Bình minh vừa hé, tiếng trống chiêng dồn dập đã vang vọng khắp núi rừng, hòa quyện cùng tiếng hò reo cổ vũ cuồng nhiệt của đồng bào trong những bộ trang phục sặc sỡ, khăn rằn quấn đầu, tạo nên một bản giao hưởng sống động, náo nhiệt khiến không khí bừng lên như đất trời đang thức tỉnh.

Trên cánh đồng lầy lội nước ngập xăm xắp sau mùa mưa, những đôi bò lực lưỡng với bộ lông bóng mượt, sừng cong vút được trang trí rực rỡ bằng hoa văn truyền thống, lao vút đi. Người điều khiển – những chàng trai Khmer dẻo dai, cơ thể rám nắng – đứng trên chiếc bừa gỗ mỏng manh, chân trụ vững, tay siết chặt dây cương, roi quất vun vút trong không trung. Mỗi cú phóng nước bắn tung tóe, mỗi pha vượt lên đầy kịch tính, mỗi cú ngoặt gấp nguy hiểm đều khiến cả nghìn khán giả nín thở, tim đập thình thịch vì hồi hộp, rồi đột ngột vỡ òa trong tiếng reo hò chiến thắng, nước mắt hạnh phúc lăn dài trên má những người chủ bò.

Đây không chỉ là cuộc tranh tài của sức mạnh nguyên thủy và tốc độ, mà còn là nghi lễ thiêng liêng tri ân tổ tiên trong dịp lễ Sene Dolta – lễ cúng ông bà của đồng bào Khmer. Những đôi bò được chăm chút quanh năm như thành viên gia đình, nay trở thành biểu tượng của sự gắn kết cộng đồng, của niềm tự hào bất diệt về bản sắc văn hóa dân gian đậm đà trên vùng đất lúa nước miền Tây. 

Đứng giữa biển người ấy, giữa mùi đất ẩm quyện hương khói nhang từ các ngôi chùa gần đó, bạn sẽ cảm nhận được thật nhiều điều: tình yêu quê hương da diết, sự kiên cường của người nông dân chân lấm tay bùn, và sức sống mãnh liệt, bất diệt của một di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trường tồn qua bao thế hệ.