Dự báo kinh tế thế giới: Chưa thể lạc quan về triển vọng tăng trưởng

Lê Minh (Tổng hợp) 20:41 | 29/05/2026 Doanh Nhân Việt Nam trên Doanh Nhân Việt Nam trên
Chia sẻ
Trong tháng 5/2026, các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc (LHQ) hay các thiết chế tài chính như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đều đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới cũng như khu vực, khi giá năng lượng liên tục tăng cao trong bối cảnh diễn biến xung đột tại Trung Đông phức tạp, gây quan ngại về lạm phát.

Cảng hàng hóa ở Busan, Hàn Quốc. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

LHQ đã hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 từ mức 2,7% đưa ra hồi tháng 1/2026 xuống 2,5%. Đáng lo ngại hơn, trong một kịch bản bất lợi, con số này có thể rơi xuống chỉ còn 2,1%, một trong những mức tăng trưởng thấp nhất trong thế kỷ này, ngoại trừ giai đoạn đại dịch COVID-19 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến đợt điều chỉnh dự báo của LHQ là việc phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phân bón và các sản phẩm dầu mỏ khác, gây sức ép lên nguồn cung và sau đó là giá cả. Điều này khiến LHQ nâng dự báo lạm phát toàn cầu lên 3,9% trong năm nay, cao hơn 0,8 điểm phần trăm so với dự báo hồi đầu năm.

LHQ giảm mạnh dự báo tăng trưởng của khu vực Tây Á, gồm 21 quốc gia Arab, trong đó có các nước vùng Vịnh, từ 3,6% năm 2025 xuống chỉ còn 1,4% năm 2026. Đây là khu vực chịu những tác động lớn từ cú sốc năng lượng kết hợp với thiệt hại cơ sở hạ tầng và sự gián đoạn nghiêm trọng trong sản xuất dầu mỏ, thương mại và du lịch do xung đột.

Ngược lại, nền kinh tế Mỹ được đánh giá là tương đối vững vàng với mức tăng trưởng dự báo khoảng 2% trong năm nay, tương đương năm 2025. Trong bức tranh ảm đạm chung, châu Á cũng vẫn giữ được đà tăng trưởng tốt. Mức tăng trưởng của kinh tế Trung Quốc được cho là chỉ chậm lại từ 5% xuống 4,6%, nhờ cơ cấu năng lượng đa dạng, kho dự trữ chiến lược lớn và các biện pháp can thiệp kịp thời của Chính phủ. Ấn Độ tiếp tục là một trong những nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới với mức 6,4%, dù thấp hơn mức 7,5% của năm 2025.

Thế nhưng, thay vì những biến động tạm thời, khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng đang phải đối mặt với những gián đoạn mang tính hệ thống và kéo dài. Giá năng lượng leo thang cùng các điều kiện tài chính thắt chặt đã buộc ADB phải hạ dự báo tăng trưởng và nâng dự báo lạm phát đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển trong bản cập nhật các dự báo kinh tế mới nhất.

Tăng trưởng của khu vực trong năm nay và năm tới dự kiến lần lượt đạt 4,7% và 4,8%. Con số này đã bị kéo lùi so với mức dự báo 5,1% cho cả hai năm được đưa ra trước đó vào đầu tháng 4/2026. Song song với đà giảm tăng trưởng, áp lực lạm phát đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết. ADB dự báo lạm phát trong khu vực sẽ tăng lên mức 5,2% trong năm nay, cao hơn nhiều so với mức 3% của năm ngoái, sau đó có thể hạ nhiệt dần xuống 4,1% vào năm 2027.

ADB cũng không loại trừ kịch bản tồi tệ hơn. Đó là xung đột tiếp tục leo thang và giá dầu tăng vọt trong tháng 5/2026, khiến tăng trưởng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển có thể rơi xuống chỉ còn 4,2% trong năm nay và 4% vào năm tới, trong khi lạm phát có nguy cơ chạm ngưỡng 7,4% trong năm 2026. Trong đó, các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu, du lịch và kiều hối sẽ chịu tổn thương lớn nhất.

Dù vậy, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng Goldman Sachs, Jan Hatzius, tin tưởng nền kinh tế toàn cầu đang “uốn cong chứ không gãy đổ” khi xung đột tại Trung Đông bước sang tháng thứ tư, mặc dù rủi ro tăng trưởng vẫn chưa hoàn toàn biến mất.

Có ba lý do được đưa ra để giải thích cho việc eo biển Hormuz đóng cửa kéo dài nhiều tháng vẫn chưa làm chệch hướng nền kinh tế cũng như thị trường. Đó là giá dầu không tăng mạnh như dự kiến, nhờ lượng dự trữ cao bất thường trước khi xung đột nổ ra. Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt các sản phẩm như nhiên liệu máy bay trong khu vực đã được giải quyết bằng những hình thức giảm nhu cầu tương đối dễ thực hiện như giảm lịch trình trên các tuyến bay ít quan trọng và ít cần thiết hơn. Ngoài ra, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo và chính sách tài khóa hỗ trợ đã giúp thị trường chứng khoán duy trì đà tăng trưởng, ngay cả sau khởi đầu chậm chạp trong năm.

Nhưng điều đó cũng không có nghĩa là nền kinh tế không đối mặt với bất kỳ rủi ro nào. Xác suất suy thoái kinh tế trong 12 tháng tới vẫn cao hơn 5% so với mức trước xung đột. Các nhà kinh tế của Goldman Sachs dự báo chi tiêu tiêu dùng sẽ chậm lại khi dòng tiền hoàn thuế cạn, giá xăng tiếp tục tăng và tăng trưởng tiền lương chậm lại.