Theo Nikkei Asia, trong khi nhiều nhà sản xuất xe điện (EV) tại Trung Quốc đang đối mặt với áp lực thua lỗ do cạnh tranh giá khốc liệt và chi phí nguyên liệu leo thang, các doanh nghiệp cung ứng vật liệu cho ngành pin và kim loại công nghiệp lại ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng.

Tình trạng này được phản ánh rõ qua các báo cáo dự báo kết quả kinh doanh mới nhất của nhiều doanh nghiệp trong ngành.

Nghịch lý tại thị trường xe điện Trung Quốc

BAIC BluePark New Energy Technology, đơn vị thuộc tập đoàn ô tô quốc doanh Bắc Kinh chuyên sản xuất xe năng lượng mới, cho biết khoản lỗ ròng trong 6 tháng đầu năm dự kiến dao động từ 1,77-1,97 tỷ nhân dân tệ (261-291 triệu USD). Mặc dù sản lượng tăng gần 38% lên 93.670 xe và doanh số tăng 7,3% lên 98.895 xe, kết quả này chỉ cải thiện nhẹ so với mức lỗ 2,33 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm ngoái.

Doanh nghiệp niêm yết tại Thượng Hải cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ biến động giá nguyên vật liệu đầu vào và áp lực chi phí đang bao trùm toàn ngành.

Tương tự, Seres Group (đối tác sản xuất xe điện của Huawei) cho biết dự kiến ghi nhận khoản lỗ ròng từ 1,5-1,8 tỷ nhân dân tệ trong nửa đầu năm, đảo chiều hoàn toàn so với mức lãi ròng 2,94 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm trước.

Theo Seres, giá của nhiều nguyên liệu đầu vào quan trọng như chip nhớ, kim loại công nghiệp và lithium carbonate đã tăng mạnh, gây áp lực đáng kể lên lợi nhuận. Công ty con chủ lực AITO Auto cũng được dự báo chuyển từ trạng thái có lãi sang lỗ trong quý II, với mức lỗ từ 1,9-2,15 tỷ nhân dân tệ.

Trước diễn biến này, ông Jeff Chung, chuyên gia phân tích ngành ô tô tại Citi ở Hong Kong, đã hạ khuyến nghị đối với cổ phiếu Seres niêm yết tại Hong Kong từ mức "trung lập" xuống "bán". Theo ông, doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biên lợi nhuận bị thu hẹp do chi phí tăng, mất thị phần trong môi trường cạnh tranh gay gắt và nguy cơ giảm giá trị tài sản khi nâng cấp các dòng xe mới.

Áp lực không chỉ xuất hiện tại Seres. Toàn bộ ngành ô tô Trung Quốc đang chịu tác động từ nhu cầu tiêu dùng trong nước suy yếu và cuộc chiến giảm giá kéo dài, ảnh hưởng ngay cả đến những doanh nghiệp dẫn đầu thị trường như BYD.

Dù chưa công bố dự báo kết quả kinh doanh nửa đầu năm, BYD cho biết doanh số bán xe mới trong 6 tháng đầu năm giảm 16% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 1,8 triệu xe. Đây là lần đầu tiên doanh số nửa đầu năm của hãng suy giảm trong vòng 6 năm. Trước đó, lợi nhuận quý I của BYD đã giảm tới 55% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, Tập đoàn Ô tô Quảng Châu (GAC) dự báo khoản lỗ ròng sẽ tăng mạnh lên 4,57 tỷ nhân dân tệ trong nửa đầu năm, so với mức lỗ 2,53 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm trước.

GAC cho biết kết quả kinh doanh bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố bất lợi, bao gồm chi phí bán hàng gia tăng, thay đổi cơ cấu tiêu thụ sản phẩm và giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao, đặc biệt đối với mảng xe mang thương hiệu riêng.

Doanh nghiệp này từ lâu phụ thuộc đáng kể vào lợi nhuận từ các liên doanh với Toyota và Honda. Tuy nhiên, sự suy giảm vị thế của các thương hiệu Nhật Bản tại thị trường Trung Quốc, cùng áp lực chi phí bán hàng và nguyên liệu tăng, đã khiến nguồn thu từ các liên doanh này giảm sút.

Giống nhiều nhà sản xuất khác, GAC đang đẩy mạnh xuất khẩu để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới. Trong nửa đầu năm, hãng đã xuất khẩu 121.500 xe mang thương hiệu riêng, tăng 132% so với cùng kỳ năm trước.

Dữ liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) cho thấy sản lượng xe năng lượng mới trong 6 tháng đầu năm đạt 7,43 triệu xe, tăng 6,7% so với cùng kỳ. Doanh số bán ra đạt 7,44 triệu xe, tăng 7,3%.

Ngược lại, tổng sản lượng và doanh số của toàn bộ thị trường ô tô Trung Quốc giảm khoảng 4%, xuống còn khoảng 15 triệu xe.

Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của ngành khi tổng lượng xe xuất khẩu vượt 5 triệu chiếc trong nửa đầu năm, tăng 65,3% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, số lượng xe xuất khẩu trong tháng 6 lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu chiếc.

Doanh nghiệp vật liệu hưởng lợi từ làn sóng năng lượng mới

Trái ngược với bức tranh kém khả quan của các nhà sản xuất ô tô, nhiều doanh nghiệp cung ứng vật liệu đầu vào lại ghi nhận kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh.

CNGR Advanced Material – nhà cung cấp vật liệu cho pin lithium-ion và pin sodium-ion, niêm yết tại Hong Kong và Thâm Quyến – dự báo lợi nhuận ròng nửa đầu năm đạt từ 1,25-1,35 tỷ nhân dân tệ, tăng 71-84% so với cùng kỳ năm trước.

Doanh nghiệp cho biết đã tận dụng hiệu quả sự bùng nổ của ngành năng lượng mới toàn cầu nhờ vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực vật liệu pin.

Tập đoàn Jiangsu Lopal Tech Group, nhà sản xuất vật liệu cathode lithium sắt phosphate (LFP) và hóa chất chuyên dụng cho ngành ô tô, cũng dự kiến đạt lợi nhuận ròng từ 373-447 triệu nhân dân tệ trong nửa đầu năm. Kết quả này đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ sau khoản lỗ 85 triệu nhân dân tệ cùng kỳ năm ngoái.

Theo doanh nghiệp có trụ sở tại Nam Kinh, nhu cầu gia tăng đối với pin xe điện và pin lưu trữ năng lượng đã thúc đẩy doanh thu cũng như sản lượng tiêu thụ các sản phẩm lithium sắt phosphate.

Một doanh nghiệp khác hưởng lợi từ xu hướng này là Tập đoàn Nhôm Trung Quốc (Chalco). Công ty con niêm yết tại Hong Kong và Thượng Hải của nhà sản xuất nhôm quốc doanh lớn nhất Trung Quốc dự báo lợi nhuận ròng nửa đầu năm đạt 11,2-12,2 tỷ nhân dân tệ, tăng từ 58-73% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù không công bố chi tiết các yếu tố đóng góp, Chalco cho biết doanh nghiệp đã tận dụng tốt những diễn biến thuận lợi của thị trường và ngành công nghiệp.

Ông Shuhang Jiang, chuyên gia phân tích tại Jefferies Hong Kong, nhận định kết quả dự báo của Chalco vượt kỳ vọng của thị trường. Theo ông, ngoài diễn biến thuận lợi của giá hàng hóa, việc nâng cao khả năng tự chủ nguồn quặng bauxite cùng các chương trình kiểm soát chi phí liên tục đã góp phần đáng kể vào tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp.

Diễn biến trên cho thấy nghịch lý đang xuất hiện trong chuỗi giá trị xe điện Trung Quốc: trong khi các hãng sản xuất phải gồng mình chống chọi với cạnh tranh và chi phí đầu vào gia tăng, nhiều doanh nghiệp ở khâu cung ứng nguyên liệu và vật liệu lại đang hưởng lợi lớn từ sự mở rộng của ngành năng lượng mới trên toàn cầu.