Khi Jensen Huang nói với mẹ rằng mình đang làm card đồ họa cho trò chơi điện tử, bà từng khuyên con trai nên tìm một công việc “thực sự”. Hơn 30 năm sau, Nvidia do ông đồng sáng lập đã trở thành công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới - hơn 5.400 tỷ USD.

Đằng sau bước chuyển mình ngoạn mục đó là một loạt canh bạc dài hạn: từ một startup từng đứng bên bờ vực phá sản, Huang đặt cược vào GPU, rồi tiếp tục đầu tư vào AI khi công nghệ này còn chưa trở thành xu hướng chủ đạo.

Công ty suýt sập từ những ngày đầu

Ông Huang thành lập Nvidia năm 1993 cùng hai người bạn Chris Malachowsky và Curtis Priem. Những năm đầu, công ty phải vật lộn để tìm chỗ đứng trong thị trường chip.

Trong nỗ lực tìm kiếm hợp đồng, Huang cùng hai nhà đồng sáng lập tới Nhật Bản và thuyết phục Sega rằng Nvidia có thể phát triển chip cho máy chơi game Dreamcast. Nhưng sau gần một năm tập trung nguồn lực, ông Huang nhận ra thiết kế của họ đã đi sai hướng.

Công ty rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: tiếp tục dự án thì không thể tạo ra sản phẩm đủ sức cạnh tranh, còn dừng lại đồng nghĩa với việc Nvidia có nguy cơ cạn tiền.

Cuối cùng, Sega quyết định sử dụng chip của một công ty khác cho Dreamcast. Tuy nhiên, ông Shoichiro Irimajiri, khi đó là một lãnh đạo cấp cao của Sega, vẫn tin vào Huang. Ông thuyết phục Sega rót 5 triệu USD vào Nvidia, cho công ty thêm khoảng 6 tháng để tồn tại.

Khoản tiền này trở thành chiếc phao cứu sinh. Nvidia dồn toàn lực phát triển một kiến trúc mới và cho ra mắt RIVA 128 năm 1997. Con chip này trở thành sản phẩm thành công đầu tiên của Nvidia, giúp công ty thoát khỏi khủng hoảng và tiến tới IPO năm 1999. Sega sau đó bán số cổ phần với giá khoảng 15 triệu USD.

Ván cược vào GPU và AI

Năm 1999, Nvidia giới thiệu GeForce 256, sản phẩm được hãng gọi là GPU đầu tiên trên thế giới. GPU nhanh chóng trở thành nền tảng giúp Nvidia tạo dựng vị thế trong ngành đồ họa máy tính.

Nhưng ông Huang không muốn Nvidia mãi chỉ là một công ty chip dành cho game.

Khi thị trường PC bắt đầu chậm lại, Nvidia mở rộng khả năng của GPU sang những bài toán tính toán khác. Năm 2006, công ty giới thiệu CUDA, nền tảng cho phép sử dụng khả năng xử lý song song của GPU vào các lĩnh vực ngoài đồ họa.

Đó là một canh bạc dài hạn. Khi Nvidia đầu tư vào CUDA, AI vẫn chủ yếu nằm trong các phòng thí nghiệm và giới nghiên cứu. Nhưng đến năm 2012, hướng đi này bắt đầu cho thấy giá trị.

Mô hình AlexNet, được huấn luyện trên GPU Nvidia, giành chiến thắng tại cuộc thi ImageNet và trở thành một cột mốc quan trọng của AI hiện đại. Sự kiện này giúp chứng minh rằng GPU có thể đóng vai trò quan trọng trong việc huấn luyện các mô hình AI.

Điều quan trọng là Huang không chỉ đặt cược vào một dòng chip. Nvidia từng bước xây dựng cả một hệ sinh thái gồm phần cứng, phần mềm, thư viện và công cụ phát triển. Chính hệ sinh thái đó tạo ra lợi thế khi nhu cầu tính toán cho AI bùng nổ.

Vì vậy, thành công của Nvidia trong kỷ nguyên AI hoàn toàn không phải nhờ vào may mắn đơn thuần. Đó còn là kết quả của hàng chục năm đầu tư vào một hướng đi mà khi bắt đầu, chưa ai có thể chắc chắn sẽ trở thành xu hướng lớn.

Phong cách lãnh đạo giúp ông Huang dẫn dắt Nvidia

Một trong những điểm khác biệt ở ông Huang nằm ở cách ông tổ chức bộ máy lãnh đạo.

Trong cuộc trò chuyện với Patrick Collison, CEO Stripe, ông Huang tiết lộ đội ngũ lãnh đạo trực tiếp của mình có khoảng 60 người. Ông cũng không tổ chức các cuộc gặp 1 - 1 theo cách truyền thống. Thay vào đó, nhiều vấn đề được đưa ra thảo luận với cả nhóm.

Lý do là ông Huang muốn mọi người cùng tiếp cận thông tin, mục tiêu và lý do phía sau các quyết định, thay vì thông tin bị chia nhỏ qua nhiều tầng quản lý. Theo ông, khi có cùng thông tin, các thành viên có thể cùng tham gia giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định tốt hơn.

Ông Huang cũng đặc biệt coi trọng việc học hỏi từ sai lầm. Với vị doanh nhân, một nhà lãnh đạo giỏi không chỉ cần biết điều gì đang hiệu quả mà còn phải liên tục đặt câu hỏi về những gì có thể làm khác đi.

Quan điểm này phù hợp với chính hành trình của Nvidia. Công ty từng đứng bên bờ vực phá sản vì một quyết định công nghệ sai lầm, nhưng thay vì cố bảo vệ lựa chọn cũ, ông Huang đã buộc Nvidia phải thay đổi.

Hơn ba thập kỷ sau ngày thành lập, Huang vẫn là CEO duy nhất của Nvidia. Từ một startup phải tìm kiếm từng hợp đồng để tồn tại, Nvidia đã trở thành doanh nghiệp cung cấp nền tảng phần cứng và phần mềm cho làn sóng AI hiện nay.

Ông Huang đã đưa Nvidia từ một startup từng đứng bên bờ vực phá sản thành một trong những doanh nghiệp quan trọng nhất của kỷ nguyên AI. Đằng sau thành công đó là dấu ấn của một CEO sẵn sàng đặt cược lớn, thay đổi khi cần thiết và kiên trì với tầm nhìn dài hạn.