Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 31/8/2026, cả nước đã giải ngân hơn 509.558 tỷ đồng vốn đầu tư công, tương đương 49,8% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao. Giá trị giải ngân tăng 24,5% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tỷ lệ hoàn thành kế hoạch cũng cải thiện đáng kể so với mức 39% trong 8 tháng năm 2025, theo Công ty Chứng khoán PSI.

Tiến độ giải ngân tích cực trong 8 tháng đầu năm phản ánh nỗ lực đẩy nhanh công tác phân bổ và triển khai vốn trên toàn hệ thống, đi kèm với yêu cầu thúc đẩy tiến độ và các biện pháp tháo gỡ những điểm nghẽn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Dù vậy, dư địa giải ngân trong những tháng cuối năm vẫn còn lớn. Với hơn 513.000 tỷ đồng vốn chưa được giải ngân, áp lực hoàn thành kế hoạch sẽ tập trung đáng kể vào giai đoạn cuối năm – vốn thường là thời điểm cao điểm của hoạt động giải ngân đầu tư công.

Bên cạnh tín hiệu tích cực từ tiến độ giải ngân, việc triển khai các dự án đầu tư công vẫn đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là diễn biến giá nguyên vật liệu và nhiên liệu.

Mặt bằng giá vật liệu xây dựng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thậm chí một số nhóm vật liệu tiếp tục tăng trong quý vừa qua. Theo số liệu công bố của các Sở Xây dựng, chỉ trong 6 tháng đầu năm, giá một số mặt hàng như cát, đá xây dựng và xi măng đã tăng khoảng 30-50%.

Chi phí nguyên vật liệu tăng có thể làm gia tăng tổng mức chi phí xây dựng, qua đó tạo áp lực lên biên lợi nhuận của các nhà thầu, đặc biệt đối với những hợp đồng có thời gian thi công dài hoặc khả năng điều chỉnh giá còn hạn chế.

Không chỉ vật liệu, chi phí nhiên liệu cũng tiếp tục là yếu tố gây áp lực. Diễn biến địa chính trị khiến giá dầu có thời điểm vượt 100 USD/thùng, kéo theo giá dầu diesel và các loại nhiên liệu khác tăng mạnh. Giá diesel hiện đã vượt vùng đỉnh tháng 7, làm gia tăng chi phí vận hành máy móc, thiết bị thi công và phương tiện vận tải.

Theo dự báo của Bộ Xây dựng, xu hướng tăng giá của các loại vật liệu sẽ vẫn tiếp diễn. Do vậy, chứng khoán PSI duy trì quan điểm áp lực chi phí vẫn sẽ là thách thức đối với các nhà thầu từ nay đến cuối năm.

Trong nhóm các dự án hạ tầng trọng điểm, sân bay Gia Bình đang được đẩy nhanh tiến độ nhằm hoàn thành các hạng mục thiết yếu phục vụ Hội nghị APEC 2027.

Tính tới tháng 9/2026, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được thúc đẩy, với nhiều khu dân cư và diện tích đất được bàn giao cho đơn vị thi công. Các cơ quan chức năng đang tập trung xử lý những khu vực còn vướng mắc, đẩy nhanh công tác bồi thường, di dời, tái định cư và bàn giao mặt bằng tại khu Đỗ Xá và xã Gia Bình.

Song song với sân bay, tuyến đường kết nối Gia Bình – Hà Nội cũng đang được đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và chuẩn bị thi công, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 28/2/2027.

Các công trình bảo đảm hoạt động bay được Bộ Xây dựng triển khai theo cơ chế riêng nhằm bảo đảm đồng bộ với tiến độ chung của sân bay. Trong khi đó, công tác hoàn trả hệ thống thủy lợi cũng được tăng cường nhân lực và máy móc.

Tại phía Nam, sân bay Long Thành cũng đang bước vào giai đoạn hoàn thiện với khối lượng thi công tổng thể đạt khoảng 80%.

Hiệndự án thành phần 3 – nhóm công trình thiết yếu trong cảng hàng không đang bước vào giai đoạn nước rút.

Trong đó, gói thầu 4.6 gồm đường cất hạ cánh, đường lăn và sân đỗ đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính và thực hiện bay hiệu chuẩn thành công. Gói thầu 4.7 về sân đỗ tàu bay đang hoàn thiện bề mặt bê tông xi măng, với khối lượng đạt khoảng 90%.

Đối với gói thầu 4.8 về hệ thống hạ tầng kỹ thuật, dự án đã đóng điện thành công ngày 9/6/2026 và đặt mục tiêu hoàn thành đường trục chính trước ngày 4/9/2026. Gói thầu 4.9 về hệ thống cung cấp nhiên liệu dự kiến hoàn thành lắp đặt và kiểm tra trong tháng 9/2026.

Trong khi đó, gói thầu 4.12 về đường cất hạ cánh thứ 2 đang được thi công cuốn chiếu để khớp nối với khu bay, với mục tiêu hoàn thành trước ngày 30/9/2026.

Tại nhà ga hành khách, gói thầu 5.10 đang được liên danh nhà thầu tập trung thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị, hướng tới mục tiêu sẵn sàng khai thác kỹ thuật trong tháng 9/2026. Gói thầu 5.11 về thiết bị quản lý sân bay được triển khai đồng bộ với tiến độ lắp đặt thiết bị tại nhà ga hành khách và đài kiểm soát không lưu.

Gói thầu 6.12 về hệ thống giao thông kết nối đã hoàn thành phần đường và cầu. Riêng dự án thành phần 4 – các công trình khác – vẫn chịu áp lực về tiến độ, song các nhà đầu tư đang tiếp tục đẩy nhanh triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu đưa toàn bộ dự án vào khai thác đồng bộ theo kế hoạch.

Theo Chứng khoán PSI, đầu tư công nhiều khả năng tiếp tục được đẩy mạnh trong những tháng cuối năm, khi đây thường là giai đoạn cao điểm giải ngân.

Cùng với đó, các cấp quản lý đang tăng cường giám sát thông qua việc liên tục triển khai các biện pháp thúc đẩy, đánh giá và báo cáo tình hình thực hiện. Việc này cho thấy nỗ lực đưa nguồn vốn đầu tư công vào nền kinh tế với tốc độ cao hơn, qua đó hỗ trợ hoạt động kinh tế và mục tiêu tăng trưởng.

Trên cơ sở tiến độ hiện tại, PSI duy trì quan điểm giá trị giải ngân vốn đầu tư công trong 13 tháng có thể đạt khoảng 950.000 tỷ đồng đến 1 triệu tỷ đồng, tương đương tỷ lệ hoàn thành trên 90% kế hoạch theo mức kế hoạch hiện tại.