Cổ phiếu ngân hàng đang được định giá ra sao?
ROE cao nhưng mức định giá vẫn chênh lệch lớn
Theo giá đóng cửa ngày 6/11/2026, hệ số giá trên giá trị sổ sách (P/B) của 28 cổ phiếu ngân hàng niêm yết hoặc đăng ký giao dịch dao động từ 0,59 đến 2,28 lần, chênh gần 4 lần. P/B trung vị đạt khoảng 1,13 lần, với 10 mã giao dịch dưới giá trị sổ sách và 5 mã có P/B trên 1,5 lần.
LPB dẫn đầu về P/B, 10 trong số 28 cổ phiếu ngân hàng giao dịch dưới giá trị sổ sách
Xét về khả năng sinh lời, hệ số tương quan Pearson giữa P/B và tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) 12 tháng chỉ đạt 0,04, phản ánh mối liên hệ tuyến tính rất yếu giữa hai chỉ tiêu. Ngay trong nhóm 6 ngân hàng có ROE trên 20%, mức định giá cũng có sự chênh lệch lớn.
KienlongBank đạt ROE 22,04% nhưng cổ phiếu KLB giao dịch với P/B 0,79 lần, trong khi LPBank ghi nhận ROE 25,96% và cổ phiếu LPB được định giá 2,28 lần giá trị sổ sách. ROE của hai ngân hàng chênh 3,92 điểm phần trăm, song P/B của LPB cao gần 2,9 lần KLB. Bốn ngân hàng còn lại gồm HDBank, MB, VietinBank và ABBank có P/B dao động từ 1,18 đến 1,63 lần.
Khoảng cách giữa LPB và KLB vẫn lớn khi xét trên giá trị sổ sách hữu hình. Sau khi loại trừ tài sản vô hình khỏi vốn chủ sở hữu, hệ số giá trên giá trị sổ sách hữu hình (P/TBV) của hai cổ phiếu lần lượt đạt 2,34 lần và 0,86 lần.
Kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm cho thấy sự khác biệt về nguồn hình thành lợi nhuận. Tại LPBank, tổng thu nhập hoạt động tăng 29%, trong đó lãi thuần từ dịch vụ tăng 136%. Cùng kỳ, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng hơn 3 lần, còn lợi nhuận trước thuế tăng 8,42%, đạt 10.421 tỷ đồng.
Tại KienlongBank, lợi nhuận trước dự phòng giảm 3,3% do chi phí vận hành tăng nhanh hơn thu nhập hoạt động. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế vẫn tăng 11,48%, đạt 1.713 tỷ đồng, nhờ chi phí dự phòng giảm 249 tỷ đồng. Khoản giảm trích lập này lớn hơn mức tăng 176 tỷ đồng của lợi nhuận trước thuế.
ROE trên 20% nhưng cổ phiếu vẫn dưới giá trị sổ sách, trong khi STB được định giá hơn 2 lần
Hiệu quả hoạt động và cấu trúc vốn của hai ngân hàng cũng có sự khác biệt. Tỷ lệ chi phí hoạt động trên tổng thu nhập hoạt động (CIR) 12 tháng của LPBank đạt 27,94%, thấp hơn mức 42,3% tại KienlongBank. Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) lần lượt đạt 1,94% và 1,8%, còn tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản tại cuối kỳ tương ứng là 6,71% và 8,39%.
Với tỷ trọng vốn chủ sở hữu trong tổng tài sản thấp hơn, LPBank sử dụng đòn bẩy tài chính cao hơn tại thời điểm cuối kỳ. Đòn bẩy có thể hỗ trợ ROE nhưng đồng thời làm tăng mức độ ảnh hưởng của tổn thất tài sản đến vốn chủ sở hữu, qua đó tác động đến khả năng duy trì lợi nhuận và rủi ro của ngân hàng.
Chất lượng lợi nhuận và rủi ro tín dụng tạo ra khác biệt
Vietcombank có ROE 17,34%, thấp hơn mức 21,94% của VietinBank, nhưng cổ phiếu VCB giao dịch với P/B 1,77 lần, cao hơn gần 48% so với CTG (1,2 lần). Trong 9 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của hai ngân hàng lần lượt đạt 40.440 tỷ đồng và 39.557 tỷ đồng.
Đến cuối quý III, tỷ lệ nợ xấu (NPL) của Vietcombank ở mức 0,71%, so với 1,2% tại VietinBank. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) lần lượt đạt 243,17% và 160,4%, trong khi tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) của Vietcombank đạt 32,17%, cao hơn mức 23,11% tại VietinBank. Những chỉ tiêu này cho thấy Vietcombank có bộ đệm dự phòng cao hơn và lợi thế về cơ cấu huy động vốn.
Chi phí tín dụng cũng có sự chênh lệch. Tỷ lệ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trên dư nợ cho vay bình quân trong 12 tháng gần nhất (Cost of Risk TTM) của Vietcombank đạt 0,58%, thấp hơn mức 1,02% tại VietinBank. Tuy nhiên, riêng quý III, chi phí dự phòng của Vietcombank tăng gần 8 lần, lên 6.184 tỷ đồng, khiến lợi nhuận trước thuế gần như đi ngang dù tổng thu nhập hoạt động tăng khoảng 41%.
So với VPBank, Vietcombank tiếp tục có P/B cao hơn dù ROE của hai ngân hàng tương đối gần nhau, lần lượt đạt 17,34% và 16,45%. Cổ phiếu VPB được định giá 1,18 lần giá trị sổ sách, thấp hơn khoảng 33% so với VCB.
Biên lãi ròng (NIM) của VPBank đạt 5,15%, so với 2,93% tại Vietcombank. Trong khi đó, Cost of Risk TTM của VPBank ở mức 2,66%, cao hơn mức 0,58% của Vietcombank. Hai chỉ tiêu có cơ sở tính toán khác nhau, song phản ánh biên thu nhập lãi cao hơn tại VPBank đi kèm chi phí tín dụng lớn hơn.
Đến cuối quý III, NPL của VPBank đạt 3,12%, còn LLR ở mức 53,99%. Số dư nợ xấu tăng 20,1% so với đầu năm, lên 37.795 tỷ đồng, dù tỷ lệ nợ xấu giảm từ 3,33% xuống 3,12% do dư nợ cho vay tăng nhanh hơn. Như vậy, tỷ lệ nợ xấu giảm trong khi giá trị tuyệt đối của các khoản nợ có vấn đề vẫn gia tăng.
ROE thấp nhưng cổ phiếu vẫn được định giá trên giá trị sổ sách
Ở chiều ngược lại, Sacombank và NCB ghi nhận ROE thấp nhưng cổ phiếu thuộc nhóm có P/B cao nhất. STB và NVB lần lượt giao dịch ở mức 2,06 lần và 1,85 lần giá trị sổ sách, đứng thứ hai và thứ ba trong số 28 cổ phiếu ngân hàng. Trong khi đó, ROE 12 tháng của hai nhà băng chỉ đạt 2,46% và 5,51%.
Tại Sacombank, lợi nhuận 9 tháng đầu năm chịu ảnh hưởng lớn từ chi phí dự phòng. Lợi nhuận trước dự phòng tăng 42,6%, đạt 18.741 tỷ đồng, nhưng chi phí trích lập lên tới 12.848 tỷ đồng, tương đương gần 69% khoản lợi nhuận này. Sau dự phòng, lợi nhuận trước thuế giảm 46,37%, còn 5.893 tỷ đồng.
NPL cuối quý III của Sacombank đạt 7,33%, cao nhất trong số 28 ngân hàng, trong khi LLR ở mức 34,83%. Ngân hàng đồng thời tiếp tục xử lý các khoản phải thu và tài sản tồn đọng từ giai đoạn tái cơ cấu sau sáp nhập. Tiến độ xử lý và giá trị thu hồi thực tế có thể ảnh hưởng đến chi phí dự phòng, lợi nhuận và vốn chủ sở hữu trong những kỳ tiếp theo.
Tại NCB, quá trình tăng vốn đang làm thay đổi quy mô hoạt động và cơ cấu vốn của ngân hàng. Sau đợt phát hành riêng lẻ 1 tỷ cổ phiếu, huy động 10.000 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu cuối quý III đạt 25.166 tỷ đồng, tăng khoảng 85% so với đầu năm. Cùng kỳ, dư nợ cho vay tăng 54,5%, còn NPL giảm từ 8,63% xuống 4,87%, trong khi LLR đạt 25,49%.
Nguồn vốn bổ sung tạo điều kiện mở rộng kinh doanh, đồng thời làm thay đổi giá trị sổ sách trên mỗi cổ phiếu. Khả năng cải thiện ROE của NCB trong những kỳ tiếp theo phụ thuộc vào hiệu quả sử dụng vốn mới và chất lượng các khoản tín dụng được giải ngân.
Eximbank và Saigonbank cũng ghi nhận ROE thấp trong khi cổ phiếu giao dịch trên giá trị sổ sách. Eximbank có ROE 0,72% nhưng cổ phiếu EIB đạt P/B 1,13 lần. Tại Saigonbank, ROE âm 0,76% trong khi cổ phiếu SGB được định giá 1,1 lần giá trị sổ sách.
Nếu tách STB, NVB, EIB và SGB, hệ số tương quan Pearson giữa ROE và P/B của 24 cổ phiếu còn lại tăng từ 0,04 lên khoảng 0,49. Cả bốn mã này đều giao dịch trên giá trị sổ sách, với P/B từ 1,1 đến 2,06 lần, trong khi ROE của các ngân hàng tương ứng dao động từ âm 0,76% đến 5,51%.
