Gốm Chu Đậu: Từ di sản thất truyền đến Thương hiệu Quốc gia

Bình An 10:38 | 13/10/2026 Doanh Nhân Việt Nam trên

Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, nhìn lại hành trình của Công ty Cổ phần gốm Chu Đậu, thành viên Tập đoàn BRG - một doanh nghiệp không chỉ giải bài toán tăng trưởng kinh tế đơn thuần, mà còn là sứ mệnh văn hóa: Đánh thức dòng gốm bác học từng ngủ vùi gần 5 thế kỷ dưới lòng đất, đưa tinh hoa bản sắc Việt vươn tầm thế giới bằng tư duy quản trị hiện đại và chuẩn mực khắt khe của Thương hiệu Quốc gia.

Chiếc bình gốm hoa lam thế kỷ XV do bà tổ nghề gốm Chu Đậu - Bùi Thị Hý vẽ, hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Topkapi Saray - 'chìa khóa' mở lại cánh cửa lịch sử của dòng gốm bác học từng thất truyền gần nửa thiên niên kỷ.

Bức thư từ Istanbul & sự thức tỉnh của một di sản ngàn năm

Năm 1980, một bức thư từ Tokyo của ông Makoto Anabuki – cán bộ ngoại giao Nhật Bản gửi về Hải Hưng (nay là Hải Phòng) đã làm xôn xao giới khảo cổ học và văn hóa quốc tế. Bức thư dẫn nguồn từ chiếc bình gốm hoa lam cổ được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Topkapi Saray (Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ), mang dòng lạc khoản bằng chữ Hán: “Thái Hòa bát niên, Nam Sách châu, tượng nhân Bùi Thị Hý bút” (Năm Thái Hòa thứ 8 – 1450, người thợ gốm họ Bùi tại phủ Nam Sách vẽ).

*Ảnh tư liệu về công cuộc trục với các hiện vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm*

Thông điệp ấy như một tiếng chuông thức tỉnh di sản. Các cuộc khai quật khảo cổ học quy mô tại thôn Chu Đậu, xã Thái Tân (huyện Nam Sách) và đặc biệt là kỳ tích trục vớt con tàu cổ đắm Cù Lao Chàm đã hé mở một sự thật lịch sử huy hoàng: Nơi đây từng là trung tâm sản xuất gốm rực rỡ từ thế kỷ XIV đến XVII. Đó là dòng gốm bác học đỉnh cao của các triều đại Lý – Trần – Lê – Mạc với kỹ thuật men tro trấu tự nhiên độc bản, từng hiện diện trên các hải trình của “Con đường tơ lụa trên biển” sang tận Trung Đông, Nhật Bản và Tây Âu. Thế nhưng, do biến thiên thời cuộc và chiến tranh tàn phá, dòng gốm bác học ấy đã ngậm ngùi thất truyền suốt gần 500 năm.

Hành trình 'hồi sinh' - Dấu ấn người làm kinh tế di sản

Khảo cổ học đã trả lại cho Chu Đậu một vị thế lịch sử vẻ vang, nhưng biến di sản thành thực thể sống động trong nền kinh tế đương đại lại là bài toán đầy thách thức. Di sản nếu chỉ nằm sau lớp kính bảo tàng thì mãi mãi chỉ là di sản tĩnh. Nhận thức sâu sắc sứ mệnh bảo tồn hồn cốt dân tộc, Công ty Cổ phần gốm Chu Đậu, thành viên Tập đoàn BRG đã dấn thân vào hành trình phục dựng đầy gian nan: Tạo dựng lại kỹ thuật chế tác từ con số không, quy tụ các nghệ nhân tài hoa và đưa dòng gốm quý bước vào guồng quay thương mại hiện đại với tư duy quản trị bài bản.

Từ những mảnh gốm vỡ vụn dưới tầng đất phù sa sông Thái Bình, công thức men tro trấu độc bản từ vỏ trấu nếp cái hoa vàng đã được kỳ công tái lập. Sắc men ngà rạn trầm mặc, họa tiết thuần Việt phóng khoáng như hoa cúc đại đóa, hoa sen, chim Lạc... dần thức giấc dưới bàn tay tài hoa của người nghệ nhân. Để di sản sống bền bỉ và bứt phá trong kỷ nguyên mới, chiến lược phát triển được định hình rõ nét qua 3 giải pháp trọng tâm:

Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật: Kết hợp đôi bàn tay thủ công tinh xảo với hệ thống lò nung nhiệt độ cao (trên 1.200°C) kiểm soát điện tử hiện đại, triệt tiêu tạp chất, đảm bảo độ đanh chắc và an toàn tuyệt đối cho người sử dụng.

Đột phá giá trị bằng nghệ thuật vàng kim: Tiên phong nghiên cứu và làm chủ kỹ thuật vẽ vàng kim 24K trên nền men gốm truyền thống, nâng tầm sản phẩm từ gốm mỹ nghệ thuần túy trở thành các tác phẩm nghệ thuật phong thủy, quà tặng ngoại giao đẳng cấp cao.

Đa dạng hóa hệ sinh thái sản phẩm: Bên cạnh các tuyệt phẩm phục cổ như Bình Tỳ Bà, Bình Hoa Lam, mở rộng danh mục sang gốm tâm linh, gia dụng cao cấp và decor kiến trúc nội thất đương đại.

Cặp bình Âm – Dương (Bình Cha Hoa Lam vững chãi và Bình Mẹ Tỳ Bà duyên dáng): Kết tinh triết lý nhân sinh thuần Việt, sản phẩm quà tặng ngoại giao tiêu biểu của Gốm Chu Đậu.

*Gốm Chu Đậu trong không gian sống hiện đại – Di sản tô điểm cho không gian giàu chiều sâu.(Ảnh: Gốm Chu Đậu)*

Thương hiệu Quốc gia: Định danh chuẩn mực

Việc liên tiếp được vinh danh là Thương hiệu Quốc gia 54 Việt Nam là sự bảo chứng xứng đáng cho chặng đường kiên cường của Công ty CP gốm Chu Đậu - thành viên Tập đoàn BRG. Song, nhìn từ lăng kính quản trị doanh nghiệp, đây chính là bản cam kết trách nhiệm được định danh cụ thể qua 3 trụ cột giá trị cốt lõi:

Chất lượng đỉnh cao (Quality): Giữ trọn lời răn của tiền nhân: 'Đẹp về dáng, sáng về men, hoa văn đậm đà bản sắc Việt'. Mỗi sản phẩm trước khi đến tay khách hàng đều phải trải qua quy trình kiểm soát chất lượng khắt khe về độ tinh khiết của nguyên liệu sét trắng, độ kết khối cơ học và chỉ tiêu vi lượng an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đổi mới sáng tạo (Innovation): Không ngừng tái cấu trúc mô hình quản trị, số hóa chuỗi cung ứng và vận hành kho vận. Tiên phong đưa di sản tiếp cận tệp khách hàng trẻ tuổi và thị trường quốc tế thông qua các nền tảng thương mại điện tử đa kênh và công nghệ trải nghiệm số.

Năng lực tiên phong (Pioneering): Đóng vai trò ngọn cờ đầu trong ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam, không chỉ xuất khẩu các tác phẩm gốm sứ tinh hoa, mà còn xuất khẩu câu chuyện văn hóa, lịch sử và lòng tự tôn dân tộc ra thế giới.

Đạt Thương hiệu Quốc gia không phải là tấm huy chương để thỏa mãn, mà là một lời cam kết phát triển bền vững – bệ phóng xác lập những chuẩn mực khắt khe nhất của một thương hiệu di sản trong thời đại số.

Khát vọng đưa “Hồn cốt dân tộc” lên bản đồ giao thương quốc tế

Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, câu chuyện phục hưng Gốm Chu Đậu mang đến một thông điệp sâu sắc về chân dung doanh nhân thời đại mới: Những người làm kinh doanh bằng sự tử tế, khát khao làm giàu chính đáng gắn liền với trách nhiệm bảo tồn và phụng sự văn hóa cội nguồn.

Từ một bến gốm cổ bên bờ sông Thái Bình, những nỗ lực bền bỉ của Công ty Cổ phần gốm Chu Đậu, thành viên Tập đoàn BRG đã đưa gốm Chu Đậu hôm nay hiện diện tại gần 40 bảo tàng danh tiếng tại 32 quốc gia, khắp các miền lãnh thổ trên toàn thế giới, đồng hành cùng các sự kiện ngoại giao cấp cao của Đảng và Nhà nước, được lựa chọn làm tặng phẩm cao cấp trong những dịp quốc lễ trao tặng các nguyên thủ quốc gia và vươn tới hàng chục thị trường quốc tế. Đó là minh chứng thuyết phục nhất cho thấy: Khi di sản văn hóa truyền thống được thắp sáng bằng tư duy quản trị kinh doanh hiện đại và lòng tự tôn dân tộc, nó sẽ chuyển hóa thành sức mạnh mềm kinh tế vô giá, khẳng định vững vàng vị thế của thương hiệu Việt Nam trong dòng chảy hội nhập toàn cầu.