Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về giao dịch nhà đất
Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, sáng ngày 21/11, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật bổ sung nhiều quy định về công khai thông tin dự án, điều kiện huy động vốn, tiền đặt cọc và trách nhiệm của chủ đầu tư, nhằm tăng tính minh bạch của thị trường và bảo vệ người mua bất động sản.
Tăng trách nhiệm công khai thông tin dự án
Một trong những nội dung đáng chú ý của luật là quy định về trách nhiệm công khai thông tin bất động sản, dự án bất động sản trước khi đưa vào kinh doanh.
Theo đó, chủ đầu tư phải công khai đầy đủ, trung thực và chính xác thông tin trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, đồng thời đăng tải trên trang thông tin điện tử thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp.
Các thông tin phải công khai bao gồm hồ sơ pháp lý về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng; tình trạng thế chấp, tranh chấp và các hạn chế về quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản (nếu có). Chủ đầu tư cũng phải công khai hợp đồng sử dụng để ký kết với khách hàng và cập nhật thông tin khi có thay đổi.
Luật đồng thời bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh bất động sản như kinh doanh bất động sản không đủ điều kiện, giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin, không thực hiện nghĩa vụ công khai thông tin, gian lận, lừa dối khách hàng và thu, sử dụng tiền của bên mua, bên thuê mua trái quy định.
Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Kinh doanh bất động sản bằng hình thức biểu quyết điện tử. (Nguồn: quochoi.vn).
Quy định điều kiện vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thông qua dự án, luật quy định vốn chủ sở hữu không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất dưới 20 ha và không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất từ 20 ha trở lên.
Trường hợp doanh nghiệp đồng thời thực hiện nhiều dự án, vốn chủ sở hữu phải được phân bổ đủ để đáp ứng tỷ lệ quy định đối với từng dự án.
Quy định này đặt ra yêu cầu về năng lực tài chính đối với doanh nghiệp tham gia phát triển dự án bất động sản, đồng thời hạn chế tình trạng sử dụng nguồn vốn chủ sở hữu không đáp ứng yêu cầu để triển khai nhiều dự án cùng lúc.
Siết điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai
Luật cũng quy định cụ thể điều kiện đưa bất động sản hình thành trong tương lai vào kinh doanh. Cụ thể, nhà ở, công trình xây dựng phải được khởi công theo quy định của pháp luật về xây dựng; có giấy tờ về quyền sử dụng đất, giấy tờ về xây dựng và các hồ sơ liên quan. Đối với nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp có nhà ở, phải có giấy tờ chứng minh đã nghiệm thu hoàn thành xây dựng phần móng.
Trước khi ký hợp đồng bán, cho thuê mua nhà ở hoặc phần diện tích sàn trong công trình xây dựng có mục đích lưu trú hình thành trong tương lai, chủ đầu tư phải gửi văn bản thông báo đến cơ quan chuyên môn về kinh doanh bất động sản thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra điều kiện.
Đáng chú ý, chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán hoặc giá thuê mua bất động sản khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Thỏa thuận đặt cọc phải ghi rõ giá bán, giá thuê mua và khoản tiền đặt cọc được tính vào số tiền thanh toán lần đầu theo hợp đồng.
Luật cũng quy định chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm giao kết hợp đồng mua bán, thuê mua hoặc chuyển nhượng bất động sản khi bất động sản, dự án hoặc quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án chưa đủ điều kiện đưa vào kinh doanh.
(Ảnh minh họa: Hoàng Huy).
Giới hạn số tiền chủ đầu tư được thu trước khi bàn giao nhà
Về tiến độ thanh toán, đối với mua bán nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai, lần thanh toán đầu tiên không quá 30% giá trị hợp đồng, bao gồm cả tiền đặt cọc.
Các lần thanh toán tiếp theo phải phù hợp với tiến độ xây dựng. Tổng số tiền chủ đầu tư được thu trước khi bàn giao bất động sản không quá 70% giá trị hợp đồng. Trường hợp bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện quy định, tỷ lệ này không quá 50%.
Bên cạnh đó, luật tiếp tục quy định trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc bảo đảm nguồn tài chính thực hiện dự án đúng tiến độ, xây dựng nhà ở, công trình và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy hoạch, thiết kế được phê duyệt.
Về thủ tục cấp giấy chứng nhận cho người mua, trong thời hạn 50 ngày kể từ ngày bàn giao nhà ở cho bên mua hoặc kể từ thời điểm bên thuê mua đã thanh toán đủ tiền theo thỏa thuận, chủ đầu tư phải nộp hồ sơ đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận cho bên mua, bên thuê mua. Quy định này không áp dụng trong trường hợp người mua, thuê mua tự nguyện thực hiện thủ tục.
Tăng quản lý hoạt động môi giới và dữ liệu bất động sản
Đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ bất động sản, luật quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản, môi giới bất động sản phải thành lập doanh nghiệp theo quy định.
Sàn giao dịch bất động sản có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ pháp lý và điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh; niêm yết, cung cấp thông tin về bất động sản đủ điều kiện, đồng thời hỗ trợ các bên tìm kiếm, lựa chọn, đàm phán và ký kết hợp đồng.
Một nội dung khác là việc xây dựng, quản lý Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Luật đặt ra yêu cầu quản lý thống nhất dữ liệu về nhà ở, bất động sản và hoạt động kinh doanh bất động sản; quy định việc cấp, quản lý và sử dụng mã định danh điện tử đối với bất động sản, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản và cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở.
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo luật.
Theo nội dung được thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) gồm 10 chương, 63 điều, giảm 20 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.