Nhịp điều chỉnh mạnh kiểm chứng điểm cân bằng mới của thị trường

Kết thúc tháng 7, VN-Index dừng tại 1.735,8 điểm, giảm 6,7% so với cuối tháng 6, nhưng đã phục hồi khoảng 4% từ vùng đáy 1.668 điểm được thiết lập trong tháng.

Độ rộng thị trường nghiêng mạnh về phía giảm giá với 314 mã giảm so với 85 mã tăng, dù áp lực điều chỉnh chủ yếu tập trung ở một số nhóm cổ phiếu lớn thay vì diễn ra trên diện rộng.

Theo SSI, các cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, TCB, BID, GAS, GVR, CTG, VCB, VPL, VPB và BCM đã lấy đi khoảng 51,7 điểm của VN-Index. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup (VIC, VHM, VRE và VPL), mức giảm của chỉ số chỉ còn khoảng 6%, thấp hơn mức giảm chung 6,7%.

Diễn biến theo ngành tiếp tục cho thấy sự phân hóa rõ nét. Các nhóm mang tính phòng thủ hoặc có nền tảng hỗ trợ dài hạn ghi nhận mức giảm tương đối thấp, gồm hàng tiêu dùng thiết yếu (-2,2%), năng lượng (-3,6%), bất động sản (-3,9%) và công nghệ thông tin (-4,9%).

Trong khi đó, áp lực bán tập trung ở các nhóm nhạy cảm với chu kỳ kinh tế như hàng tiêu dùng không thiết yếu (-16,7%), công nghiệp (-13,1%), bất động sản (không bao gồm nhóm Vingroup) (-13%), tiện ích (-8,5%) và tài chính (-7,8%).

Thanh khoản thị trường tiếp tục ở mức thấp, giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 19,3 nghìn tỷ đồng mỗi phiên, giảm nhẹ so với mức 19,9 nghìn tỷ đồng của tháng trước và thấp hơn đáng kể so với bình quân 28 nghìn tỷ đồng/phiên trong 7 tháng đầu năm 2026,

Giá trị khớp lệnh bình quân đạt khoảng 15,8 nghìn tỷ đồng mỗi phiên, dù nhích nhẹ so với tháng trước nhưng vẫn ở dưới mức trung bình lịch sử.

Ở chiều ngược lại, dòng vốn ngoại ghi nhận tín hiệu tích cực hơn khi áp lực bán ròng có xu hướng giảm dần. Lũy kế 7 tháng đầu năm, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 92,3 nghìn tỷ đồng.

Riêng trong tháng 7, giá trị bán ròng giảm xuống còn 11,9 nghìn tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức 15,3 nghìn tỷ đồng của tháng 6 và 19,5 nghìn tỷ đồng trong tháng 5. Tổng giá trị mua đạt 45,8 nghìn tỷ đồng, trong khi giá trị bán đạt 57,7 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đó, thời điểm này các doanh nghiệp niêm yết đồng loạt công bố báo cáo tài chính. Theo SSI, bức tranh lợi nhuận tiếp tục duy trì tích cực với tổng doanh thu của doanh nghiệp trên ba sàn tăng 37,6% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ (NPATMI) tăng 47,7%.

Riêng trên HOSE, NPATMI hợp nhất tăng 45,8% so với cùng kỳ, thấp hơn nhẹ mức tăng 49,8% của quý I/2026. Nếu loại trừ nhóm Vingroup, tăng trưởng lợi nhuận đạt 27,9%, giảm so với mức 31,8% của quý trước, qua đó đưa mức tăng trưởng lũy kế 6 tháng đầu năm lên 29,2%.

Ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai nhóm đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường. Trên HOSE, lợi nhuận ròng quý II/2026 của nhóm ngân hàng tăng 24,6% so với cùng kỳ, trong khi nhóm bất động sản tăng tới 232%. Cả hai đều tăng tốc so với quý I và đóng góp khoảng 70% vào tổng mức tăng lợi nhuận của thị trường trong quý.

Ngoài ra, các ngành đã ghi nhận kết quả tích cực trong quý I như bán lẻ, tiện ích, dầu khí, vật liệu xây dựng và phân bón tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong quý II.

SSI đánh giá kết quả kinh doanh quý II nhìn chung vượt kỳ vọng ở một số nhóm ngành, đặc biệt là ngân hàng, dầu khí, bán lẻ và bất động sản. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này cũng cho rằng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp có thể chậm lại trong nửa cuối năm 2026 do tác động trễ của mặt bằng lãi suất cao, cùng hiệu ứng suy yếu của thị trường tài sản khi bất động sản tiếp tục chững lại.

Điểm cân bằng mới có thể tạo cơ hội giao dịch trong tháng 8

Theo SSI, xét trên dữ liệu lịch sử, tháng 8 thường là một trong những giai đoạn tích cực nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong 10 năm gần đây, VN-Index có tới 8 lần tăng điểm trong tháng 8, với mức sinh lời bình quân khoảng 5% ở các năm tăng. Ngay cả trong hai năm thị trường điều chỉnh là 2017 và 2019, mức giảm cũng khá khiêm tốn, đều dưới 1%.

Bên cạnh yếu tố mùa vụ, mặt bằng định giá của thị trường cũng trở nên hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 7. SSI cho biết P/E dự phóng năm 2026 của VN-Index hiện ở mức 12,2 lần, hoặc khoảng 9,5 lần nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup.

Đây là vùng định giá tiệm cận các giai đoạn thị trường chịu áp lực lớn như đợt bán tháo vì Covid-19 năm 2020 và nhịp điều chỉnh do lo ngại thuế quan năm 2025. Ở cấp độ doanh nghiệp, nhiều cổ phiếu đã quay trở lại vùng giá của năm 2023, trong khi lợi nhuận hiện cao gấp hai đến bốn lần so với thời điểm đó.

SSI cũng cho rằng áp lực bán liên quan đến sử dụng đòn bẩy tài chính có thể sớm hạ nhiệt. Trong quý II/2026, dư nợ margin tăng thêm 26,7 nghìn tỷ đồng, tương đương 6% so với quý trước, khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn khi bước vào nhịp điều chỉnh mạnh trong tháng 7.

Tuy nhiên, sau đợt bán tháo vừa qua, một phần đáng kể lượng đòn bẩy nhiều khả năng đã được giải tỏa, qua đó giúp áp lực bán giải chấp giảm dần trong một đến hai tháng tới và tạo nền tảng tích cực hơn cho diễn biến ngắn hạn.

Trên cơ sở đó, SSI nhận định cơ hội giao dịch có thể xuất hiện trong tháng 8. Dù vậy, công ty chứng khoán này vẫn cho rằng thị trường chưa phát đi tín hiệu đảo chiều xu hướng trong trung hạn, khi mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong nửa cuối năm 2026 dưới áp lực nhu cầu tín dụng lớn và mục tiêu tăng trưởng kinh tế đầy tham vọng của Chính phủ.

Đối với dòng vốn ngoại, SSI kỳ vọng áp lực bán ròng sẽ tiếp tục suy giảm trong tháng 8, nhờ kỳ vọng đón đầu dòng vốn đầu tư thụ động dự kiến giải ngân từ tháng 9, sau khi FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường Mới nổi.

Ngoài ra, Việt Nam cũng được đánh giá có cơ hội hưởng lợi từ quá trình tái phân bổ dòng vốn toàn cầu. Sau giai đoạn tăng mạnh trong nửa đầu năm nhờ các chủ đề như AI và bán dẫn, nhiều thị trường trong khu vực đã xuất hiện áp lực chốt lời và không còn duy trì mức định giá hấp dẫn.

Trong khi đó, thị trường Việt Nam vẫn sở hữu nền tảng tăng trưởng lợi nhuận bền vững, định giá tương đối thấp và tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài còn ở mức khiêm tốn. Theo SSI, những yếu tố này có thể tạo lợi thế để Việt Nam thu hút thêm dòng vốn ngoại trong thời gian tới.

Theo danh mục dự phóng mới nhất của SSI Research, có tổng cộng 27 mã cổ phiếu đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe để góp mặt trong rổ FTSE. Theo đó, SSI nhận sự góp mặt của VPB, HDB, MCH, VPL, VCK, TCX, SSB, MSB, HCM. So với danh sách dự kiến ban đầu của FTSE công bố vào tháng 4/2026, một số mã như KBC, KDH, DGC, BSR và GEE không còn nằm trong danh mục dự phóng.

Danh mục cổ phiếu tiềm năng 

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới sau giai đoạn điều chỉnh mạnh, Chứng khoán SSI đã đưa ra danh mục các cổ phiếu được đánh giá có triển vọng tích cực trong nửa cuối năm 2026.

Trong nhóm sản xuất, HPG được kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận đột phá gần 70% (NPATMI) trong năm 2026. Động lực chính đến từ việc đưa Dung Quất 2 vào hoạt động, cùng với khả năng hưởng lợi từ các biện pháp phòng vệ thương mại đối với HRC và nhu cầu xây dựng hạ tầng dân dụng cao. Cổ phiếu này được dự báo có dư địa tăng giá tới 48,6%, với định giá P/E hấp dẫn ở mức 7,0 lần.

Tương tự, GVR đang viết nên câu chuyện chuyển đổi đất cao su sang khu công nghiệp. Với dự báo lợi nhuận tăng 45,9% trong năm 2026, cùng sự hỗ trợ từ giá cao su tăng, GVR được định giá mục tiêu 36.200 đồng/cp, tương ứng mức tăng trưởng tiềm năng 28,6%.

Trong lĩnh vực ngân hàng, VCB tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu với chất lượng tài sản tốt nhất ngành. Với mức tăng trưởng NPATMI 15,5% trong năm 2026 và mục tiêu giá 81.700 đồng/cp, VCB là lựa chọn an toàn cho nhà đầu tư ưu tiên sự ổn định. Trong khi đó, TCB lại thu hút dòng vốn nhờ hệ sinh thái dịch vụ đa dạng và lợi nhuận Q2/2026 tăng trưởng mạnh 18% so với cùng kỳ. Giá mục tiêu của TCB được kỳ vọng đạt 38.500 VND (+29,8%).

Ở mảng bán lẻ, MSN và MWG được đánh giá là hai cái tên sáng giá. MSN hưởng lợi nhờ xu hướng chính thức hóa khu kinh tế phi chính thức, với mức tăng trưởng NPATMI dự kiến đạt 105,2%, giá mục tiêu 101.000 đồng/cp. MWG, với sự phục hồi của mảng sản phẩm công nghệ và sự hỗ trợ từ việc siết quản lý thuế kênh bán lẻ truyền thống, cũng được kỳ vọng tăng giá 48,2% với giá mục tiêu 107.000 đồng/cp.

Nhóm công nghệ và năng lượng, FPT tiếp tục là đại diện tiêu biểu cho ngành công nghệ với tăng trưởng NPATMI ổn định 15%. Việc mở rộng mạnh mẽ tại thị trường quốc tế và các dự án AI giúp cổ phiếu này duy trì vị thế dẫn đầu với giá mục tiêu 87.000 đồng/cp.

Trong khi đó, PVT nổi lên là điểm nhấn trong ngành vận tải nhờ giá cước tàu duy trì ở mức cao do căng thẳng địa chính trị. Với mức tăng trưởng lợi nhuận dự kiến tới 70,7%, PVT đang sở hữu định giá P/E rất thấp (5,3 lần), hứa hẹn mức tăng giá hấp dẫn 43,2% lên mức 26.200 đồng/cp. Cuối cùng, PLX cũng bắt đầu chu kỳ phục hồi với dự báo lợi nhuận tăng 20,5% trong năm 2026.