Sáng 7/11, Chính phủ trình Quốc hội chủ trương đầu tư ba dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum và cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, theo Cổng TTĐT Quốc hội.

Thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định đầu tư 3 tuyến cao tốc trong giai đoạn 2026 - 2030.

Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương xác định đến năm 2030 đưa vào sử dụng trên 5.000 km đường bộ cao tốc. Nghị quyết số 27 của Trung ương đã định hướng đầu tư các tuyến cao tốc Hà Nội - Phú Thọ - Sơn La - Điện Biên, Bảo Hà - Lai Châu và các tuyến đường bộ kết nối Trung Tây.

Bên cạnh đó, Thông báo số 127 của Văn phòng Trung ương và Thông báo số 222 của Văn phòng Trung ương ngày 11/06/2025 yêu cầu đẩy nhanh tiến độ chủ trương đầu tư đoạn Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, Quảng Ngãi - Kon Tum.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, tổng chiều dài đầu tư Dự án Bảo Hà - Lai Châu dài 119 km; Quy mô 4 làn xe cao tốc theo quy hoạch, tốc độ thiết kế từ 80 đến 120 km/h. Dự kiến tổng mức đầu tư của dự án là 50.990 tỷ đồng.

Về tiến độ thực hiện dự án, giai đoạn chuẩn bị đầu tư trong năm 2026 - 2027, bồi thường hỗ trợ tái định cư, khởi công xây dựng năm 2027, Cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.

Theo Bộ trưởng, dự án đã nghiên cứu phương án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (hợp đồng BOT). Tuy nhiên, kết quả tính toán cho thấy với mức vốn Nhà nước hỗ trợ từ 50 - 70% sơ bộ tổng mức đầu tư thì vẫn không xác định được thời gian hoàn vốn. Bên cạnh đó, dự án đi qua khu vực miền núi, biên giới, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế rất khó khăn, là công trình thiết yếu liên vùng cần giảm chi phí vận tải, góp phần thu hút đầu tư. Do vậy, đề xuất đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công.

Trên cơ sở thực tiễn khai thác đầu tư các dự án đường bộ cao tốc trong thời gian vừa qua, căn cứ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Đầu tư công và các pháp luật khác liên quan, dự án đề xuất áp dụng các nhóm cơ chế chính sách đặc biệt tương tự như các dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội chấp thuận, gồm 5 chính sách chung: Thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư; bồi thường, hỗ trợ tái định cư; chỉ định thầu; điều chỉnh quy hoạch; bãi đổ thải và chất thải rắn xây dựng.

Với Dự án Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên,địa phận tỉnh Sơn La (dài 179,5 km), tổng nhu cầu vốn là 63.000 tỷ đồng. Trong đó, nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2030 là 43.812 tỷ đồng, chiếm 70%; giai đoạn sau 2030 vào năm 2031 là 19.308 tỷ đồng, chiếm 30%.

Dự án được chuẩn bị từ năm 2026; thực hiện đầu tư dự án từ năm 2027; phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án năm 2030; hoàn thành và đưa dự án vào khai thác trong năm 2031.

Còn Dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum hơn 48.000 tỷ đồng, dự kiến chiều dài 132km.Dự án này được dự kiến chuẩn bị đầu tư năm 2026 - 2027; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và khởi công xây dựng năm 2027; cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào khai thác năm 2031.

Báo cáo thẩm tra, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cơ bản nhất trí với sự cần thiết đầu tư 3 dự án cao tốc. Riêng với cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (dài 163 km) trong đó đầu tư trước đoạn Bảo Hà - Tân Phong dài 119 km, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ lộ trình đầu tư đoạn còn lại đến cửa khẩu Ma Lù Thàng.

Với cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, cơ quan thẩm tra cho biết, nhiều ý kiến tán thành đề xuất đầu tư quy mô 4 làn xe cao tốc hoàn chỉnh, tốc độ thiết kế 80 km/giờ, phù hợp với nhu cầu vận tải dài hạn, tránh lãng phí và khó khăn khi nâng cấp, mở rộng sau này.

Về đề xuất sử dụng 100% vốn ngân sách Trung ương, Chính phủ cũng đã có giải trình do Sơn La là tỉnh nghèo biên giới, đã cân đối các nguồn vốn cho 17 tuyến kết nối khác và cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu nên không còn khả năng đối ứng. Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, bảo đảm tính khả thi của phương án bố trí vốn theo từng giai đoạn.

Quốc hội sẽ bấm nút thông qua ba dự án này vào ngày 21/11.