Loại trừ tiền gửi Kho bạc Nhà nước khỏi công thức LDR từ năm 2026

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư số 26/2022/TT-NHNN ngày 31/12/2022 sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, từ ngày 1/1/2026,toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ không được tính vào cấu phần tổng tiền gửi khi tính toán tỷ lệ LDR (tỷ lệ cho vay/huy động).

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) áp dụng lộ trình rút dần đối với nguồn vốn đặc thù này, nhằm tạo dư địa cho hệ thống ngân hàng giảm lãi suất, hỗ trợ phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19.

Theo quy định tại Thông tư số 26/2022/TT-NHNN, NHNN cho phép các ngân hàng được tính một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng huy động và có lộ trình giảm dần, năm 2023 là 50%, năm 2024 là 40%, năm 2025 còn 20%.

Để tối đa lợi ích từ nguồn tiền nhàn rỗi, Kho bạc Nhà nước thường gửi tiền không kỳ hạn và có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại. Đây là nguồn vốn tốt mà nhiều nhà băng mong muốn, song không phải ngân hàng nào cũng được tiếp cận.

Thuyết minh báo cáo tài chính quý III/2025 của các ông lớn Big4 gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV cho thấy số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước (KBNN) tại những nhà băng này tăng gần 26% so với cuối năm 2024.

Cụ thể, tại VietinBank, tính đến cuối quý III, KBNN đang gửi 151.500 tỷ đồng tiền gửi thanh toán, tăng 4,7% so với cuối năm 2024. So với thời điểm cuối quý II, số tiền này cũng tăng lên 23%.

Tương tự, tại BIDV số dư tiền gửi của KBNN đạt gần 153.551 tỷ đồng. Trong đó, 151.500 tỷ đồng là loại hình có kỳ hạn và hơn 2.050 tỷ đồng là tiền gửi không kỳ hạn. Con số này tăng 5,7% so với số dư 145.266 tỷ đồng tiền gửi vào cuối năm 2024; nếu so với thời điểm cuối quý II/2025, số dư tiền gửi trên tăng lên tới hơn 11%.

Đáng chú ý, tính đến thời điểm cuối quý III, Vietcombank là ngân hàng nhận được số tiền gửi nhiều nhất, đạt hơn 157.251 tỷ đồng, gấp hơn hai lần so với thời điểm đầu năm. So với thời điểm cuối quý II, số dư tiền gửi tại Vietcombank đã tăng 57.988 tỷ đồng, tương ứng tăng 58,4%.

Theo chứng khoán Yuanta, tỷ lệ LDR của hệ thống ngân hàng hiện đã ở mức tương đối cao và sẽ tiếp tục chịu áp lực trong năm 2026, đặc biệt trong bối cảnh các khoản tiền gửi có kỳ hạn Kho bạc Nhà ước sẽ không còn được tính vào công thức LDR.

Theo ước tính của Yuanta Việt Nam, việc loại trừ tiền gửi có kỳ hạn của KBNN khỏi công thức tính LDR có thể khiến tỷ lệ này tăng thêm khoảng 1 điểm %, qua đó làm gia tăng áp lực thanh khoản đối với các ngân hàng.

Áp lực LDR và thanh khoản hệ thống ngân hàng 

Thực tế cho thấy, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động duy trì bình quân hơn 3 điểm %. Khi nguồn vốn này bị loại trừ hoàn toàn khỏi công thức tính tỷ lệ LDR từ năm 2026, trong bối cảnh dư nợ cho vay không đổi, tỷ lệ LDR của nhiều ngân hàng sẽ tăng lên, qua đó, làm thu hẹp đáng kể dư địa tăng trưởng tín dụng tại một số tổ chức.

Trong bối cảnh không còn “vùng đệm” từ tiền gửi Kho bạc, các ngân hàng buộc phải đẩy mạnh huy động vốn từ dân cư và doanh nghiệp để kéo LDR xuống, dẫn đến áp lực cạnh tranh lãi suất gia tăng, đặc biệt ở các kỳ hạn trung và dài hạn.

Trao đổi với người viết, chuyên gia Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng những thay đổi gần đây trong cách tính tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) đang tạo ra tác động đáng kể đối với hệ thống ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh.

Việc loại trừ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi tổng tiền gửi khi tính LDR từ năm 2026 có khả năng sẽ ảnh hưởng tương đối lớn đến việc quy định tỷ lệ an toàn cho các ngân hàng trong lĩnh vực cho vay.

Theo ông Minh, khi LDR tăng do thay đổi công thức tính, các ngân hàng buộc phải bổ sung và gia tăng huy động vốn để đảm bảo tuân thủ quy định an toàn hoạt động và các giới hạn trong lĩnh vực cho vay.Áp lực huy động vì vậy gia tăng đáng kể, không chỉ trên thị trường 1 (dân cư và tổ chức kinh tế) mà còn lan sang thị trường 2 (liên ngân hàng), qua đó tạo sức ép lên mặt bằng lãi suất.

Xét trên toàn hệ thống, theo thống kê của Chứng khoán BSC đến cuối quý III/2025, LDR thị trường 1 của nhóm ngân hàng quốc doanh và các ngân hàng tư nhân quy mô lớn hầu hết đều đang ở mức cao nhất từng ghi nhận trong 12 quý gần nhất, với mức trung vị xấp xỉ 100%.

BSC lưu ý số liệu này chưa loại ra phần trái phiếu các tổ chức tín dụng mua bán lẫn nhau (phát hành đối ứng) do không có đầy đủ dữ liệu, khi đó ước tính LDR thị trường 1 bình quân có thể lên đến xấp xỉ 110%.

Theo BSC, việc thiếu nguồn huy động thị trường 1 đang khiến các ngân hàng nói chung phải sử dụng nguồn thị trường 2 để cân đối LDR theo quy định (trần 85% theo Thông tư 22/2019).

BSC nhận thấy điểm chung ở các ngân hàng tư nhân lớn là đang bù đắp huy động bằng nguồn giấy tờ có giá, trong khi nhóm các ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ hơn lại thường có cơ cấu huy động sử dụng nhiều nguồn vốn liên ngân hàng.

Việc phụ thuộc nhiều vào nguồn tài trợ từ thị trường 2 (với bản chất là bù đắp thanh khoản ngắn hạn) sẽ khiến việc phân bổ tài sản sinh lời chịu giới hạn (ví dụ các tài sản có tính thanh khoản cao nhưng lợi suất thấp) do cần đảm bảo tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn.

"Điều này có thể phần nào giải thích cho việc một số ngân hàng tạm thời không được cấp thêm “room tín dụng” sau khi sử dụng hết hạn mức trước đó", báo cáo BSC viết.

Trước đó, tại Hội nghị Triển khai các giải pháp ổn định lãi suất tiền gửi và giảm lãi suất cho vay diễn ra hồi tháng 8/2025, ông Lê Quang Vinh, Tổng Giám đốc Vietcombank kiến nghị NHNN xem xét phối hợp làm việc với Bộ Tài chính về việc điều chỉnh tỷ lệ tính tiền gửi Kho bạc Nhà nước để hỗ trợ nguồn vốn.

Đề xuất này nhằm giúp các ngân hàng thương mại có thêm dư địa vốn để hỗ trợ nền kinh tế trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng cao, hỗ trợ ngân hàng tăng năng lực cung ứng vốn.

"Từ tháng 7, tốc độ tăng trưởng huy động có dấu hiệu chững lại do dòng tiền chuyển sang các kênh đầu tư như chứng khoán và bất động sản. Do đó, các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, tăng tính linh hoạt trong điều hành lãi suất và xem xét nới tỷ lệ LDR (tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi) để hỗ trợ thanh khoản hệ thống", đại diện VPBank đề nghị.