Ngân hàng Nhà nước (NHNN) mới đây đã công bố Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Đáng chú ý, trong dự thảo lần này, NHNN đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%, tức tương đương mức được áp dụng trong giai đoạn 2020-2021. 

Tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn - gọi tắt là SMLR - là tỷ lệ quan trọng phản ánh mức độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tài sản sinh lời của ngân hàng. Trần tỷ lệ càng cao đồng nghĩa với việc ngân hàng sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay có thời hạn dài, qua đó gia tăng khả năng mở rộng tín dụng trung và dài hạn. 

Thực tế, tăng trưởng tín dụng trung dài hạn tích cực trong năm 2025 (khoảng 27%, cao hơn tăng trưởng tín dụng chung của hệ thống) đã đẩy tỷ lệ SMLR tại nhiều ngân hàng lên cao. 

Theo thống kê của PV, tính đến cuối năm 2025, khoảng 2/3 số ngân hàng ghi nhận tỷ lệ SMLR tăng so với đầu năm. Mức tăng mạnh nhất được ghi nhận tại ACB (+5,6 điểm % lên 24,4%), VIB (+5,06 điểm % lên 27%), VietinBank (+3,55 điểm % lên 25,7%), SACOMBANK (+3,12 điểm % lên 26,21%)...

Tại ACB, tổng tín dụng cho vay trung dài hạn tại cuối năm 2025 là hơn 242.000 tỷ đồng, tăng 28% so với đầu năm, vượt xa mức tăng 18% của tín dụng chung.

Còn tại VIB, quy mô cho vay trung dài hạn tính đến hết năm 2025 là hơn 223.000 tỷ đồng, tương đương 58,4% quy mô tín dụng toàn ngân hàng và tăng 22,6% so với đầu năm, vượt mức tăng 17,9% của tổng tín dụng.

Tương tự, tại VietinBank, tỷ lệ SMLR năm qua cũng tăng mạnh so với cùng kỳ trong bối cảnh ngân hàng đẩy mạnh cho vay mua bất động sản ở nhóm khách hàng cá nhân. 

Ngoài ra, một số ngân hàng có tỷ lệ SMLR tính đến cuối năm 2025 gần chạm trần như OCB (29%), BVBank (27,52%), VPBank (27,48%)... Riêng tại OCB, tỷ trọng tín dụng cho vay trung dài hạn trên tổng tín dụng tại cuối năm 2025 là 73,4%, trong top cao nhất hệ thống.

Sang quý I/2026, nhu cầu vay tiếp tục hướng đến kỳ hạn trung và dài hạn. Cho vay trung dài hạn tính đến 31/3/2026 tăng 5,9% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 1,6% của cho vay ngắn hạn. Diễn biến phản ánh nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư dài hạn đang cải thiện, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro gia tăng áp lực lên cân đối kỳ hạn nguồn vốn nếu tăng trưởng tiền gửi tiếp tục chậm.  

Trước đó, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) từng nhận định rằng một trong những thách thức của các ngân hàng TMCP năm nay là việc kiểm soát tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn vốn đã có xu hướng tăng từ 2025. Các ngân hàng có tỷ lệ SMLR cao (từ 25% trở lên) sẽ có nhu cầu huy động trung dài hạn lớn, kéo theo hệ quả là tỷ lệ CASA giảm và triệt tiêu dư địa cải thiện NIM. 

Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng trước nhiều áp lực, đề xuất của NHNN về việc nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40% được đánh giá là sự điều chỉnh chính sách mang tính thích ứng để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô.

Với việc nâng tỷ lệ SMLR lên 40%, các ngân hàng sẽ có thêm dư địa mở rộng tín dụng trung và dài hạn cũng, qua đó tăng khả năng đáp ứng nhu cầu vốn. Về phía chính nhà băng, việc giảm áp lực phải huy động nguồn vốn dài hạn với chi phí cao được kỳ vọng cũng sẽ tác động tích cực đến biên lãi thuần. 

Ở phương diện khác, việc nới giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn cũng sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị rủi ro thanh khoản của các tổ chức tín dụng trong bối cảnh phần lớn tiền gửi trên thị trường vẫn tập trung ở các kỳ hạn ngắn, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế lại tập trung chủ yếu ở kỳ hạn trung và dài.