Hơn 170.000 tỷ đồng nợ xấu hình thành ròng trong hệ thống ngân hàng 9 tháng đầu năm
Thống kê từ báo cáo tài chính (BCTC) của 28 ngân hàng niêm yết cho thấy tại ngày 30/9/2026, tổng dư nợ xấu (nợ nhóm 3,4,5) tại các nhà băng đã tăng 27% so với đầu năm và tăng 8,5% so với quý liền trước, lên mức hơn 340.000 tỷ đồng.
Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay khách hàng theo đó tăng lên 2,12%, tức tăng 0,12 điểm % so với quý II và tăng 0,26 điểm % so với đầu năm.
Diễn biến nợ xấu tăng có tín hiệu lan rộng hơn, tác động đến cả một số ngân hàng quy mô lớn (như HDBank, ACB...), trong bối cảnh chi phí lãi vay cao và môi trường kinh doanh khó khăn ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Một số nhà băng ghi nhận dư nợ xấu tăng nhanh trong 9 tháng như ABBANK (+92% so với đầu năm), HDBank (+85%), TPBank (+78,5%), PGBank (+78,4%), MB (+53%)...
Bộ đệm dự phòng tiếp tục mỏng đi dù chi phí dự phòng tăng: tỷ lệ LLR toàn ngành tại cuối quý III đã giảm xuống 74% từ mức 78% hồi cuối quý II.
Theo thống kê của PV, ước tính trong quý III/2026, đã có hơn 69.000 tỷ đồng nợ xấu hình thành ròng ghi nhận tại 28 ngân hàng niêm yết, tăng 32% so với quý II và là mức cao nhất kể từ ít nhất 2022 đến nay. Lũy kế 9 tháng năm 2026, nợ xấu hình thành ròng tại 28 ngân hàng ước tính vượt 170.000 tỷ đồng.
Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC
Tại SACOMBANK, nợ xấu phát sinh mới trong quý III là 18.400 tỷ đồng, tăng 161% so với quý II. Nợ nhóm 2 cũng tăng 5% so với quý liền trước và tăng 280% so với đầu năm lên 17.710 tỷ đồng. Dù vậy, tỷ lệ nợ xấu tại cuối quý III giảm nhẹ xuống 7,3% từ mức 7,5% cuối quý II, do ngân hàng đẩy mạnh xóa nợ xấu trong quý (khoảng 15.000 tỷ đồng).
Lũy kế 9 tháng năm 2026, SACOMBANK ghi nhận hơn 28.800 tỷ đồng nợ xấu hình thành ròng, chiếm khoảng 17% tổng nợ xấu hình thành ròng toàn hệ thống.
Xếp thứ hai sau SACOMBANK, HDBank ghi nhận 7.500 tỷ đồng nợ xấu phát sinh mới trong quý III, tăng 92% so với quý liền trước, chủ yếu do nợ nhóm 2 phát sinh lớn ở quý II chuyển xuống nhóm 3.
Với việc xóa nợ chỉ ở mức khoảng 1.300 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu tại ngày 30/9/2026 của HDBank đã tăng 0,63 điểm % sau một quý, lên 3,42%. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm về 46%, thấp hơn đáng kể so với trung bình ngành (khoảng 74%).
MB ghi nhận hơn 7.300 tỷ đồng nợ xấu hình thành ròng trong quý III, tăng 78% so với quý II. Tỷ lệ nợ xấu tăng lên 1,67% (+0,22 điểm % so với quý trước), trong khi nợ nhóm 2 tăng 42% lên hơn 17.000 tỷ đồng.
Trong quý III, MB đã nâng mức trích lập dự phòng lên 5.200 tỷ đồng, đồng thời sử dụng gần 3.700 tỷ đồng để xử lý nợ, tăng 61% so với quý II. Theo đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm 9 điểm % so với quý II, xuống 85%.
VPBank và BIDV cũng ghi nhận nợ xấu phát sinh mới trên 6.000 tỷ đồng, giảm so với quý liền trước và phần lớn trong đó đã được sử dụng trích lập dự phòng để xử lý nợ.
Ngoài ra, một số nhà băng có nợ xấu hình thành ròng tăng mạnh trong quý III như VIB (hơn 3.000 tỷ đồng, tăng 119% so với quý II), LPBank (2.600 tỷ đồng, tăng 118%), ACB (2.600 tỷ đồng, tăng 61%), OCB (1.400 tỷ đồng, gấp gần 5 lần quý trước)...
Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng khác ghi nhận nợ xấu hình thành ròng âm khi các khoản nợ xấu được nâng cấp lên nhóm nợ tốt hơn, như trường hợp của Eximbank (-1.400 tỷ đồng), NCB (-1.200 tỷ đồng).
Với việc nợ xấu hình thành ròng toàn ngành tiếp tục tăng cao, các ngân hàng đã tăng cường chi phí trích lập dự phòng. Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) ước tính chi phí dự phòng rủi ro tín dụng quý III ở mức gần 50.800 tỷ đồng, tăng 17% so với quý II và 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC
Trong một phân tích gần đây, VDSC nhận định mặt bằng lãi suất cho vay tăng nhanh trong ba quý gần nhất vẫn đang tác động rõ nét hơn lên khả năng trả nợ của khách hàng vay. Với việc tỷ lệ LLR toàn ngành đã giảm xuống 74,2% từ mức 78,4% cuối quý II, nhóm phân tích cho rằng áp lực trích lập dự phòng sẽ tiếp tục gia tăng trong quý cuối năm – quý các ngân hàng thường đẩy mạnh xử lý nợ.
Diễn biến trích lập như vậy sẽ là rủi ro chính đối với tăng trưởng lợi nhuận của ngành, đặc biệt tại nhóm ngân hàng có tỷ lệ LLR dưới 60%, theo VDSC.