Theo Trang TTĐT Đoàn Đại biểu Quốc hội và HĐND TP Hà Nội, ngày 28/10, tại Kỳ họp thứ bảy, HĐND TP Hà Nội khóa XVII đã xem xét thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận theo phương thức đối tác công tư (PPP) - Loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT).

Theo tờ trình, dự án hướng tới hình thành không gian quảng trường quy mô lớn, kết nối hồ Hoàn Kiếm với Quảng trường Cách mạng tháng Tám, Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử quốc gia và các khu vực lân cận. Dự án cũng nhằm mở rộng không gian công cộng, tổ chức lại hệ thống giao thông và không gian ngầm, bảo tồn, phát huy giá trị di sản, bổ sung các chức năng văn hóa, dịch vụ phù hợp.

Dự án được đề xuất thực hiện tại phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam, có sơ bộ tổng mức đầu tư 22.229 tỷ đồng, gồm 3 dự án thành phần (DATP). UBND thành phố nêu rõ tổng mức đầu tư sẽ tiếp tục được tính toán, chuẩn xác trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án.

DATP 1 thực hiện GPMB toàn bộ khu vực thực hiện dự án. Quy mô nghiên cứu quy hoạch khoảng 66,82 ha; diện tích đất đề xuất sử dụng khoảng 30,82 ha, không bao gồm các ô đất B1.6 và B4.13-HH1 được thực hiện theo dự án riêng. Sơ bộ tổng mức đầu tư 9.924 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức đầu tư công, sử dụng ngân sách thành phố, do UBND phường Hoàn Kiếm làm chủ đầu tư.

DATP2 đầu tư xây dựng trung tâm thương mại ngầm tại khu vực công viên, quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, lô B2.5, và khu vực công viên, quảng trường phía Bắc hồ Hoàn Kiếm, lô B1.3. Quy mô dự kiến 4 tầng hầm, tổng diện tích sàn khoảng 82.608 m2, sơ bộ tổng mức đầu tư 4.611 tỷ đồng. Hình thức thực hiện là đầu tư trực tiếp theo pháp luật về đầu tư, sử dụng vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư và vốn huy động hợp pháp khác.

DATP3 gồm các hạng mục xây dựng công trình, cải tạo và chỉnh trang cảnh quan hồ Hoàn Kiếm cùng khu vực phụ cận, được đề xuất thực hiện theo phương thức PPP, loại hợp đồng BT. Các hạng mục dự kiến gồm: Xây mới khu vực trụ sở UBND thành phố; cải tạo, chỉnh trang trụ sở HĐND thành phố; cải tạo, chỉnh trang khu vực phía Đông Nam hồ Hoàn Kiếm. Sơ bộ tổng mức đầu tư 7.694 tỷ đồng.

Trong tờ trình, UBND thành phố đề xuất CTCP Bất động sản Mặt Trời Thủ đô thực hiện DATP2, DATP3.

Về phương án thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện hợp đồng BT, UBND thành phố đề xuất hai phương án: sử dụng quỹ đất kết hợp ngân sách nhà nước và nguồn thu từ khai thác, cho thuê không gian ngầm thuộc dự án thành phần số 2; hoặc sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn thu đấu giá quyền sử dụng đất và tài sản công.

Quỹ đất dự kiến thanh toán gồm 6 quỹ đất, quy mô khoảng 7,31ha, giá trị sơ bộ khoảng 4.878 tỷ đồng. Tiền thuê đất từ khai thác, sử dụng không gian ngầm dự kiến khoảng 1.604 tỷ đồng, tạo nguồn thu ngân sách thanh toán cho dự án thành phần số 3. UBND thành phố lưu ý các quỹ đất thanh toán mới là dự kiến, việc sử dụng thực hiện theo quy định pháp luật.

UBND thành phố đề xuất hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2029; đề nghị Kiểm toán Nhà nước tham gia kiểm toán ngay từ giai đoạn triển khai để rà soát, xác định tổng mức đầu tư và các khoản chi phí, bảo đảm quản lý, sử dụng nguồn lực tiết kiệm, hiệu quả.

Mặt Trời Thủ Đô thành lập vào năm 2009, trước đây hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn, có trụ sở tại phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Tháng 12/2025, Mặt Trời Thủ Đô đã chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần với vốn điều lệ khoảng 120 tỷ đồng, trong đó Công ty TNHH Thành Phố Mặt Trời (thành viên Tập đoàn Sun Group) nắm giữ 27% tỷ lệ sở hữu.

Ngày 21/10 vừa qua, Mặt Trời Thủ đô đã tăng vốn điều lệ lên 8.000 tỷ đồng. Tổng Giám đốc kiêm đại diện pháp luật là ông Nguyễn Văn Thái.

DATP 2 và DATP 3 với tổng mức đầu tư sơ bộ 12.305 tỷ đồng. Phần vốn chủ sở hữu tối thiểu của nhà đầu tư mà Hà Nội yêu cầu cho DATP2 là 20% (khoảng 922 tỷ đồng), DATP3 là 15% (1.154 tỷ đồng).

Tại Báo cáo thẩm tra, Ban Đô thị HĐND thành phố đánh giá việc nghiên cứu cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là cần thiết. Đây là khu vực trung tâm đặc biệt quan trọng, có vai trò đặc thù về lịch sử, văn hóa, chính trị, kinh tế, kiến trúc, cảnh quan và không gian đô thị.

Việc đầu tư phải được xem xét tổng thể, hài hòa giữa bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử - văn hóa với tổ chức lại không gian đô thị, giao thông, không gian công cộng, không gian ngầm và bổ sung các chức năng phù hợp.

Tại thời điểm thẩm tra, các điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu liên quan đang được thẩm định, chưa được phê duyệt. Ban Đô thị đề nghị làm rõ tổng thể sức chịu tải của khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, gồm diện tích sàn nổi, ngầm, chiều cao, khối tích, mật độ chức năng, lượng người, phương tiện, nhu cầu hạ tầng và tác động đến cảnh quan, di sản.

Cùng với đó, cần xem xét phương án hạn chế gia tăng công trình quy mô lớn, phân bố một số chức năng tại các trung tâm phát triển mới. Làm rõ phương án bố trí chức năng tại khu vực lõi lịch sử, giảm thiểu các khu vực thương mại trong phạm vi nghiên cứu và bảo vệ các di tích lịch sử, di tích cách mạng.

Ban Đô thị cũng đề nghị đánh giá đầy đủ tác động của dự án đến cảnh quan, môi trường và đời sống người dân; thực hiện công khai, minh bạch chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân, với điều kiện tái định cư bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.

Phát triển không gian ngầm phải đồng bộ với tái thiết không gian nổi

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Nguyễn Trung Nam (Tổ đại biểu số 18) đề nghị rà soát chính xác các chỉ tiêu quy hoạch, tính toán dự phòng rủi ro khi thị trường bất động sản biến động. Phương án sử dụng quỹ đất thanh toán hợp đồng BT cần bảo đảm nguyên tắc ngang giá, không ảnh hưởng tiến độ dự án.

Đại biểu Vũ Gia Luyện (Tổ đại biểu số 13) đề nghị rà soát quy mô trụ sở UBND thành phố trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy; xem xét chiều cao công trình tại các khu đất thương mại quanh hồ để bảo đảm hài hòa cảnh quan, đầu tư đúng nhu cầu, tránh lãng phí.

Về các công trình ngầm tiếp giáp di tích, đề nghị khảo sát kỹ điều kiện địa chất, thủy văn và các yếu tố khảo cổ; ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) để kiểm soát rủi ro ngay từ khâu thiết kế, xác định phạm vi bảo tồn nghiêm ngặt với cảnh quan và mặt nước hồ.

Đại biểu kiến nghị thực hiện đầy đủ việc đánh giá tác động môi trường theo quy định trước khi triển khai dự án; quan trắc tự động mực nước ngầm và chất lượng nước hồ, công khai kết quả để người dân giám sát. Đề xuất thành lập hội đồng tư vấn khoa học độc lập đồng hành trong quá trình thiết kế, thi công.

Đại biểu Phạm Tuấn Long (Tổ đại biểu số 1) đề nghị xác định rõ ranh giới giữa không gian ngầm công cộng, gồm giao thông, lối đi bộ, bãi đỗ xe do Nhà nước đầu tư, với không gian thương mại, dịch vụ do doanh nghiệp vận hành. Việc xác định tiền thuê đất ngầm phải chặt chẽ, tính đúng, tính đủ, tránh thất thoát ngân sách.

Lưu ý yêu cầu kết nối đồng bộ tầng hầm thương mại, giao thông ngầm với đường sắt đô thị, bãi đỗ xe ngầm và công trình nổi; đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn về phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn và an ninh đô thị.

Giải trình các vấn đề đại biểu quan tâm, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, tổng mức đầu tư sơ bộ sẽ tiếp tục được chuẩn hóa, cụ thể hóa sau khi lập quy hoạch chi tiết. Phương án thanh toán phải tuân thủ pháp luật về đầu tư PPP và các nghị định của Chính phủ.

Ông Tuấn thống nhất với các đề xuất về kiểm soát địa chất, khảo cổ, ứng dụng BIM. Đồng thời, khẳng định yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt các khu vực di tích, trong đó nhấn mạnh mặt nước hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn.

Việc phát triển không gian ngầm phải đồng bộ với tái thiết không gian nổi; xác định rõ ranh giới giữa phần giao thông, công cộng và phần thương mại, dịch vụ, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.