mức tăng lần lượt 11,6% và 13,2%, cao hơn mức bình quân cả nước là 11,1%. Động lực chủ yếu đến từ dòng vốn FDI mạnh và hoạt động du lịch sôi động, cho thấy sức mua tại các đô thị lớn vẫn vượt trội so với khu vực nông thôn.

Trong khi đó, phân khúc trung và cao cấp tiếp tục đóng vai trò động lực tăng trưởng của ngành bán lẻ. SSI cho biết, sau những điều chỉnh trong chính sách thuế thu nhập cá nhân, nhóm khách hàng có thu nhập từ trung bình đến cao là đối tượng được hưởng lợi rõ nét nhất về thu nhập khả dụng.

Nhờ đó, dù sức cầu tiêu dùng chung chưa thực sự bứt phá, các sản phẩm hướng đến phân khúc này vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, cho thấy khả năng chống chịu và tiềm năng tăng trưởng vượt trội so với mặt bằng chung của thị trường.

Ở ngành hàng công nghệ, doanh thu iPhone tại MWG tăng tới 65% so với cùng kỳ, trong khi các dòng điện thoại Android chỉ tăng khoảng 15%.

Trong lĩnh vực ô tô, sản lượng tiêu thụ tăng 37%, được thúc đẩy bởi nhu cầu đối với cả xe điện và xe sử dụng động cơ đốt trong.

Đối với ngành trang sức, doanh thu bán lẻ trang sức và vàng 24K của PNJ lần lượt tăng 22% và 325% so với cùng kỳ.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện trong ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), khi các thương hiệu cao cấp ghi nhận tăng trưởng vượt trội hơn nhóm phổ thông. Cụ thể, doanh thu mì ăn liền Omachi tăng 20%, cao hơn đáng kể mức tăng 11% của Kokomi. Trong ngành hàng chăm sóc gia đình, thương hiệu Chante tăng trưởng 34%, trong khi thương hiệu NET gần như đi ngang. Đối với ngành sữa, doanh thu của Mộc Châu Milk tăng 25%, vượt mức tăng trưởng 20% của thị trường nội địa Vinamilk.

Ngoài ra, nhu cầu đối với các mặt hàng giá trị cao như điện thoại cao cấp hay ô tô còn được hỗ trợ bởi các giải pháp tài chính tiêu dùng như mua trước trả sau, trả góp qua thẻ tín dụng và các gói vay tiêu dùng linh hoạt.

Đáng nói, trong tháng 5/2026 ghi nhận các nền tảng thương mại điện tử tiếp tục điều chỉnh tăng phí giao dịch sau đợt tăng đầu tiên trong năm 2025. Từ tháng 5/2026, Shopee tăng thêm 1% phí giao dịch, trong khi TikTok Shop nâng mức hoa hồng từ 0,5% đến 2,2% tùy ngành hàng.

SSI cho rằng đây là xu hướng mang tính cấu trúc khi các sàn thương mại điện tử đã bước qua giai đoạn tăng trưởng bằng trợ giá và phí thấp để thu hút người dùng. Việc tăng phí đang làm suy giảm lợi thế cạnh tranh về giá của các nền tảng trực tuyến, qua đó tạo điều kiện để các nhà bán lẻ truyền thống cải thiện biên lợi nhuận.

Trong bối cảnh chu kỳ nâng cấp thiết bị công nghệ quay trở lại và giá các sản phẩm điện tử gia tăng do tình trạng thiếu hụt RAM và chip, các doanh nghiệp bán lẻ công nghệ - điện máy đã ghi nhận sự cải thiện đáng kể về hiệu quả kinh doanh trong quý 1/2026.

Kết quả kinh doanh quý I/2026 khởi sắc

SSI đánh giá các doanh nghiệp bán lẻ niêm yết đều ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý I/2026. Nổi bật là MWG, FRT và PNJ khi đều đạt mức lợi nhuận quý I cao kỷ lục nhờ tập trung vào các phân khúc còn nhiều dư địa tăng trưởng, đồng thời hưởng lợi từ việc tăng giá bán và cải thiện hiệu quả vận hành.

DGW cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh, dù kết quả vẫn thấp hơn giai đoạn đỉnh năm 2021 do không còn quyền phân phối độc quyền Xiaomi từ năm 2022. Trong khi đó, MSN đạt mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng, chủ yếu nhờ đóng góp từ mảng khai khoáng.

Cụ thể, Tập đoàn Thế Giới Di Động (MWG) ghi nhận doanh thu thuần 46.500 tỷ đồng, tăng 29% và lợi nhuận ròng 2.760 tỷ đồng, tăng 78% so với cùng kỳ. Trong đó, mảng công nghệ - điện máy đạt doanh thu 32,4 nghìn tỷ đồng và lợi nhuận 2.200 tỷ đồng, tăng lần lượt 34% và 47%. Mảng bách hóa đạt doanh thu 13.100 tỷ đồng, tăng 19%, trong khi lợi nhuận ròng tăng mạnh lên 400 tỷ đồng từ mức 22 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Công ty Cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FRT) đạt doanh thu thuần 15.100 tỷ đồng, tăng 30% và lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ đạt 287 tỷ đồng, tăng 71%. FPT Shop ghi nhận doanh thu 4.800 tỷ đồng và chuyển từ lỗ sang có lãi.

Trong khi đó, Long Châu tiếp tục lập kỷ lục mới với doanh thu 10.300 tỷ đồng, tăng 29%, lợi nhuận ròng 358 tỷ đồng, tăng 55%, cùng biên lợi nhuận ròng đạt 3,5% - mức cao nhất từ trước đến nay.

CTCP Thế Giới Số (DGW) ghi nhận doanh thu 8.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 200 tỷ đồng, tăng tương ứng 54% và 89%. Động lực chính đến từ nhu cầu nâng cấp máy tính xách tay và máy chủ phục vụ chuyển đổi số và AI.

Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) đạt doanh thu 17.200 nghìn tỷ đồng, tăng 79%, trong khi lợi nhuận ròng tăng 117% lên mức kỷ lục 1.470 tỷ đồng. Doanh thu bán lẻ tăng 22%, còn doanh thu vàng 24K tăng đột biến 325% nhờ nguồn cung vàng nguyên liệu được cải thiện.

Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan (MSN) ghi nhận doanh thu thuần 24.000 tỷ đồng, tăng 27% và lợi nhuận sau thuế đạt 1.970 tỷ đồng, tăng 101%. Trong đó, WinCommerce đạt doanh thu 11.400 nghìn tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 204 tỷ đồng, tăng 251%, đồng thời mở mới 225 cửa hàng trong quý 1/2026. Masan Consumer ghi nhận doanh thu 8.470 tỷ đồng, tăng 13% và lợi nhuận sau thuế 1.800 tỷ đồng, tăng 12%.

Chú ý cổ phiếu bách hóa, dược phẩm và trang sức, thận trọng với nhóm điện máy

Theo chứng khoán SSI cho rằng môi trường kinh tế vĩ mô đang trở nên thách thức hơn khi lạm phát gia tăng, giá năng lượng neo cao, lãi suất duy trì ở mức cao và hoạt động xuất khẩu chịu áp lực từ các rào cản thương mại.

Dù vậy, so với giai đoạn suy giảm tiêu dùng năm 2022, các doanh nghiệp bán lẻ hiện đang ở vị thế thuận lợi hơn nhờ đòn bẩy tài chính thấp hơn, áp lực cạnh tranh từ thương mại điện tử suy giảm, các chuỗi bách hóa đã chuyển từ thua lỗ sang có lãi và được hưởng lợi từ các chính sách siết chặt quản lý hàng giả cũng như thay đổi phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh.

Theo dó, SSI đánh giá nhóm bán lẻ dược phẩm, bách hóa và trang sức sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực nhờ tỷ lệ thâm nhập của kênh bán lẻ hiện đại còn thấp và các yếu tố hỗ trợ từ chính sách.

Sau nhịp điều chỉnh mạnh của giá cổ phiếu trong thời gian qua, mặt bằng định giá của nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã trở nên hấp dẫn hơn đáng kể so với trung bình lịch sử. Do đó, SSI khuyến nghị nhà đầu tư dài hạn tích lũy các cổ phiếu thuộc nhóm bách hóa, dược phẩm và trang sức.

Trong khi đó, những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào mảng công nghệ và điện máy như DGW phù hợp hơn với chiến lược giao dịch ngắn hạn ở vùng giá hiện nay.