Trong khi thách thức từ môi trường bên ngoài đang tăng lên, Chính phủ và Quốc hội vẫn quyết tâm duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2006 và 2027. Môt loạt các chính sách mới được đưa ra như giảm giá điện, giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng dầu để kiềm chế lạm phát, hay việc Ngân hàng Nhà nước quyết tâm hạ lãi suất huy động và cho vay, đồng thời mở hoán đổi ngoại tệ 6 tháng và mua lại USD spot (giao ngay) để tăng thanh khoản VND, đều hướng tới hỗ trợ thực hiện mục tiêu chung này.

Một điểm sáng đáng chú ý trong điều hành chính sách tiền tệ năm nay, theo SGI Capital, là vấn đề tỷ giá - thành tố rất quan trọng trong việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô và tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng. Trong bối cảnh USD lên giá và FED tăng lãi suất, VND trở thành một trong những đồng tiền ổn định nhất năm qua đã góp phần duy trì niềm tin cho người dân và nhà đầu tư, giảm bớt áp lực từ các cú sốc bên ngoài.

Trong thời gian tới, nhóm phân tích cho rằng công cụ hoán đổi và mua lại USD spot được thực hiện ở quy mô nào sẽ phụ thuộc vào dòng ngoại tệ chảy vào, còn số dư ngoại tệ trong hệ thống hiện tại là không nhiều.

Nhìn về 2027, dư địa vay vốn quốc tế của hệ thống ngân hàng và phát hành trái phiếu Chính phủ bằng USD vẫn còn đủ lớn để cung cấp một phần thanh khoản cho hệ thống, phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh. Tuy vậy, nguồn tiền ngoại tệ vay với lãi suất không rẻ này được phân bổ hiệu quả như thế nào sẽ quyết định khả năng tạo tiền, cải thiện thanh khoản và đảm bảo trả khả năng nợ trong tương lai.

Theo SGI Capital, hệ thống ngân hàng đang gặp phải hai vấn đề lớn là tăng trưởng huy động chậm hơn cho vay và kỳ hạn huy động ngắn đang phải đáp ứng nhu cầu vay trung và dài hạn.

Mức lãi suất cao gần đây đang giúp thu hẹp khoảng cách giữa huy động và cho vay khi nhu cầu vay đã suy giảm ở một số phân khúc liên quan tới cá nhân vay mua nhà, ô tô trong khi huy động duy trì và thanh khoản được bổ sung bởi nguồn vay ngoại tệ nước ngoài. Sự cải thiện này giúp cho căng thẳng thanh khoản dịu bớt và mặt bằng lãi suất ổn định hơn dù NHNN đã liên tục giảm quy mô hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn trên kênh OMO.

Tuy vậy, vấn đề về chênh lệch kỳ hạn vẫn đang chưa có lời giải khi nhu cầu vốn đầu tư các đại dự án hạ tầng và BĐS vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngắn hạn từ hệ thống ngân hàng.  

Tính đến hết quý III, SGI Capital ước tính tín dụng cho hoạt động kinh doanh BĐS (phát triển dự án) đã tăng hơn 25%, hơn gấp 2 tốc độ tăng trưởng tín dụng chung, trong khi nhu cầu vay mua nhà gần như đứng yên. Với thực tế giao dịch tiếp tục giảm gần đây, nguồn cung mới gia tăng trong 2027-2028 của rất nhiều dự án sẽ khó được hấp thụ làm cán cân trên thị trường BĐS tiếp tục nghiêng về phía dư cung trong 3 năm tới.

Nhóm phân tích đánh giá rủi ro về khả năng đọng vốn và hình thành nợ xấu từ thị trường BĐS ở cả phía chủ đầu tư và người mua nhà (giá cao trong 2025-2026) hết ân hạn lãi suất sẽ tăng lên trong thời gian tới.

Theo số liệu chính thức, tín dụng cho BĐS đã vượt 25% tổng tín dụng (gần 40% GDP), là động lực chính của tăng trưởng tín dụng và cũng là tài sản đảm bảo quan trọng nhất quyết định giá trị và khả năng thu hồi khoản vay.

Sự suy giảm về thanh khoản cũng như giá BĐS nếu kéo dài có thể ảnh hưởng tới khả năng thu hồi nợ, xoay vòng vốn và cung ứng tín dụng của hệ thống ngân hàng nói riêng và ảnh hưởng tốc độ tăng trưởng của cả nền kinh tế nói chung.

Thực tế, báo cáo tài chính quý III/2026 của các ngân hàng cho thấy chất lượng tài sản và chất lượng lợi nhuận tiếp tục giảm. Số tháng phải thu trung bình đã lên tới 2,12 - mức cao nhất trong 5 năm qua trong khi nợ nhóm 2 và nợ xấu (nhóm 3- 5) tăng quý thứ 3 liên tiếp và bắt đầu chạm tới mức cao cuối 2022.

Dù dự phòng trích lập tăng mạnh trong quý III, mức độ bao phủ nợ xấu (LLR) vẫn giảm về mức thấp nhất 10 năm.

SGI Capital đánh giá rằng bộ đệm LLR mỏng đi khi nợ xấu tăng do tác động tiêu cực từ thị trường BĐS sẽ buộc chi phí dự phòng tăng mạnh trong các quý tới, ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận từ quý IV và có thể kéo dài qua 2027.

"Ngành ngân hàng mới đang đi qua vùng đỉnh tăng trưởng của chu kỳ dài hạn nhưng định giá P/E, P/B đã quay về gần vùng đáy lịch sử. Bài test thực sự với cổ đông ngân hàng sẽ tới trong những quý tới khi lợi nhuận suy giảm dưới áp lực giảm NIM, giảm tăng trưởng tín dụng và chi phí dự phòng nợ xấu tăng mạnh", báo cáo nhận định.