Tháng 9/2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng cấu trúc lãnh đạo của hệ sinh thái Vingroup. Ngày 12/9, hai vị trí điều hành cao nhất tại hai trụ cột chiến lược là VinFast và GSM (đơn vị vận hành Green SM) chính thức được chuyển giao cho thế hệ lãnh đạo kế cận.

Ông Phạm Nhật Quân Anh (sinh năm 1993) tiếp nhận vị trí Tổng giám đốc VinFast toàn cầu, sau khi đã ngồi ghế Chủ tịch HĐQT từ tháng 5/2026. Cùng ngày, em trai ông, ông Phạm Nhật Minh Hoàng (sinh năm 2000), được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc GSM toàn cầu kiêm Tổng giám đốc GSM Việt Nam.

Việc chuyển giao quyền lực diễn ra đúng vào thời điểm cả VinFast và GSM đang bước vào giai đoạn tăng tốc mở rộng trên bản đồ toàn cầu. Đối với các nhà đầu tư, sự chú ý giờ đây không chỉ nằm ở những thay đổi nhân sự, mà tập trung vào hai "thế cờ" với các bài toán tài chính, vận hành và cạnh tranh quốc tế đang chờ hai tân CEO giải quyết.

Thế cờ của Phạm Nhật Quân Anh: Bài toán tái cấu trúc, mở rộng thị phần và mục tiêu có lãi

Tiếp nhận vị trí cao nhất tại VinFast, ông Phạm Nhật Quân Anh đối mặt với bài toán kép: Duy trì đà tăng trưởng doanh số, mở rộng hiện diện quốc tế, đồng thời phải tối ưu hóa chi phí để tiến tới điểm hòa vốn.

Ông Quân Anh có lợi thế từ kinh nghiệm thực tiễn khi đã gắn bó với Vingroup từ năm 2015 và gia nhập VinFast từ tháng 2/2019. Trước khi lên vị trí lãnh đạo cao nhất, ông từng kinh qua các vị trí điều hành tại khối Sản xuất, Kinh doanh, Marketing, Hậu mãi, Kế hoạch và Kiểm soát chất lượng.

Bài toán tái cấu trúc và tối ưu chi phí

Nhiệm vụ đầu tiên được kích hoạt ngay thời điểm ông Quân Anh nhậm chức Chủ tịch HĐQT vào tháng 5 là cuộc "đại phẫu" tài chính theo mô hình "asset-light" (tinh gọn tài sản).

VinFast chuyển giao hai nhà máy tại Hải Phòng và Hà Tĩnh sang một pháp nhân mới (nhóm nhận chuyển nhượng gồm CTCP Nghiên cứu Đầu tư và Phát triển Tương Lai, Công ty Ngọc Quý và ông Phạm Nhật Vượng). Giao dịch này mang về cho VinFast khoảng 13.300 tỷ đồng, đồng thời đơn vị nhận chuyển nhượng tiếp quản phần lớn nghĩa vụ tài chính, ước tính khoảng 182.000 tỷ đồng tính đến cuối quý I/2026.

Song song với việc làm sạch bảng cân đối kế toán, VinFast đặt mục tiêu giảm chi phí nguyên vật liệu 10-15% trong giai đoạn 2026 - 2027 thông qua các nền tảng xe thế hệ mới và nội địa hóa. Hiện tại, tỷ lệ nội địa hóa đạt khoảng 60% và doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng lên mức 84% vào cuối năm 2026.

Kết quả tài chính bước đầu cho thấy những tín hiệu thay đổi khi biên lợi nhuận gộp của VinFast bắt đầu cải thiện trong 6 tháng đầu năm 2026. Hãng đặt lộ trình hòa vốn tại thị trường Việt Nam vào năm 2027, sau đó tiến tới có lãi trên toàn cầu.

Bài toán mở rộng doanh số quốc tế

Tại thị trường nội địa, thế cờ của VinFast tương đối vững chắc. Nửa đầu năm 2026, hãng bàn giao 115.916 xe, tăng 72% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 35% thị phần ô tô trong nước. Tính đến quý III/2026, Chứng khoán BIDV (BSC) ước tính VinFast chiếm khoảng 94% thị phần xe điện Việt Nam.

Tuy nhiên, áp lực nằm ở mục tiêu toàn cầu. Trong năm 2026, ban lãnh đạo đặt mục tiêu bàn giao 300.000 ô tô điện. Để đạt được con số này, việc giải bài toán tại các thị trường quốc tế là bắt buộc.

Ấn Độ hiện là "bàn cờ" trọng tâm. Đây là thị trường ô tô du lịch tiêu thụ 4,6 triệu xe trong năm tài chính 2025 - 2026, nhưng tỷ lệ điện hóa mới ở mức 2,6%.

VinFast đã đưa nhà máy tại Tamil Nadu vào hoạt động từ tháng 8/2025 có công suất giai đoạn 1 đạt 50.000 xe/năm và ký hợp tác với hơn 50 đại lý. Doanh số tháng 9/2026 tại Ấn Độ đạt 2.963 xe, đứng thứ 4 thị trường xe điện chở khách, chiếm 8,2% thị phần.

Tuy nhiên, thách thức đặt ra là sự cạnh tranh gay gắt từ các hãng nội địa có lợi thế quy mô như Tata Motors, Mahindra và JSW MG, cùng bài toán giá bán tại một thị trường nhạy cảm về chi phí.

Ngoài Ấn Độ, VinFast đang giữ vị trí số 1 thị trường xe thuần điện tại Philippines, thứ 8 tại Indonesia. Kế hoạch đưa nhà máy tại Mỹ vào hoạt động được dời sang năm 2028. Để mở rộng, hãng cũng để ngỏ khả năng thực hiện các thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A) và hợp tác chiến lược trong thời gian tới.

Thế cờ của Phạm Nhật Minh Hoàng: Trận chiến dịch vụ, đối đầu "ông lớn" và mục tiêu IPO 20 tỷ USD

Nếu VinFast là bài toán sản xuất phần cứng, thì GSM dưới sự điều hành của ông Phạm Nhật Minh Hoàng là bài toán vận hành dịch vụ, nền tảng công nghệ và tài chính.

Ông Minh Hoàng - người từng đứng sau các chiến dịch chiến lược sản phẩm của VinFast như VF 3, vận hành Green Future và phát triển nền tảng AI tại VinSmart Future, tiếp quản một doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng quy mô vốn nhanh nhất trong hệ sinh thái.

Thành lập tháng 3/2023 với vốn 3.000 tỷ đồng, tính đến cuối tháng 6/2026, GSM đã 4 lần tăng vốn, đạt mức 54.000 tỷ đồng, trong đó tiền và tương đương tiền chiếm 94,72% giá trị tài sản góp vốn.

Bài toán chiếm lĩnh thị phần và đối đầu trực diện

Tại Việt Nam, GSM đang sở hữu đội xe gần 100.000 chiếc, vận hành hơn 288.000 phương tiện điện, bao gồm tự sở hữu và hợp tác với 140 đơn vị.

Đến quý II/2026, doanh nghiệp ước tính nắm 55% thị phần gọi xe nội địa, vượt Grab và Be. Đáng chú ý, tỷ trọng xe VinFast bán cho GSM đã giảm từ 72% năm 2023 xuống còn 26% vào quý III/2025, cho thấy GSM đang dần độc lập hơn về tệp khách hàng.

Năm 2025, GSM ghi nhận tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 1 tỷ USD và EBITDA dương.

Trên mặt trận quốc tế, ông Minh Hoàng phải đối mặt với các thế lực truyền thống. GSM đặt mục tiêu hiện diện tại 10 quốc gia vào cuối năm 2026. Lựa chọn chiến lược thâm nhập của GSM có sự phân hóa theo từng đặc thù địa phương.

Tại Ấn Độ, thay vì lao vào cuộc chiến giảm giá với Uber và Ola, Xanh SM chọn phân khúc cao cấp (dịch vụ Limo Green, sử dụng SUV VF 7) tại thị trường có quy mô gọi xe dự kiến đạt 950 triệu USD trong năm 2024.

Tại Đông Nam Á, hãng đẩy mạnh đầu tư vào Philippines với kế hoạch rót 1 tỷ USD trong 3 năm và liên tục mở rộng tại Indonesia như hiện diện tại Jakarta, Surabaya, Bali, Bandar Lampung và mới nhất là Palembang vào 12/9.

Tại châu Âu, GSM chọn cách tự sở hữu và trực tiếp quản lý đội xe thay vì kết nối tài xế độc lập. Hãng đã ra mắt tại Copenhagen (Đan Mạch) vào 30/7 và chạy thử nghiệm tại Amsterdam (Hà Lan) vào 25/9 với các chính sách thu hút tài xế như thu nhập lên tới 3.000 EUR/tháng hoặc chia sẻ doanh thu 85%.

Bài toán định giá 20 tỷ USD cho lộ trình IPO

Mục tiêu lớn nhất của GSM là kế hoạch IPO tại thị trường quốc tế (dự kiến Hong Kong) vào năm 2027 hoặc 2028. Các đơn vị tư vấn đề xuất mức định giá lên tới 20 tỷ USD.

Dưới góc nhìn tài chính, đây là một thách thức không nhỏ. Để so sánh, Grab Holdings hiện có vốn hóa khoảng 20,4 tỷ USD, nhưng dự kiến đạt doanh thu 3,4 tỷ USD vào năm 2025 và đã có lãi EBITDA dương 313 triệu USD vào năm 2024. Uber có mức vốn hóa khoảng 170 tỷ USD với lợi nhuận ròng 6,6 tỷ USD trong quý III/2025.

Để thuyết phục giới đầu tư cho con số 20 tỷ USD, GSM dưới sự dẫn dắt của ông Minh Hoàng phải chứng minh được một lộ trình tăng trưởng doanh thu thần tốc và khả năng sinh lời. Tuy nhiên, GSM sở hữu những lợi thế đặc thù khác biệt hoàn toàn với Uber hay Grab, đó là mô hình 100% thuần điện.

Doanh nghiệp không phải đối mặt với chi phí trợ giá khổng lồ để chuyển đổi xe của đối tác sang tiêu chuẩn phát thải thấp (ESG). GSM được hậu thuẫn bởi năng lực sản xuất của VinFast và hạ tầng trạm sạc V-Green, giúp kiểm soát cấu trúc chi phí năng lượng ổn định.

Thêm vào đó, chính sách vĩ mô như quy định của Hà Nội về vùng phát thải thấp yêu cầu taxi 100% năng lượng xanh từ giữa năm 2026 tại vành đai 1, tạo ra không gian tự nhiên cho mô hình này.

Hai con trai của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đang nắm giữ hai nửa của một hệ sinh thái giao thông điện khép kín. Kết quả giải quyết các bài toán của người này sẽ trực tiếp tương hỗ cho người kia.

Việc GSM mở rộng thành công (mục tiêu mua 1 triệu ô tô điện và 4 triệu xe máy điện trong 5 năm tới) sẽ đảm bảo đầu ra cơ bản cho VinFast tận dụng công suất; ngược lại, việc VinFast tối ưu hóa chi phí sản xuất, hạ giá thành và cung cấp dải sản phẩm đa dạng sẽ là vũ khí cạnh tranh cốt lõi để GSM lấy thị phần từ Grab hay Uber trên toàn cầu.

Quá trình vận hành thực tế trong các quý sắp tới sẽ cung cấp dữ liệu rõ ràng nhất cho các nhà đầu tư về tính khả thi của lộ trình hòa vốn tại VinFast và tham vọng IPO 20 tỷ USD của GSM.