Vonfram là kim loại có nhiệt độ nóng chảy rất cao và được xem là một trong những khoáng sản chiến lược quan trọng đối với nhiều nền kinh tế lớn. Kim loại này được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp thiết yếu như quốc phòng, sản xuất vũ khí công nghệ cao, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực công nghệ tương lai như sản xuất chất bán dẫn, linh kiện điện tử, ô tô điện, in 3D và trí tuệ nhân tạo (AI).

Sự bùng nổ của AI trong những năm gần đây đang thúc đẩy mạnh nhu cầu đối với các khoáng sản chiến lược, trong đó có vonfram – vật liệu quan trọng trong sản xuất chip bán dẫn và nhiều thiết bị công nghệ cao.

Theo dự báo của các tổ chức trên thế giới, tổng vốn đầu tư toàn cầu cho lĩnh vực AI trong giai đoạn 2026–2030 có thể đạt khoảng 5.000–8.000 tỷ USD. Làn sóng đầu tư này được kỳ vọng sẽ kéo theo nhu cầu lớn đối với các vật liệu phục vụ sản xuất bán dẫn và pin, qua đó thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ vonfram. Dự báo nhu cầu vonfram toàn cầu có thể tăng từ khoảng 147.000 tấn hiện nay lên 171.000 tấn vào năm 2030, tương đương tăng thêm khoảng 24.000 tấn.

Tuy nhiên, trong khi nhu cầu gia tăng, nguồn cung vonfram toàn cầu lại có xu hướng thu hẹp. Trung Quốc – quốc gia chi phối thị trường – đang ghi nhận sản lượng giảm khoảng 6% mỗi năm và từ tháng 2/2025 đã siết chặt kiểm soát xuất khẩu, khiến lượng xuất khẩu giảm khoảng 30%. Đồng thời, căng thẳng thương mại Mỹ – Trung khiến Mỹ áp thuế tới 25% đối với nhiều mặt hàng có chứa vonfram từ Trung Quốc, làm gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng.

Trước thực trạng này, nhiều nền kinh tế lớn như Mỹ và Liên minh châu Âu đang thúc đẩy việc xây dựng các kho dự trữ khoáng sản chiến lược nhằm đảm bảo an ninh nguồn cung. Mỹ đã đầu tư khoảng 12 tỷ USD cho sáng kiến “Project Vault” – dự án dự trữ các khoáng sản quan trọng. Trong khi đó, EU cũng dành hàng tỷ USD để hợp tác với nhiều quốc gia nhằm đa dạng hóa nguồn cung vonfram.

Theo thống kê, năm 2025 nhu cầu vonfram toàn cầu khoảng 96.000 tấn, trong khi các quốc gia ngoài Trung Quốc chỉ cung cấp được khoảng 17.000 tấn, tương đương mức thiếu hụt khoảng 79.000 tấn. Trong khi nhau cầu vonfram có xu hướng tăng, thì diễn biến giá trên thị trường cũng đang phản ánh xu hướng này.

MSR hưởng lợi lớn

Chia sẻ tại sự kiện Vietcap Investment Day 2026, ông Phan Chiến Thắng – Phó Tổng giám đốc Masan High-Tech Materials (MSR) – cho biết vào tháng 1/2025, giá APT (ammonium paratungstate), một sản phẩm trung gian chính của vonfram, được giao dịch ở mức khoảng 330 USD/MTU. Đến tháng 1/2026, giá APT đã tăng lên 1.944 USD/MTU và đến ngày 12/3/2026, mức giá ghi nhận đã đạt khoảng 2.500 USD/MTU.

Đà tăng mạnh của giá vonfram đã phản ánh rõ rệt lên cổ phiếu MSR. Nếu vào tháng 1/2025, cổ phiếu này giao dịch quanh mức 11.900 đồng/cổ phiếu thì sau một năm đã tăng lên 50.900 đồng/cổ phiếu, tương đương mức tăng khoảng 327,7%. Đáng chú ý, trong phiên giao dịch ngày 12/3, cổ phiếu MSR tăng trần lên 55.000 đồng/cổ phiếu – mức giá cao nhất kể từ khi niêm yết trên UpCOM.

Theo ông Thắng, MSR đã vận hành và khai thác ổn định mỏ Núi Pháo trong hơn 10 năm qua, đồng thời tiếp tục mở rộng hoạt động khai thác theo cả chiều sâu lẫn các khu vực lân cận. Doanh nghiệp cũng sở hữu hệ thống sản xuất hiện đại, khép kín từ khai thác đến chế biến sâu. Nhờ đó, các sản phẩm vonfram của MSR đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cho nhiều ngành công nghiệp quan trọng như công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI), quốc phòng, năng lượng, giao thông và y tế.

Nhờ vậy, MSR khai thác khoảng 3–5 triệu tấn quặng mỗi năm, với hệ thống nhà máy hoạt động liên tục 24/7 và đạt khoảng 94% công suất vận hành. “Chúng tôi đang là một trong những nhà cung cấp vonfram chiến lược hàng đầu toàn cầu, chiếm khoảng 21% nguồn cung ngoài Trung Quốc”, ông Thắng cho biết.

Về đầu tư, MSR vận hành hai cơ sở sản xuất chính với tổng vốn đầu tư hơn 700 triệu USD. Trong đó, nhà máy khai thác và xử lý khoáng sản có vốn đầu tư khoảng 630 triệu USD với công suất 3,8 triệu tấn quặng mỗi năm. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đã đầu tư nhà máy tinh luyện vonfram trị giá hơn 100 triệu USD, công suất hơn 9.000 tấn mỗi năm.

Nhờ hệ thống sản xuất khép kín, chi phí sản xuất vonfram của MSR được tối ưu đáng kể, giúp giảm khoảng 60% chi phí sản xuất và nâng biên lợi nhuận thêm khoảng 23%.

Qua đó, kết quả kinh doanh của MSR năm 2025 đã ghi nhận sự chuyển biến tích cực. Doanh thu đạt 7.443 tỷ đồng, tăng 18,8% so với năm trước, EBITDA đạt 2.171 tỷ đồng, tăng 42.3% YoY và lợi nhuận sau thuế trước lợi đạt 11 tỷ đồng, đánh dấu bước chuyển mình tích cực sau hai năm liên tiếp kinh doanh dưới giá vốn kể từ năm 2022.

Về kế hoạch kinh doanh, tại sự kiện Vietcap Investment, ông Phan Chiến Thắng cho biết trong giai đoạn 2026–2036, MSR dự kiến cung cấp khoảng 7.900 tấn vonfram mỗi năm ra thị trường.

Lãnh đạo Masan High-Tech Materials cho biết kết quả kinh doanh của MSR có độ nhạy cao với biến động giá vonfram. Cụ thể, nếu giá APT tăng thêm 100 USD/MTU, doanh thu của doanh nghiệp dự kiến tăng khoảng 61 triệu USD, trong khi lợi nhuận sau thuế có thể tăng thêm khoảng 17 triệu USD.

Với mặt bằng giá APT hiện nay, MSR ước tính lợi nhuận sau thuế quý I/2026 có thể đạt khoảng 20 triệu USD – tương đương hoàn thành 100% mục tiêu lợi nhuận cả năm mà doanh nghiệp từng đặt ra trước đó.

Ông Phan Chiến Thắng cũng đưa ra ba kịch bản kinh doanh cho năm 2026 dựa trên biến động giá APT. Trong kịch bản cơ sở, nếu giá APT ở mức 677 USD/MTU, doanh thu của MSR ước đạt khoảng 520 triệu USD và lợi nhuận sau thuế khoảng 12 triệu USD.

Trong trường hợp giá APT duy trì quanh mức 1.500 USD/MTU, doanh thu của MSR có thể đạt khoảng 1 tỷ USD, tăng khoảng 90% so với kế hoạch ban đầu, trong khi lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt khoảng 160 triệu USD, tương đương mức tăng hơn 1.400%.

Ở kịch bản tích cực hơn, nếu giá APT đạt khoảng 2.000 USD/MTU, doanh thu của MSR có thể tăng lên khoảng 1,3 tỷ USD và lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 240 triệu USD, lần lượt cao hơn 150% và 2.100% so với kế hoạch ban đầu. Theo doanh nghiệp, triển vọng này được xem là một trong những yếu tố quan trọng hỗ trợ đà tăng của cổ phiếu MSR trong thời gian tới.

Trong trường hợp giá vonfram duy trì trên mức 2.000 USD/MTU, MSR có thể giảm mạnh nợ ròng và đưa nợ ròng về mức 0 vào năm 2027. Đến năm 2028, doanh nghiệp có thể bắt đầu xem xét kế hoạch chi trả cổ tức cho cổ đông. Song song với đó, MSR cũng đang nghiên cứu các phương án hợp tác chiến lược với đối tác, cũng như khả năng IPO nhằm hiện thực hóa giá trị cho cổ đông.