‏Theo kết quả khảo sát Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý II/2026 vừa công bố của Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tiếp tục cải thiện bất chấp những biến động của thương mại toàn cầu. BCI đạt 79,7 điểm, phản ánh sức hấp dẫn và khả năng chống chịu của môi trường đầu tư Việt Nam trong bối cảnh kinh tế quốc tế còn nhiều thách thức.

‏So với 72,7 điểm của Quý I, BCI đã tăng 7 điểm, chỉ còn cách 0,3 điểm so với mức cao nhất trong bảy năm (80,0 điểm) được ghi nhận vào cuối năm 2025. Đà tăng này phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của niềm tin đầu tư, khi các doanh nghiệp châu Âu tiếp tục xem Việt Nam là một trong những điểm đến tăng trưởng hấp dẫn nhất Đông Nam Á và củng cố niềm tin vào triển vọng phát triển dài hạn của thị trường.‏‏ ‏

‏“Kết quả quý này cho thấy khả năng phục hồi đáng kinh ngạc và sự bền bỉ gần như ngoan cường của cả nền kinh tế Việt Nam lẫn cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại đây,” ‏‏Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert nhận định và nói thêm:

“‏‏Nửa đầu năm 2026 là một hành trình đầy biến động. Chúng ta bước vào năm với nhiều ẩn số địa chính trị, nhưng bất chấp những bất ổn bao trùm nền kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp thành viên EuroCham vẫn đạt kết quả vượt kỳ vọng của chính mình. Điều đó cho thấy khi điều kiện thị trường trở nên khó khăn hơn, hệ sinh thái doanh nghiệp vẫn đủ năng lực thích ứng, điều chỉnh và nắm bắt các cơ hội tăng trưởng".

‏ ‏Hiệu quả kinh doanh khởi sắc củng cố niềm tin thị trường‏‏ ‏

‏Kết quả khảo sát cho thấy 63% doanh nghiệp châu Âu ghi nhận điều kiện kinh doanh tích cực trong Quý II/2026, trong khi 69% kỳ vọng tình hình sẽ tiếp tục cải thiện trong quý tới. So với kết quả khảo sát cách đây ba tháng, tỷ lệ này đã tăng 11 điểm phần trăm, phản ánh đà tăng trưởng rõ nét về hiệu quả kinh doanh, lượng đơn hàng mới và sức mua duy trì ổn định.‏‏ ‏

‏Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research & Consulting, phân tích: ‏‏"Niềm tin kinh doanh đã phục hồi trên tất cả các ngành nghề, cho thấy sự chững lại trong Quý I diễn ra trên diện rộng nhưng chỉ mang tính tạm thời. Mặc dù tốc độ phục hồi có khác nhau giữa các ngành, xu hướng chung đều rất tích cực. Ngành Nông nghiệp và Thực phẩm ghi nhận mức tăng khiêm tốn chỉ 5,5 điểm, trong khi Du lịch và Khách sạn tăng mạnh 8,7 điểm, đạt 90,4 điểm – cao hơn đáng kể so với mức BCI trung bình. Doanh nghiệp trên tất cả các lĩnh vực đều đạt kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng, nhờ sức mua trong nước và quốc tế duy trì tích cực, đầu tư công và tư tiếp tục mở rộng, cùng khả năng thích ứng đáng nể trước môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp".

‏ Từ đầu năm 2026, Chính phủ đã liên tục đẩy mạnh cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy hành chính và hoàn thiện các chính sách thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao. Nổi bật trong đó là việc ban hành Nghị quyết 10, với định hướng chuyển trọng tâm thu hút đầu tư nước ngoài từ lợi thế chi phí lao động và quy mô sang các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. ‏

‏Mặc dù niềm tin gia tăng, báo cáo cũng ghi nhận 53% doanh nghiệp vẫn cho rằng sự chậm trễ trong thủ tục hành chính, việc thực thi chính sách thiếu nhất quán và công tác quản lý thuế chưa minh bạch là những rào cản lớn nhất đối với kế hoạch mở rộng hoạt động trong dài hạn.

Bên cạnh những thách thức đã tồn đọng nhiều năm, khảo sát cũng ghi nhận những áp lực mới. Thiếu hụt nguồn nhân lực tiếp tục gia tăng kể từ Quý IV/2025 và hiện được 38% doanh nghiệp xem là một trong ba thách thức vận hành lớn nhất. Đồng thời, các vấn đề về chứng nhận, kiểm nghiệm & tiêu chuẩn sản phẩm cũng nổi lên như một yếu tố làm gia tăng độ phức tạp trong hoạt động kinh doanh, phản ánh yêu cầu ngày càng phức tạp của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.‏‏ ‏

‏Tác động của các rào cản này không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ quy định. Một phần ba doanh nghiệp cho biết thủ tục hành chính làm chậm tiến độ triển khai hoạt động và dự án, trong khi 29% phải phân bổ nguồn lực cho các công việc hành chính thay vì tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi. Song song, 27% nhận định sự phức tạp của hệ thống quy định làm suy giảm năng lực cạnh tranh và hạn chế khả năng tiếp cận thị trường.‏‏ ‏

‏ ‏TheoEuroCham, nhiều doanh nghiệp cho biết đội ngũ quản lý phải dành ngày càng nhiều thời gian để xử lý các thủ tục cấp phép nhiều tầng, quy trình phê duyệt lặp lại và yêu cầu hồ sơ chồng chéo. Gánh nặng hành chính này trở thành một "chi phí ẩn" đối với đổi mới sáng tạo, làm hạn chế khả năng tái đầu tư vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) hoặc mở rộng cơ sở sản xuất tại Việt Nam. Ngoài ra, việc triển khai chưa thống nhất các quy định giữa các cơ quan ban ngành, sự thay đổi liên tục của khung chính sách và tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) tiếp tục là những yếu tố gây bất ổn về tài chính và ảnh hưởng đến dòng vốn lưu động của doanh nghiệp.‏‏ ‏

‏Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cũng là một vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm. Trong số các doanh nghiệp đã đăng ký quyền sở hữu trí tuệ hoặc nhãn hiệu tại Việt Nam, 32% cho biết từng gặp ít nhất một vướng mắc trong quá trình đăng ký hoặc thực thi quyền. Những khó khăn phổ biến nhất là cơ chế giải quyết tranh chấp chưa hiệu quả (28%) và thủ tục hành chính còn kéo dài (18%). Đây đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quyết định nội địa hóa các công nghệ và tài sản trí tuệ có giá trị cao của nhà đầu tư nước ngoài.‏‏ ‏

Năm 2026, Chính phủ đã ban hành nhiều cải cách quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về sở hữu trí tuệ và tăng cường thực thi các quy định về chống hàng giả, xâm phạm nhãn hiệu. Cộng đồng doanh nghiệp nhìn chung đánh giá tích cực các động thái này, song cũng cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả trên thực tế, đồng thời nhấn mạnh việc thực thi nhất quán sẽ đóng vai trò quan trọng không kém so với việc hoàn thiện khung pháp lý.‏‏ ‏

‏Nhìn tổng thể, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đánh giá nền tảng kinh tế của Việt Nam vẫn rất hấp dẫn, nhưng cải cách hành chính hiện là cơ hội lớn nhất để tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.‏‏ ‏

Bất ổn toàn cầu làm thay đổi chiến lược kinh doanh

Khảo sát của EuroCham cho thấy, những biến động kinh tế và địa chính trị toàn cầu đang tác động đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp, song chưa làm suy giảm niềm tin đầu tư dài hạn. Có 46% doanh nghiệp cho biết hoạt động thương mại bị ảnh hưởng tiêu cực, trong khi khoảng một phần ba ghi nhận cả tác động tích cực lẫn tiêu cực tùy từng lĩnh vực.

Các doanh nghiệp quy mô vừa được đánh giá chịu áp lực lớn nhất do chi phí logistics và tuân thủ gia tăng. Chi phí vận tải và logistics tăng là tác động phổ biến nhất (78%), tiếp theo là chi phí năng lượng, nhiên liệu (76%), cùng với tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng và chậm giao hàng.

Để ứng phó, hơn một nửa doanh nghiệp bị ảnh hưởng đã kéo dài thời gian dự phòng trong chuỗi cung ứng. Đồng thời, một số doanh nghiệp cũng hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng sang Việt Nam, giúp gia tăng đơn hàng và dòng vốn đầu tư.

Khảo sát cũng cho thấy hơn một nửa doanh nghiệp xuất nhập khẩu gặp khó khăn hơn trong việc đáp ứng quy tắc xuất xứ, trong khi hai phần ba cho biết lợi nhuận bị ảnh hưởng bởi biến động toàn cầu. Dù vậy, các doanh nghiệp có mức độ gắn kết sâu với thương mại giữa EU và Việt Nam nhìn chung vẫn thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc từ bên ngoài.

‏