Những bước đi đầu tiên trong việc thực hiện hoá tầm nhìn 100 năm của Thủ đô Hà Nội đang được triển khai mạnh mẽ với việc khởi công hàng loạt dự án lớn như: Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư khoảng 855.000 tỷ đồng và Dự án xây dựng khu đô thị thể thao Olympic có tổng mức đầu tư khoảng 925.600 tỷ đồng.

Đây cũng là minh chứng cho thấy hiệu quả của sự nhất quán trong lãnh đạo, năng lực thực thi đột phá để tạo ra nền tảng hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng.

Kỷ nguyên siêu đô thị của Hà Nội

Cuối năm 2025, Hà Nội đã khởi công hai siêu dự án lớn là Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có tổng mức đầu tư khoảng 855.000 tỷ đồng và Dự án xây dựng khu đô thị thể thao Olympic có tổng mức đầu tư khoảng 925.600 tỷ đồng.

Trong đó riêng Dự án xây dựng khu đô thị thể thao Olympic đã có tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 925.651 tỷ đồng, quy mô dân số dự kiến khoảng 751.000 người.

Hướng tới tạo nên "kỳ tích sông Hồng", Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định nhằm phát triển, hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông; thúc đẩy phát triển không gian đô thị dọc hai bên bờ sông; tạo lập không gian đô thị hiện đại, đồng bộ hai bên sông Hồng với quy mô diện tích thực hiện dự án khoảng 11.000 ha, bao gồm trục đại lộ giao thông dài khoảng 80 km; hệ thống công viên cảnh quan, vui chơi giải trí với diện tích khoảng 3.300 ha; cùng diện tích giải phóng mặt bằng phục vụ tái thiết đô thị khoảng 2.100 ha.

Dự án được chia thành 4 dự án thành phần độc lập, gồm: Dự án thành phần 1 được triển khai tại Tả ngạn sông Hồng, gồm trục đại lộ giao thông bên Tả ngạn; công viên cảnh quan, vui chơi giải trí; và giải phóng mặt bằng phục vụ tái thiết đô thị.

Dự án thành phần 2 được triển khai tại Hữu ngạn sông Hồng, gồm trục đại lộ giao thông bên Hữu ngạn; công viên cảnh quan, vui chơi giải trí; và giải phóng mặt bằng phục vụ tái thiết đô thị. Trong dự án thành phần này đã bao gồm tiểu dự án thành phần độc lập ban đầu là đầu tư xây dựng công viên công cộng tại phường Phú Thượng để phục vụ lễ khởi công.

Dự án thành phần 3 là đầu tư tuyến metro đi ngầm bên Hữu ngạn sông Hồng với chiều dài khoảng 45 km. Việc thiết lập tuyến metro đi ngầm nhằm mục tiêu kết nối đồng bộ với hệ thống đường sắt đô thị của TP, bảo đảm phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, lâu dài.

Dự án thành phần 4 là khu đô thị tái định cư, được triển khai tại chỗ trong phạm vi dự án đầu tư tổng thể dưới hình thức các khu chung cư cao tầng; đồng thời có thể xem xét triển khai tại các quỹ đất đối ứng để thanh toán cho nhà đầu tư, gồm cả nhà ở thấp tầng và căn hộ chung cư cao tầng.

Chỉ khoảng hai tháng sau khi khởi công Dự án trên, Hà Nội đã khởi công đồng loạt hai khu đô thị đa mục tiêu rộng 1.400 ha tại Đông Anh và Mê Linh, nhằm tạo quỹ nhà tái định cư khi hiện thực hóa trục cảnh quan sông Hồng. Những bước đi thần tốc này đang trở thành động lực chiến lược đưa Hà Nội tiến vào chu kỳ tăng trưởng mới.

KTS.Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam đánh giá, các khu đô thị mới sẽ trở thành những động lực quan trọng của các cực tăng trưởng, theo Báo Đầu tư.

Trong đó, Đông Anh và Gia Lâm là hai khu vực đặc biệt đáng chú ý. Đông Anh được xem là mảnh ghép then chốt trong khu đô thị mới phía Bắc. Khu vực này hiện đã có Trung tâm Triển lãm Quốc gia ven sông Hồng - một công trình mang tính biểu tượng, tạo lực hút mạnh mẽ cho toàn khu vực. Lân cận là các tổ hợp nhà cao tầng, dịch vụ thương mại, công viên và nhiều không gian công cộng hiện đại khác, hướng tới hình thành một đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế và tài chính quy mô lớn.

Trong khi đó, Gia Lâm - khu đô thị mới phía Đông được định hướng trở thành trung tâm văn hóa, thương mại - dịch vụ và logistics. Với lợi thế là cửa ngõ của Thủ đô, khu vực này sẽ đóng vai trò kết nối Hà Nội với tam giác kinh tế phía Đông (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh).

Ở phía Tây, KTS.Trần Ngọc Chính đánh giá cao vai trò của khu đô thị Hòa Lạc - trung tâm mới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thủ đô. Dù có quy mô nhỏ nhất trong nhóm 5 khu đô thị giai đoạn 2026-2035, với diện tích khoảng 4.700 ha và tổng vốn đầu tư khoảng 470.000 tỷ đồng, Hòa Lạc lại đang ghi nhận những bước tiến rõ nét nhất.

Khu vực này hiện là nơi tọa lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội với diện tích hơn 1.100 ha, Khu công nghệ cao Hòa Lạc khoảng 1.500 ha, cùng nhiều khu chức năng khác. Khi hoàn thiện, khu đô thị có thể thu hút hàng trăm nghìn người đến sinh sống, học tập và làm việc.

“Các tuyến giao thông chiến lược như Vành đai 4, tuyến metro số 5 sẽ kết nối nhanh chóng Hòa Lạc với khu vực trung tâm hiện tại của Thủ đô, tạo điều kiện đi lại thuận tiện cho đội ngũ trí thức, sinh viên, chuyên gia và người lao động. Khi giao thông được giải quyết tốt, các đô thị vệ tinh sẽ thực sự ‘sống’ và trở thành những cực phát triển mạnh mẽ”, ông Trần Ngọc Chính nhận định.

Bài học từ sự 'thần tốc' của năng lực thực thi

Những bước đi đầu tiên trong việc thực hiện hoá tầm nhìn 100 năm cho thấy sự "thần tốc" trong thực thi của Thủ đô.

Tuy nhiên, theo quy hoạch, tổng nhu cầu đầu tư khoảng 64,8 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026 - 2045. Trong đó, giai đoạn 2026 - 2035 cần khoảng 14,5 triệu tỷ đồng, bao gồm: Khu vực nhà nước khoảng 4,4 triệu tỷ đồng, chiếm 30,38%, gồm đầu tư của doanh nghiệp nhà nước Trung ương và TP khoảng 2,4 triệu tỷ đồng. Doanh nghiệp tư nhân và dân cư là nguồn lực lớn nhất với khoảng 8,8 triệu tỷ đồng, chiếm 60,76% tổng vốn đầu tư.

Sang giai đoạn 2036 - 2045, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần huy động ước khoảng 50,34 triệu tỷ đồng. Khu vực nhà nước dự kiến huy động khoảng 14,1 triệu tỷ đồng, chiếm 28% tổng vốn đầu tư; doanh nghiệp tư nhân khoảng 31,1 triệu tỷ đồng, chiếm 61,79%.

Trên thực tế, đầu tư công chỉ đóng vai trò là vốn mồi, nguồn vốn "mở đường" để thiết lập nền tảng hạ tầng kỹ thuật và hệ sinh thái kinh tế đồng bộ để kích hoạt các nguồn vốn xã hội khác tham gia đầu tư xã hội, đặc biệt là nguồn vốn tư nhân.

Nỗ lực đầu tư công trong năm 2025 đã kích hoạt nguồn lực xã hội và huy động được 3,84 triệu tỷ đồng vốn tư nhân tham gia phát triển hạ tầng, tương đương 74,6% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Ở góc độ vĩ mô, để thực hiện thành công "kỳ tích" sông Hàn hay các siêu dự án khổng lồ, không thể thiếu vai trò quan trọng của các tập đoàn tư nhân. Tuy nhiên, Chính phủ phải tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, thuận lợi bằng việc đưa ra các chính sách đột phá và quá trình thực thi cũng phải nhanh chóng, thần tốc.

Nhìn lại lịch sử kinh tế khu vực, Trung Quốc những năm 1990 là minh chứng điển hình cho sức mạnh của sự thực thi thần tốc. Bất chấp cuộc khủng hoảng kinh tế Đông Nam Á năm 1997, kinh tế Trung Quốc trong giai đoạn 10 năm từ 1993 vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 10,5%.

Nhiều chuyên gia cho rằng, mấu chốt nằm ở sự đột phá về năng lực triển khai hạ tầng của họ. Ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital chia sẻ, trước khi mở cửa, Trung Quốc chỉ xây dựng được trung bình 130km đường cao tốc/năm. Tuy nhiên, 10 năm sau đó, tốc độ này đã đạt mức 2.500km/năm, gấp gần 20 lần.

Sự thay đổi không đến từ những khẩu hiệu mà từ việc nhất quán trong lãnh đạo và quyết liệt trong hành động. Những bài học về cải tổ tài khóa (1994), hiện đại hóa tài chính (1995) và xây dựng thị trường vốn (1997-1998) vẫn còn nguyên giá trị tham khảo cho Việt Nam hiện nay.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp tư nhân đều cho rằng không nhất thiết cần phải hỗ trợ tài chính. Không thể phủ nhận tiền hay vốn rất quan trọng nhưng cái mà doanh nghiệp tư nhân cần nhất lại là câu chuyện về thủ tục hành chính. Bởi vì thủ tục chính là thời gian, thời gian chính là tiền, là cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp.

Hiện nay, Chính phủ đang rất nỗ lực, các cấp, các ngành và các địa phương cũng đang rất nỗ lực để có thể thực hiện được “ba giảm”, đó là giảm 30 % về chi phí, giảm 30% về thủ tục và 30% về điều kiện kinh doanh. Việc cải cách thủ tục hành chính được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch và thuận lợi cho các doanh nghiệp.