Tại chương trình Data Talk | Macro Insight: Vĩ mô 2025 - 2026 và câu hỏi lớn - Dòng tiền sẽ đi đâu? phát sóng tối 8/1, ông Trần Ngọc Báu, CEO Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup, nhận định ba động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm 2026 sẽ là tín dụng, đầu tư công, đặc biệt là đầu tư hạ tầng và quá trình “hợp thức hoá” các nguồn thu trong nền kinh tế.

Ông Báu nêu rõ, nếu xét về dài hạn, các động lực tăng trưởng bền vững đã được đặt nền móng khá rõ ràng, đặc biệt là quá trình cải cách thể chế và sự đồng bộ trong các hoạt động điều hành nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển mạnh mẽ hơn.

"Dù ở thời điểm hiện tại, những thay đổi này có thể chưa được cảm nhận rõ ràng trong đời sống thường ngày, nhưng trong vòng 2 - 3 năm tới, diện mạo của nền kinh tế Việt Nam sẽ có sự khác biệt đáng kể so với hiện nay", CEO WiGroup dự báo.

Ba động lực tăng trưởng chính cho năm 2026

Ở góc độ ngắn hạn, ông Trần Ngọc Báu cho rằng năm 2026, nhiều khả năng nền kinh tế Việt Nam vẫn phải dựa vào các động lực quen thuộc đã phát huy vai trò trong năm 2025.

Động lực đầu tiên được ông Báu nhắc tới là tăng trưởng tín dụng. Yếu tố này được xem là lực kéo trực tiếp giúp nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng. Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý để tín dụng tăng nhanh và lan tỏa hiệu quả, dòng vốn có thể vẫn phải chảy vào những khu vực còn tiềm ẩn sự mất cân đối, trong đó có bất động sản. Đây là động lực quan trọng nhưng đồng thời cũng chứa đựng rủi ro cần được kiểm soát chặt chẽ.

Động lực thứ hai là đầu tư công. Đây là yếu tố vừa có tác dụng kích thích tăng trưởng trong ngắn hạn, vừa tạo nền tảng cho phát triển dài hạn. Việt Nam hiện sở hữu lợi thế lớn khi nợ công vẫn ở mức tương đối thấp, thậm chí thấp hơn mục tiêu Chính phủ đề ra, qua đó tạo ra dư địa tài khoá đáng kể để mở rộng đầu tư công, ông Báu phân tích.

Hành vi vay nợ của Chính phủ cũng đang có sự thay đổi. Nếu trước đây việc vay vốn nước ngoài thường được tiếp cận thận trọng thì trong năm 2025, Chính phủ đã có xu hướng sử dụng hợp lý hơn nguồn vốn vay quốc tế.

Chuyên gia phân tích từ Wigroup cho rằng cách tiếp cận trên không chỉ góp phần bổ sung nguồn lực cho đầu tư mà còn giúp giảm áp lực lên tỷ giá, trong bối cảnh trả nợ ròng có thể tạo ra sức ép lớn đối với thị trường ngoại hối. Bên cạnh đó, khi dòng vốn nội địa gặp khó khăn, việc huy động vốn quốc tế cũng trở thành một trong những lợi thế của Việt Nam.

Tuy nhiên, CEO WiGroup cũng nhấn mạnh đầu tư công chỉ phát huy hiệu quả khi được giải ngân đúng chỗ. Theo ông Báu, hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng khu vực phía Nam, đang là điểm nghẽn lớn. Trong khi hạ tầng tại khu vực Hà Nội được cải thiện rõ rệt, thì khu vực TP HCM và các vùng lân cận lại đang chịu tình trạng quá tải nghiêm trọng.

Việc tập trung đầu tư đồng bộ vào các cửa ngõ phía Đông, Tây, Nam, Bắc không chỉ giúp giải ngân vốn trước mắt mà còn tạo tiền đề lâu dài cho tăng trưởng, khi thời gian và chi phí vận chuyển giữa khu công nghiệp và cảng biển được rút ngắn đáng kể, qua đó đẩy nhanh vòng quay của nền kinh tế.

Đáng chú ý, một động lực dù ít được nhắc tới nhưng theo Báu lại rất quan trọng trong năm 2026 là quá trình “hợp thức hoá” các nguồn thu. Việc yêu cầu ghi nhận doanh thu đầy đủ đối với các hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ, sẽ khiến một phần quy mô kinh tế vốn “ẩn” được đưa vào GDP,  từ đó tạo thêm lực đẩy cho tăng trưởng trong ngắn hạn.

“Trước đây, nhiều hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ như bán bánh mì, phở, quần áo hay tạp hoá chưa bắt buộc phải ghi nhận doanh thu. Tuy nhiên, hiện nay, hầu hết các hoạt động này đều phải kê khai, kể cả với những khoản doanh thu chỉ ở mức vài chục triệu đồng. Điều đó đồng nghĩa với việc một phần không nhỏ quy mô kinh tế trước đây chưa được phản ánh đầy đủ trong GDP sẽ bắt đầu được tính từ năm 2026, qua đó trở thành một động lực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”, ông Báu nêu rõ.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý đây chỉ là dạng tăng trưởng mang tính vĩ mô, không đồng nghĩa với việc thu nhập thực tế của người dân sẽ tăng tương ứng.

Ông nhấn mạnh trong giai đoạn chuyển đổi, việc mở rộng cơ sở thuế có thể khiến một bộ phận người dân cảm thấy áp lực hơn trong 1 - 3 năm đầu. Dù vậy, đây vẫn được đánh giá là bước đi cần thiết để tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong 5 - 10 năm tới.

Kinh tế tư nhân, hạ tầng và thể chế sẽ tiếp tục là trụ cột

Cùng tham gia thảo luận, ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Đầu Tư Cấp Cao, Công ty quản lý Quỹ Manulife Investments Việt Nam, nhấn mạnh động lực quan trọng đến từ nội lực của nền kinh tế.

"Việt Nam đang theo đuổi khát vọng tăng trưởng nhanh trong giai đoạn tới, được cụ thể hoá thông qua các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước. Trong đó, các Nghị quyết được ban hành trong thời gian qua, đặc biệt là nhóm Nghị quyết coi kinh tế tư nhân là động lực quan trọng hàng đầu của tăng trưởng, đã tạo ra nền tảng chính sách rõ ràng cho giai đoạn phát triển mới", ông Hải chỉ rõ.

Theo ông, từ những định hướng đó, nhiều quyết sách nhằm thúc đẩy đầu tư hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng con người đã được triển khai nhằm tạo tiền đề cho tăng trưởng cao và bền vững.

Ông Nguyễn Đức Hải đánh giá sự quyết liệt trong điều hành của Chính phủ, cùng khả năng tận dụng làn sóng dịch chuyển kinh tế toàn cầu, sẽ tiếp tục củng cố triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong thời gian tới.

Mặt khác, ông cũng cho rằng điểm mạnh nổi bật của Việt Nam nằm ở tính linh hoạt và sự kiên định trong cải cách thể chế. Việc nhận diện đúng các điểm nghẽn của nền kinh tế và chủ động tháo gỡ, đặc biệt thông qua thúc đẩy chuyển đổi số, sẽ giúp giảm chi phí hành chính và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Qua đó, môi trường kinh doanh sẽ ngày càng thông thoáng, rào cản được thu hẹp, tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho nền kinh tế.