Đầu tư vào công ty liên kết trở thành khoản thu chính

Theo báo cáo tài chính hợp nhất, trong 6 tháng đầu năm 2026, CTCP Container Việt Nam (VSC) ghi nhận doanh thu thuần gần 1.721 tỷ đồng, tăng 15,6% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này được hỗ trợ bởi sản lượng khai thác tích cực, hoạt động xuất nhập khẩu thuận lợi và nguồn hàng bổ sung từ CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH).

Đáng chú ý, giá vốn hàng bán gần như đi ngang ở mức 1.014 tỷ đồng, qua đó giúp lợi nhuận gộp đạt 707 tỷ đồng, tăng 47% so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp theo đó cải thiện lên 41,4%, tăng 8,8 điểm phần trăm.

Biên lợi nhuận được cải thiện chủ yếu nhờ giá dịch vụ xếp dỡ bình quân tăng khoảng 10% so với cùng kỳ và hiệu suất khai thác tăng lên khi doanh nghiệp tiếp nhận thêm nguồn hàng từ HAH. Bên cạnh đó, giá nguyên vật liệu hạ nhiệt và chi phí dịch vụ mua ngoài giảm cũng góp phần hỗ trợ hiệu quả hoạt động.

Ở chiều ngược lại, doanh thu tài chính giảm 28,2%, xuống còn 72 tỷ đồng. Trong khi đó, chi phí tài chính tăng mạnh lên 322 tỷ đồng, gấp gần 4 lần cùng kỳ, chủ yếu do doanh nghiệp gia tăng vay nợ để đầu tư tài sản dài hạn và mở rộng hệ sinh thái. Riêng chi phí lãi vay trong kỳ lên tới gần 265 tỷ đồng.

Trong bối cảnh chi phí tài chính gia tăng, lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết trở thành động lực đáng kể đối với kết quả kinh doanh của VSC. Khoản lợi nhuận này đạt 184 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, trong khi cùng kỳ năm trước ghi nhận âm, đóng góp gần 50% lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp.

Kết thúc 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của VSC đạt 380 tỷ đồng, tăng 22,1% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 313 tỷ đồng, tăng 20,8%.

Tính đến ngày 30/6/2026, tổng tài sản của VSC đạt 14.853 tỷ đồng, tăng 14,5% so với đầu năm. Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ tài sản dài hạn ghi nhận đạt 11.708 tỷ đồng, tăng 30%. Chủ yếu là chi phí xây dựng cơ bản dở dang đạt 1.464 tỷ đồng. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, phần lớn khoản tiền này được VSC chi để sở hữu quyền sử dụng đất của Công ty TNHH Harbour City với giá trị 1.405 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, trong 6 tháng đầu năm 2026, VSC tiếp tục gia tăng tỷ lệ sở hữu tại VIMC Đình Vũ và Vận tải biển Vinaship, đẩy tổng giá trị đầu tư vào các công ty liên kết lên 3.286 tỷ đồng.

Để phục vụ cho các hoạt động đầu tư và mở rộng hệ sinh thái, VSC đã duy trì mức đòn bẩy tài chính khá cao. Cụ thể, tổng nợ phải trả tại thời điểm cuối tháng 6 đạt 7.592 tỷ đồng, tăng khoảng 15%. Trong đó, nợ ngắn hạn đạt 3.017 tỷ đồng, gần như đi ngang so với đầu năm. Còn nợ dài hạn tăng mạnh 28%, lên 4.575 tỷ đồng, chủ yếu bị chi phối bởi khoản nợ thuê tài chính vượt 4.000 tỷ đồng, tăng hơn 1.013 tỷ đồng so với đầu năm.

Triển vọng tăng trưởng đến từ cảng biển và vận tải container

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VSC trong phiên 14/8 giao dịch quanh mức 14.550 đồng/cổ phiếu, tăng 1,39% so với giá mở cửa.

Tuy nhiên, thị giá hiện thấp hơn khoảng 47% so với mức đỉnh 27.500 đồng/cổ phiếu thiết lập ngày 3/3/2026. Vốn hóa thị trường theo đó giảm từ khoảng 10.295 tỷ đồng xuống còn 5.447 tỷ đồng, tương đương mất gần một nửa giá trị so với vùng đỉnh.

Đánh giá về triển vọng cổ phiếu, ASEANSC Research cho rằng mức giá hợp lý đối với VSC là 18.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng P/E mục tiêu khoảng 18,x lần, tương đương mức trung bình 5 năm của doanh nghiệp. ASEANSC đưa ra khuyến nghị KHẢ QUAN đối với VSC với tầm nhìn 1 năm, cho rằng mức giá hiện tại đã phần nào phản ánh áp lực từ chi phí lãi vay, trong khi triển vọng trung hạn vẫn tương đối tích cực.

Bên cạnh đó, ASEANSC dự phóng doanh thu VSC năm 2026 đạt khoảng 4.000 tỷ đồng, tăng 24,8%, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 362 tỷ đồng, tăng 6,3%. Khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận được cho là phản ánh áp lực từ chi phí tài chính và chi phí bán hàng trong giai đoạn doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư.

Trong đó, xếp dỡ container tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng cốt lõi. Doanh thu xếp dỡ năm 2026 được dự phóng đạt khoảng 2.300 tỷ đồng, tăng 33,7%, nhờ tăng trưởng xuất nhập khẩu, nguồn hàng bổ sung từ HAH và hiệu suất khai thác tại hệ thống cảng được cải thiện. Việc nâng độ sâu luồng trước bến cũng giúp VSC tăng khả năng tiếp nhận tàu có tải trọng lớn, qua đó cải thiện sản lượng và hiệu suất sử dụng công suất.

Bên cạnh hoạt động khai thác cảng, HAH được kỳ vọng tiếp tục là bệ đỡ cho lợi nhuận từ các công ty liên kết. ASEANSC dự phóng khoản lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết của VSC năm 2026 đạt khoảng 360 tỷ đồng, tăng 196%. HAH là động lực chính nhờ tỷ lệ sở hữu của VSC duy trì khoảng 22%, cùng triển vọng tích cực của hoạt động vận tải biển.

Mặt bằng giá thuê tàu định hạn thuận lợi, các hợp đồng thuê mới và kế hoạch mở rộng đội tàu của HAH được kỳ vọng tiếp tục gia tăng phần lợi nhuận VSC ghi nhận theo phương pháp vốn chủ sở hữu.

Theo ASEANSC, việc mở rộng sang vận tải container đường biển được kỳ vọng giúp VSC hoàn thiện chuỗi logistics tích hợp và chủ động hơn trong việc tạo nguồn hàng cho hệ thống cảng.

VSC đã hợp tác với HAH thành lập CTCP HaiAn Green Shipping Lines (HAGSL) với vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng, trong đó VSC nắm 60% và HAH sở hữu 40%. Doanh nghiệp đặt mục tiêu phát triển đội tàu container với tổng sức chở 22.000 TEU trong giai đoạn 2025–2028, mở rộng hoạt động từ khai thác cảng sang vận tải biển.

Trong quý I/2026, HAGSL đã tiếp nhận hai tàu đầu tiên gồm HaiAn Green Park, sức chở 1.060 TEU và HaiAn Green Time, sức chở 2.798 TEU, để khai thác theo hình thức cho thuê định hạn. Dự kiến trong nửa cuối năm, doanh nghiệp tiếp tục bổ sung thêm hai tàu 2.500 TEU, nâng tổng công suất đội tàu lên khoảng 8.858 TEU.

Theo ước tính, HAGSL có thể đóng góp khoảng 500 tỷ đồng doanh thu trong năm 2026 và 1.000 tỷ đồng trong năm 2027, qua đó trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của VSC trong trung và dài hạn.