Tại chương trình Fund Insider chiều 22/9, ông Lê Chí Phúc, Tổng Giám đốc SGI Capital, cho rằng việc Việt Nam chính thức được nâng lên nhóm thị trường mới nổi là kết quả được chờ đợi trong nhiều năm và tạo kỳ vọng lớn với nhà đầu tư.

Tuy nhiên, từ việc thống kê diễn biến tại các thị trường từng được FTSE nâng hạng, ông Phúc cho rằng sự kiện này nên được nhìn như một sự công nhận dài hạn hơn là chất xúc tác khiến dòng tiền lập tức đổ vào mạnh.

“Nâng hạng là một sự công nhận với thị trường trong dài hạn, nhưng cũng không nên quá kỳ vọng rằng nó sẽ mang lại một dòng tiền ồ ạt rất lớn xoay quanh thời điểm chính thức được nâng hạng”, ông nói.

Dòng tiền khó vào ồ ạt ngay sau nâng hạng

Theo ông Phúc, tại các thị trường đi trước, dòng vốn liên quan đến nâng hạng thường được giải ngân thành nhiều đợt. Các tổ chức vận hành chỉ số cũng có kinh nghiệm chia nhỏ giao dịch để hạn chế việc phải mua ở mức giá quá cao và tránh gây áp lực lớn lên thị trường trong một thời điểm.

Trong khi đó, kỳ vọng của nhà đầu tư thường hình thành sớm hơn. Theo quan sát của SGI Capital, giai đoạn tích cực nhất của thị trường ở nhiều trường hợp xuất hiện trước thời điểm nâng hạng chính thức.

Sau sự kiện, thị trường có thể bước vào giai đoạn phân hóa, củng cố và tích lũy trong khoảng 3–6 tháng. Vì vậy, SGI Capital không đặt kỳ vọng quá lớn vào việc xuất hiện ngay một cơ hội đầu tư chỉ nhờ hiệu ứng nâng hạng.

Ông Nguyễn Trung Thành, Thành viên Ban điều hành Quỹ Ballad (TBLF), Giám đốc chiến lược SGI Capital, cũng cho rằng lượng vốn dự kiến giải ngân trong đợt đầu không quá lớn nếu đặt cạnh quy mô giao dịch và lượng margin hiện tại.

Theo ông Thành, quy mô này chưa đủ để ngay lập tức thay đổi toàn bộ tâm lý thị trường. Trong hệ thống đánh giá của SGI Capital, riêng yếu tố nâng hạng vì vậy chưa làm thay đổi đáng kể tương quan rủi ro và lợi nhuận để quỹ tăng mạnh tỷ trọng giải ngân.

Khối ngoại đã bán ròng khoảng 4 năm

Một trong những lý do khiến câu chuyện nâng hạng được kỳ vọng nhiều là trạng thái bán ròng kéo dài của nhà đầu tư nước ngoài.

Ông Phúc cho biết khối ngoại đã rút ròng khỏi thị trường Việt Nam khoảng 4 năm. Theo số liệu ông dẫn tại sự kiện, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài từng ở vùng khoảng 24% thị trường và hiện giảm còn khoảng 12%.

Điều này khiến nhiều nhà đầu tư, trong đó có SGI Capital, kỳ vọng xu hướng rút vốn kéo dài có thể dần chậm lại, thậm chí xuất hiện điểm đảo chiều. Tuy nhiên, ông cho rằng một làn sóng vốn ngoại lớn thường cần nhiều điều kiện cùng xuất hiện.

Theo các thống kê của SGI Capital, những giai đoạn thị trường cận biên và mới nổi hút được dòng vốn lớn thường đi cùng môi trường tăng trưởng toàn cầu thuận lợi, trong đó nhóm thị trường mới nổi có mức tăng trưởng vượt trội và thu hút sự chú ý của dòng tiền quốc tế.

Một điều kiện khác là đồng USD tương đối yếu, qua đó làm giảm sức hút của tài sản Mỹ và thúc đẩy dòng vốn tìm kiếm cơ hội ở các thị trường rủi ro hơn.

Theo ông Phúc, những yếu tố này hiện chưa hội tụ đầy đủ. Vì vậy, chỉ riêng việc được đưa vào nhóm thị trường mới nổi chưa đủ để tạo nên một làn sóng vốn lớn.

Ông phân biệt dòng vốn đi theo chỉ số với dòng vốn chủ động. Việc gia nhập rổ chỉ số có thể kéo theo lượng mua từ các quỹ đầu tư theo chỉ số, nhưng quy mô này có giới hạn. Với dòng vốn chủ động lớn hơn, môi trường bên ngoài vẫn đóng vai trò quan trọng.

Nâng hạng chưa phải biến số duy nhất

Dù không kỳ vọng dòng tiền ngoại ồ ạt trở lại ngay, ông Phúc cho rằng áp lực bán ròng kéo dài nhiều năm có thể đã suy giảm đáng kể.

Nếu lượng vốn rút ra tiếp tục thu hẹp, trong khi thị trường nhận thêm dòng tiền từ các quỹ theo chỉ số và một phần dòng vốn chủ động, áp lực từ khối ngoại có thể nhẹ hơn trong thời gian tới. Ông đồng thời cho rằng dòng tiền trong nước vẫn sẽ giữ vai trò lớn với diễn biến thị trường.

Bối cảnh thanh khoản hiện nay cũng cho thấy nâng hạng không phải yếu tố duy nhất quyết định trạng thái thị trường.

Ông Phúc dẫn số liệu phiên 22/9 cho thấy giá trị khớp lệnh trên HOSE khoảng 10.200 tỷ đồng, chỉ bằng khoảng một phần năm những phiên thanh khoản cao cùng giai đoạn một năm trước. Theo ông, năm ngoái thị trường có những phiên khớp 30.000–40.000 tỷ đồng, thậm chí 50.000–60.000 tỷ đồng.

Lãnh đạo SGI Capital cho rằng lãi suất tiếp tục là một trong những biến số lớn nhất cần theo dõi từ nay đến cuối năm. Mặt bằng lãi suất huy động và cho vay đã tăng khoảng 3 điểm % so với năm trước, qua đó tạo thêm sức ép lên doanh nghiệp và các chủ thể vay vốn.

Theo cách nhìn của SGI Capital, nâng hạng mở thêm cánh cửa cho vốn ngoại, nhưng chưa đủ để tự mình thay đổi xu hướng thị trường. Diễn biến dòng tiền trong giai đoạn tới vẫn phụ thuộc đồng thời vào thanh khoản trong nước, lãi suất và môi trường đầu tư toàn cầu.