Theo lãnh đạo PNJ, những biến động bắt đầu từ tháng 7, sau sự việc liên quan đến giám đốc P-Lab khiến tâm lý khách hàng bị ảnh hưởng và nhu cầu bán lại kim cương, trang sức kim cương tăng đột biến.

Trong điều kiện bình thường, hoạt động thu đổi sản phẩm diễn ra rải rác theo nhu cầu của khách hàng. Năm 2025, tổng giá trị sản phẩm khách hàng bán lại trên toàn hệ thống đạt khoảng 7.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, riêng tháng 7/2026, giá trị thu mua lại đã lên tới gần 6.000 tỷ đồng, gần tương đương cả năm trước.

Đáng chú ý, có thời điểm giá trị sản phẩm khách hàng bán lại mỗi ngày tăng gấp khoảng 10 lần mức bình thường, tập trung chủ yếu ở nhóm kim cương rời và trang sức kim cương.

Ông Công ví biến cố này như một sự kiện “thiên nga đen”, khiến doanh nghiệp bất ngờ trước quy mô và tốc độ của làn sóng khách hàng bán lại sản phẩm.

Việc phải liên tục mua lại sản phẩm khiến phần lớn nguồn tiền mặt của PNJ chuyển thành hàng tồn kho. Đến cuối quý III, kim cương và trang sức kim cương chiếm khoảng 52% tổng giá trị hàng tồn kho của doanh nghiệp.

Theo thông tin ban điều hành công bố, lượng tiền mặt và tiền gửi của PNJ đã giảm từ khoảng 3.700 tỷ đồng cuối tháng 6 xuống còn 770 tỷ đồng vào cuối tháng 9. Đáng chú ý, số dư cuối kỳ đã bao gồm khoản vay 700 tỷ đồng từ Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung nhằm hỗ trợ thanh khoản.

Trước áp lực dòng tiền, PNJ đã điều chỉnh chính sách thu đổi từ cuối tháng 7, kéo dài thời gian thanh toán đối với nhóm kim cương lên 120 ngày, đồng thời khuyến khích khách hàng chuyển sang đổi sản phẩm thay vì nhận tiền mặt.

Đến ngày 30/9, thời gian thanh toán đối với một số nhóm sản phẩm vàng và trang sức được rút ngắn xuống 2 - 7 ngày, trong khi nhóm kim cương tiếp tục áp dụng lộ trình 120 ngày.

Theo Tổng Giám đốc PNJ, các biện pháp trên đã giúp giảm đáng kể giá trị sản phẩm được khách hàng bán lại. Tuy nhiên, việc thay đổi chính sách cũng ảnh hưởng đến sức mua, khiến doanh thu bán lẻ trong giai đoạn sau sự cố suy giảm mạnh.

Đến cuối tháng 9, giá trị tích lũy của các sản phẩm kim cương và trang sức kim cương còn thuộc chính sách mua lại vào khoảng 21.000 tỷ đồng. Lãnh đạo PNJ nhấn mạnh đây là giá trị hàng hóa thuộc phạm vi chính sách thu đổi, không đồng nghĩa với toàn bộ nghĩa vụ phải thanh toán ngay bằng tiền mặt.

Áp lực tài chính gia tăng, PNJ cần huy động 8.000 tỷ đồng

Bên cạnh lượng hàng tồn kho tăng mạnh, PNJ còn đối mặt với áp lực từ các khoản vay và nhu cầu duy trì hoạt động kinh doanh.

Theo ban điều hành, doanh nghiệp hiện có khoảng 3.000 tỷ đồng dư nợ ngân hàng, toàn bộ là các khoản vay ngắn hạn được bảo đảm bằng hàng tồn kho. Ngoài ra, công ty còn khoảng 125 tỷ đồng phải trả khách hàng và đối tác theo lộ trình thanh toán 120 ngày.

Trong tháng 9, Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung đã cho công ty vay 700 tỷ đồng, giải ngân vào ngày 15/9 và 25/9. Tuy nhiên, nguồn tiền này chỉ giúp cải thiện thanh khoản trước mắt và chưa đủ đáp ứng nhu cầu phục hồi hoạt động.

Theo ông Công, doanh nghiệp vẫn cần khoảng 100 - 150 tỷ đồng mỗi tháng để bù đắp hoạt động, trong khi nhu cầu vốn có thể gia tăng vào mùa kinh doanh cuối năm 2026 và quý I/2027.

Trước tình hình này, PNJ ước tính cần huy động khoảng 8.000 tỷ đồng. Trong đó, ít nhất 60% nguồn vốn dự kiến dành cho chương trình chuyển đổi chính sách thu đổi đối với khách hàng hiện hữu, 20% bổ sung vốn lưu động và 20% thanh toán các khoản vay.

Để thực hiện kế hoạch, HĐQT đề xuất phát hành riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu cho các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, tương đương khoảng 107,5% lượng cổ phiếu đang lưu hành.

Tổng Giám đốc PNJ thừa nhận phương án này có thể gây pha loãng tỷ lệ sở hữu của cổ đông hiện hữu. Tuy nhiên, theo lãnh đạo doanh nghiệp, phương án chào bán cho cổ đông hiện hữu gặp trở ngại trong bối cảnh kế hoạch kinh doanh năm 2026 chuyển sang thua lỗ.

Trong khi đó, việc tiếp tục vay ngân hàng có thể làm gia tăng chi phí lãi vay và rủi ro tài chính. Vì vậy, phát hành riêng lẻ được ban lãnh đạo đánh giá là giải pháp khả thi trong giai đoạn hiện nay.

Quý III lỗ 258 tỷ đồng, dự kiến lỗ hơn 6.200 tỷ đồng cả năm 2026

Áp lực thanh khoản diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh của PNJ suy giảm đáng kể.

Theo số liệu tạm ước được công bố tại đại hội, doanh thu thuần quý III/2026 đạt 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp còn 609 tỷ đồng, giảm 62%, trong khi lợi nhuận sau thuế âm 258 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lãi 496 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Theo lãnh đạo doanh nghiệp, dù chi phí bán hàng và quản lý đã giảm 13% so với cùng kỳ, chi phí duy trì hệ thống vẫn ở mức cao so với doanh thu hiện tại. Đáng chú ý, doanh thu bán lẻ chưa phục hồi về một nửa mức bình thường trước sự cố.

Khoản lỗ 258 tỷ đồng trong quý III chưa bao gồm khoản dự phòng bổ sung hơn 7.071 tỷ đồng liên quan đến chính sách thu đổi hàng hóa, dự kiến được ghi nhận trong năm 2026.

Tại ĐHĐCĐ bất thường, HĐQT PNJ đã trình phương án điều chỉnh kế hoạch kinh doanh năm 2026 với doanh thu dự kiến 39.057 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 20% so với kế hoạch ban đầu nhưng vẫn tăng khoảng 10% so với năm 2025.

Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế dự kiến chuyển từ mục tiêu lãi gần 3.409 tỷ đồng được thông qua tại đại hội thường niên sang lỗ khoảng 6.271 tỷ đồng, chủ yếu do khoản dự phòng tổn thất liên quan đến chính sách thu đổi sản phẩm.

Khoản dự phòng 7.071 tỷ đồng được xây dựng trên giả định thận trọng về khả năng khách hàng bán lại hoặc đổi sản phẩm đã mua. Đây là khoản chi phí dự kiến ghi nhận trên báo cáo kết quả kinh doanh, không đồng nghĩa toàn bộ số tiền sẽ phải chi trả ngay trong năm.

Nếu loại trừ khoản dự phòng này, PNJ ước tính lợi nhuận sau thuế năm 2026 đạt khoảng 800 tỷ đồng, giảm 72% so với năm trước. Điều này cho thấy ngay cả khi không tính tác động dự phòng, hiệu quả kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể.

Dự kiến có lãi trở lại từ năm 2027, lợi nhuận đạt 1.600 tỷ đồng vào năm 2029

Bên cạnh kế hoạch xử lý khó khăn trước mắt, PNJ cũng đưa ra kịch bản phục hồi hoạt động kinh doanh trong giai đoạn 2027 - 2029.

Theo phương án được công bố tại đại hội, doanh nghiệp dự kiến đạt doanh thu khoảng 43.400 tỷ đồng trong năm 2027, tăng khoảng 11% so với kế hoạch điều chỉnh năm 2026.

Lợi nhuận sau thuế năm 2027 được kỳ vọng đạt khoảng 100 tỷ đồng, đánh dấu khả năng quay trở lại trạng thái có lãi sau năm 2026 dự kiến ghi nhận khoản lỗ lớn.

Sang năm 2028, PNJ đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế tăng lên khoảng 1.200 tỷ đồng, trước khi đạt 1.600 tỷ đồng vào năm 2029. Doanh thu đến năm 2029 dự kiến đạt khoảng 57.700 tỷ đồng, tăng gần 48% so với mức kế hoạch năm 2026.

Như vậy, theo kịch bản được ban lãnh đạo đưa ra, lợi nhuận của PNJ có thể phục hồi dần trong ba năm tới, dù vẫn thấp hơn đáng kể so với mục tiêu lợi nhuận ban đầu của năm 2026.

Kế hoạch phục hồi được xây dựng trên cơ sở doanh nghiệp từng bước giải quyết áp lực thanh khoản, điều chỉnh chính sách thu đổi và khôi phục hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Đáng chú ý, PNJ dự kiến không phát sinh thêm khoản trích lập dự phòng tương tự trong năm 2027 đối với lượng hàng hóa đã bán đến tháng 9/2026, theo các giả định đang được sử dụng trong kế hoạch điều chỉnh.

Tuy nhiên, khả năng thực hiện các mục tiêu trên còn phụ thuộc vào việc huy động đủ nguồn vốn cần thiết, mức độ phục hồi sức mua, kết quả triển khai chương trình chuyển đổi chính sách thu đổi cũng như khả năng kiểm soát chi phí vận hành.

Trong quá trình tái cấu trúc, PNJ cũng dự kiến thu hẹp một phần mạng lưới bán lẻ. Theo tài liệu doanh nghiệp công bố trước đại hội, công ty có kế hoạch đóng cửa khoảng 25 - 30 cửa hàng và mở mới khoảng 10 cửa hàng trong năm 2026, tương ứng số lượng cửa hàng giảm ròng 15 - 20 địa điểm so với cuối năm trước.

Việc điều chỉnh mạng lưới phân phối được đặt trong bối cảnh doanh nghiệp cần tối ưu chi phí, tập trung nguồn lực tài chính và nâng cao hiệu quả hoạt động.