Theo thống kê của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, tính đến thời điểm tổng hợp, có 998/1.518 doanh nghiệp niêm yết đã công bố báo cáo tài chính quý III/2026, đại diện cho 98,6% vốn hóa toàn thị trường. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ (NPAT-MI) tăng 47% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 49,1% ghi nhận trong quý II/2026.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, lợi nhuận toàn thị trường tăng 43,7% so với cùng kỳ, tương đương 94,4% kế hoạch năm 2026. Đáng chú ý, lợi nhuận 9 tháng đã bằng kết quả thực hiện của cả năm 2025, cho thấy sự cải thiện đáng kể trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết.

Động lực tăng trưởng đến từ cả doanh thu và biên lợi nhuận. Cụ thể, doanh thu của 987 doanh nghiệp có số liệu so sánh tăng 44,1% so với cùng kỳ. Riêng nhóm phi tài chính, biên lợi nhuận gộp mở rộng từ 15,7% lên 20,2%, góp phần thúc đẩy lợi nhuận tăng mạnh.

Tuy nhiên, mức tăng trưởng chung chưa phản ánh đầy đủ bức tranh kinh doanh của toàn thị trường. Riêng VIC và VHM đã đóng góp khoảng 40.700 tỷ đồng, tương đương 53% tổng mức tăng lợi nhuận tuyệt đối. Trong đó, VIC đóng góp thêm 21.714 tỷ đồng, chủ yếu nhờ nền lợi nhuận thấp trong quý III/2025; VHM đóng góp 18.962 tỷ đồng, với lợi nhuận tăng 453,2%.

Nếu loại trừ hai doanh nghiệp này, mức tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường chỉ còn 22,3%. Đáng chú ý, chỉ 53% số doanh nghiệp được thống kê ghi nhận lợi nhuận tăng so với cùng kỳ. Điều này cho thấy sự phục hồi vẫn mang tính cục bộ, chưa lan tỏa đồng đều giữa các doanh nghiệp.

Sự phân hóa còn thể hiện rõ theo quy mô vốn hóa. Nhóm VN30 tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt khi lợi nhuận tăng 80,5%, trong khi nhóm VNMID giảm 8,2% và VNSML giảm 19,6%. Đây cũng là quý thứ hai liên tiếp các doanh nghiệp vốn hóa nhỏ ghi nhận lợi nhuận đi xuống.

Xét theo nhóm ngành, khu vực phi tài chính ghi nhận lợi nhuận tăng 86,7%, vượt xa mức tăng 9,5% của nhóm tài chính. Trong nhóm tài chính, ngân hàng tăng trưởng 21,1%, bảo hiểm tăng nhẹ 0,9%, còn dịch vụ tài chính giảm sâu 45,5%.

Bất động sản, dầu khí và ngân hàng dẫn dắt tăng trưởng

Trong số các nhóm ngành, bất động sản ghi nhận mức tăng lợi nhuận cao nhất, đạt 344,7% so với cùng kỳ. Doanh thu toàn ngành tăng 199,9%, trong khi biên lợi nhuận gộp mở rộng từ 10,9% lên 42,1%.

Dù vậy, mức tăng đột biến chủ yếu đến từ hai doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup. Nếu loại trừ VIC và VHM, lợi nhuận của phần còn lại trong ngành bất động sản giảm 29,2%.

Thực tế, trong số 96 doanh nghiệp bất động sản được thống kê, chỉ có 34 doanh nghiệp tăng lợi nhuận, trong khi 18 doanh nghiệp báo lỗ. Ngoài VIC và VHM, một số doanh nghiệp đóng góp tích cực vào tăng trưởng toàn ngành gồm NVL với mức tăng 1.997 tỷ đồng, SJS tăng 1.009 tỷ đồng, CRV tăng 665 tỷ đồng và KBC tăng 604 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, KSF là doanh nghiệp kéo giảm lợi nhuận ngành mạnh nhất với mức giảm 1.324 tỷ đồng. Các trường hợp khác gồm HDC giảm 475 tỷ đồng, IDC giảm 349 tỷ đồng, NLG giảm 141 tỷ đồng, LDG giảm 136 tỷ đồng và DIG giảm 134 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng ghi nhận lợi nhuận đạt 138.608 tỷ đồng, tăng 153,7% so với cùng kỳ và tương đương 100,4% kế hoạch năm. Trong số 38 doanh nghiệp công bố kế hoạch, có 10 doanh nghiệp đã vượt chỉ tiêu cả năm.

Tiếp đến, dầu khí là điểm sáng tiếp theo với mức tăng trưởng lợi nhuận 346% trong quý III/2026. Động lực chủ yếu đến từ BSR, doanh nghiệp đóng góp thêm 8.060 tỷ đồng lợi nhuận so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, PLX đóng góp thêm 630 tỷ đồng và OIL thêm 591 tỷ đồng; ngược lại, PVD giảm 207 tỷ đồng và TOS giảm 55 tỷ đồng.

Doanh thu toàn ngành dầu khí tăng 84,7%, trong khi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 5% lên 6,9%. Đáng chú ý, ngay cả khi loại trừ BSR, lợi nhuận toàn ngành vẫn tăng 57,1%, cho thấy đà phục hồi không chỉ phụ thuộc vào một doanh nghiệp.

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ngành dầu khí đạt 31.960 tỷ đồng, tăng 349,2% so với cùng kỳ và hoàn thành 396,6% kế hoạch năm. Trong số 5 doanh nghiệp công bố kế hoạch, có 2 doanh nghiệp đã vượt chỉ tiêu.

Ở nhóm ngân hàng, lợi nhuận quý III tăng 21,1% so với cùng kỳ, duy trì đà tăng trưởng trong khoảng 14-25% suốt 5 quý gần nhất. Có 22/28 ngân hàng ghi nhận lợi nhuận tăng và không có ngân hàng nào báo lỗ. Nếu loại trừ các yếu tố bất thường, tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi của ngành đạt 20,2%.

Tổng thu nhập hoạt động của các ngân hàng tăng 21,2%. Trong đó, MBB, CTG và BID là ba ngân hàng đóng góp lớn nhất vào mức tăng lợi nhuận toàn ngành, lần lượt thêm 2.468 tỷ đồng, 2.386 tỷ đồng và 2.378 tỷ đồng. Các ngân hàng tư nhân lớn như TCB, SHB và VPB cũng ghi nhận đóng góp tích cực, tương ứng 1.524 tỷ đồng, 1.512 tỷ đồng và 1.368 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, STB là ngân hàng kéo giảm lợi nhuận mạnh nhất, với mức giảm 1.555 tỷ đồng so với cùng kỳ. EIB giảm 301 tỷ đồng, trong khi một số ngân hàng quy mô nhỏ hơn như KLB, SGB, BVB và PGB cũng ghi nhận lợi nhuận đi xuống.

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ngành ngân hàng đạt 247.676 tỷ đồng, tăng 19,8% và hoàn thành 76,9% kế hoạch năm. Trong số 23 ngân hàng công bố chỉ tiêu, có 2 ngân hàng đã vượt kế hoạch và 7 ngân hàng thực hiện trên 75% mục tiêu.

Đáng chú ý, nhóm tài nguyên cơ bản cũng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng trong quý III/2026, với lợi nhuận toàn ngành tăng 182,8% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ HPG, MSR và KSV, lần lượt đóng góp thêm 4.229 tỷ đồng, 2.143 tỷ đồng và 1.814 tỷ đồng lợi nhuận. Doanh thu toàn ngành tăng 54,4%, trong khi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 11,2% lên 14,2%. Đáng chú ý, ngay cả khi loại trừ HPG và MSR, tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi của ngành vẫn đạt 156,1%.

Lũy kế 9 tháng đầu năm, lợi nhuận ngành đạt 38.279 tỷ đồng, tăng 134,9% so với cùng kỳ và hoàn thành 118,4% kế hoạch năm 2026. Trong đó, 10 doanh nghiệp đã vượt chỉ tiêu lợi nhuận cả năm, trong khi 15 doanh nghiệp đạt trên 75% kế hoạch.

Ngành thực phẩm và đồ uống cũng ghi nhận kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng 29,5% trong quý III. MSN là động lực tăng trưởng lớn nhất, đóng góp thêm 2.462 tỷ đồng. Các doanh nghiệp khác như VNM, IDP, MCH, KDC và FMC cũng ghi nhận lợi nhuận tăng lần lượt 437 tỷ đồng, 358 tỷ đồng, 252 tỷ đồng, 166 tỷ đồng và 91 tỷ đồng.

Tuy nhiên, nếu loại trừ MSN và IDP, tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi của ngành chỉ còn 3,2%. Doanh thu tăng 19,2%, trong khi biên lợi nhuận gộp gần như đi ngang, từ 26,3% xuống 26,1%. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ngành đạt 40.341 tỷ đồng, tăng 33,7% và hoàn thành 102,9% kế hoạch năm.

Dịch vụ tài chính, xây dựng và vật liệu chịu áp lực suy giảm

Trái ngược với các nhóm ngành dẫn dắt, dịch vụ tài chính là một trong những lĩnh vực có kết quả kinh doanh kém tích cực nhất trong quý III/2026. Lợi nhuận toàn ngành giảm 45,5% so với cùng kỳ, trong khi tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi âm 44,7%.

Trong số 46 doanh nghiệp được thống kê, chỉ có 10 doanh nghiệp tăng lợi nhuận và 11 doanh nghiệp báo lỗ. Đáng chú ý, mức suy giảm tập trung ở các công ty chứng khoán lớn, trong đó VIX kéo giảm lợi nhuận ngành 2.276 tỷ đồng, VPX giảm 1.223 tỷ đồng, VND giảm 600 tỷ đồng, VDS giảm 365 tỷ đồng, SSI giảm 350 tỷ đồng và SHS giảm 274 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ngành dịch vụ tài chính đạt 25.878 tỷ đồng, giảm 5,4% so với cùng kỳ và mới hoàn thành 59,6% kế hoạch năm. Trong số 29 doanh nghiệp công bố kế hoạch, mới có 2 doanh nghiệp vượt chỉ tiêu.

Tại nhóm xây dựng và vật liệu, lợi nhuận quý III giảm 32,5% so với cùng kỳ, chủ yếu do mức suy giảm đột biến của VCG, với phần lợi nhuận giảm 2.976 tỷ đồng. Nếu loại trừ doanh nghiệp này, lợi nhuận toàn ngành tăng nhẹ 1,6%.

Đáng chú ý, doanh thu ngành vẫn tăng 12,2%, trong khi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 15,4% lên 16,4%. Một số doanh nghiệp ghi nhận mức tăng lợi nhuận đáng kể như VGC, SJG và DFF. Tuy nhiên, toàn ngành vẫn có tới 34 doanh nghiệp báo lỗ.

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ngành đạt 13.689 tỷ đồng, giảm 57,2% so với cùng kỳ và hoàn thành 76,7% kế hoạch năm. Trong số 72 doanh nghiệp công bố chỉ tiêu, có 17 doanh nghiệp đã vượt kế hoạch.

Một diễn biến đáng chú ý khác là ngành hàng và dịch vụ công nghiệp đảo chiều với lợi nhuận quý III giảm 13,2%. Mặc dù doanh thu tăng 23,3%, biên lợi nhuận gộp lại thu hẹp từ 19,7% xuống 18,3%.

GEE là doanh nghiệp kéo giảm lợi nhuận mạnh nhất với mức giảm 970 tỷ đồng, tiếp đến là ACV giảm 561 tỷ đồng và GEX giảm 376 tỷ đồng. Ở chiều tích cực, PHP, GMD và PVT đóng góp thêm lần lượt 146 tỷ đồng, 129 tỷ đồng và 112 tỷ đồng. Tính chung 9 tháng, lợi nhuận ngành vẫn tăng 15,9%, đạt 32.949 tỷ đồng và hoàn thành 106,6% kế hoạch năm.

Các ngành y tế, hàng cá nhân và gia dụng, ô tô và phụ tùng cũng ghi nhận lợi nhuận suy giảm trong quý III. Cụ thể, lợi nhuận ngành y tế giảm 11,9%, chủ yếu do DHG giảm 111 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ngành đạt 2.154 tỷ đồng, giảm 17,3% và hoàn thành 69,6% kế hoạch năm.

Đối với nhóm hàng cá nhân và gia dụng, lợi nhuận giảm 22,3%, chủ yếu do PNJ ghi nhận khoản lỗ 753 tỷ đồng trong quý III. Tuy nhiên, nếu loại trừ PNJ, tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi của ngành vẫn đạt 16,6%. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận ngành đạt 5.167 tỷ đồng, giảm 8,6% và hoàn thành 59,2% kế hoạch năm.

Ngành ô tô và phụ tùng giảm 10,1% lợi nhuận, chủ yếu do SVC kéo giảm 279 tỷ đồng. Lợi nhuận ngành lũy kế 9 tháng đạt 1.144 tỷ đồng, giảm 74% so với cùng kỳ và hoàn thành 58,6% kế hoạch năm.

Nhiều cổ phiếu tăng trưởng lợi nhuận mạnh, định giá thấp hơn bình quân lịch sử

Bên cạnh sự phân hóa về kết quả kinh doanh, định giá cổ phiếu cũng là điểm đáng chú ý sau mùa báo cáo quý III. Theo thống kê của Yuanta Việt Nam, có 15/18 nhóm ngành đang giao dịch ở mức P/E trung vị thấp hơn bình quân 3 năm.

Trong đó, bán lẻ có P/E trung vị 9,8 lần, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân lịch sử 19,8 lần. Nhóm dầu khí giao dịch ở mức 9,5 lần, so với bình quân 18,7 lần; hàng cá nhân và gia dụng ở mức 4,8 lần, so với 9,2 lần.

Tuy nhiên, Yuanta chỉ ra 10 cổ phiếu có kết quả quý III nổi bật và 5 điểm trừ lớn.

Trong nhóm nổi bật, BSR ghi nhận doanh thu tăng 68,8%, lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ tăng 888,2% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận tăng trên 999%, biên lợi nhuận gộp đạt 16,2%, tăng 13,3 điểm phần trăm.

VHM ghi nhận doanh thu quý III tăng 419,9%, lợi nhuận tăng 453,2%; lũy kế 9 tháng tăng 396,4% và hoàn thành 123% kế hoạch năm. KSV cũng có kết quả nổi bật với doanh thu tăng 144,4%, lợi nhuận tăng 304,9%, đưa ROE lên 62,9%.

Một số doanh nghiệp khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. OIL có doanh thu tăng 175,8%, lợi nhuận tăng 472% và hoàn thành 194% kế hoạch 9 tháng. NT2 tăng 95,4% lợi nhuận, biên lợi nhuận gộp cải thiện lên 17,5%. VGC ghi nhận lợi nhuận tăng 402,9% dù doanh thu chỉ tăng 16,6%, nhờ biên lợi nhuận gộp mở rộng thêm 10,6 điểm phần trăm lên 31,9%.

Ở chiều ngược lại, 5 doanh nghiệp vốn hóa lớn chịu mức suy giảm lợi nhuận từ 30% trở lên gồm KSF, VIX, VCG, VPX và STB.

Trong đó, KSF ghi nhận doanh thu quý III giảm 94,2%, lợi nhuận giảm 97,5% so với cùng kỳ. VIX có lợi nhuận giảm 92,9%, lũy kế 9 tháng giảm 90,6%. VCG giảm 90,7% lợi nhuận, trong khi VPX giảm 64,6%. Đáng chú ý, STB dù doanh thu quý III tăng 17,2% nhưng lợi nhuận vẫn giảm 53,6%, lũy kế 9 tháng giảm 50,8%.

Mặc dù có sự phân hóa về đà tăng trưởng, thị trường hiện ghi nhận nhiều cổ phiếu quy mô lớn vừa duy trì hoạt động kinh doanh tích cực vừa sở hữu mức P/E thấp hơn ít nhất 20% so với bình quân 3 năm.

Trong nhóm vốn hóa trên 100.000 tỷ đồng, VHM đang giao dịch với P/E chỉ 5,2 lần (so với bình quân 9,7 lần), BID ở mức 7,2 lần (so với 10,5 lần) và HPG giảm về 6,3 lần (so với 14 lần).

Ở nhóm vốn hóa lớn khác, BSR có P/E hiện tại chỉ 4,9 lần so với mức bình quân 24,2 lần, MWG ở mức 9,6 lần so với 27,8 lần và MSN ở mức 10,7 lần so với 35,3 lần. Ngoài ra, các cổ phiếu ngân hàng nhóm trung bình như SHB, TPB và ABB cũng thu hút sự chú ý khi P/E lần lượt lùi về mức 4,1 lần, 4,8 lần và 6,4 lần.