SKF và bài toán "sức bền" trong ngành thép - Kỳ 2: Cán nóng, cán nguội và bài toán "đột tử" thiết bị: Lựa chọn nào cho cổ trục cán?

Hằng Thu 09:00 | 13/11/2026 Doanh Nhân Việt Nam trên Doanh Nhân Việt Nam trên
Chia sẻ
Trong dây chuyền cán thép, các cụm vòng bi cổ trục cán phải duy trì khả năng đỡ trục dưới tải trọng lớn, đồng thời đáp ứng tốc độ và chế độ vận hành của từng giá cán. Khi vòng bi hư hỏng sớm, nhà máy có thể phải tháo lắp ngoài kế hoạch, gián đoạn sản xuất và đối mặt với nguy cơ tái diễn sự cố nếu nguyên nhân chưa được xử lý.

Cán nóng và cán nguội đặt ra những yêu cầu khác nhau đối với cụm ổ đỡ. Trong cán nóng, nhiệt, nước làm mát và vảy ôxit tạo áp lực lên vòng bi và hệ thống làm kín. Ở cán nguội, khả năng chịu tải cần đi cùng độ chính xác quay để hỗ trợ kiểm soát kích thước và chất lượng bề mặt sản phẩm. Vì vậy, nâng cao độ tin cậy cần bắt đầu từ việc hiểu rõ điều kiện làm việc và cơ chế hư hỏng tại từng vị trí.

Vòng bi đũa trụ bốn dãy SKF 4rCRB và vòng bi côn bốn dãy SKF 4rTRB mang đến các lựa chọn cho cụm cổ trục cán, với những đặc điểm thiết kế đáp ứng yêu cầu về tải trọng, tốc độ và cấu hình ổ đỡ.

 

Cán nóng: Khi tải trọng và nhiễm bẩn cùng tác động

Trong môi trường cán nóng, vòng bi chịu ảnh hưởng đồng thời của tải trọng, nhiệt và các tác nhân từ quá trình sản xuất. Khi hệ thống làm kín suy giảm hiệu quả, nước làm mát và vảy ôxit có thể xâm nhập vào cụm ổ đỡ, ảnh hưởng đến chất bôi trơn và các bề mặt tiếp xúc bên trong vòng bi.

Các hạt rắn lọt vào vùng tiếp xúc có thể tạo vết lõm trên con lăn và rãnh lăn, làm xuất hiện những vị trí tập trung ứng suất. Chất lỏng xâm nhập cũng có thể làm suy giảm hiệu quả bôi trơn và gây ăn mòn. Những tổn thương này làm tăng nguy cơ vòng bi xuống cấp trước thời điểm bảo dưỡng dự kiến.

Tại các giá cán có tốc độ thay đổi, vòng bi còn phải đáp ứng những biến động về chế độ vận hành. Sự kết hợp giữa tải trọng lớn, điều kiện bôi trơn không thuận lợi và nhiễm bẩn có thể thúc đẩy quá trình hư hỏng, khiến việc thay thế vòng bi diễn ra thường xuyên hơn.

 

Cán nguội: Chịu tải lớn đi cùng yêu cầu về độ chính xác

Trong cán nguội, các cụm ổ đỡ phải làm việc dưới tải cán lớn, đồng thời duy trì độ chính xác quay phù hợp với thiết kế hệ thống. Độ ổn định của cụm trục cán là một trong những yếu tố hỗ trợ quá trình kiểm soát kích thước và chất lượng hoàn thiện của thép.

Điều kiện bôi trơn tiếp tục là vấn đề cần được kiểm soát. Khi màng bôi trơn không đủ để phân tách các bề mặt tiếp xúc, nguy cơ tiếp xúc trực tiếp giữa các bề mặt kim loại tăng lên, có thể dẫn đến mài mòn và tổn thương bề mặt. Nhiễm bẩn trong chất bôi trơn càng làm điều kiện làm việc trở nên bất lợi.

Vì vậy, khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc kiểm tra cần bao gồm vòng bi, chất bôi trơn và tình trạng lắp ghép. Phân tích đồng thời các yếu tố này giúp đội ngũ kỹ thuật xác định nguyên nhân và lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp.

 

SKF 4rCRB: Hỗ trợ chịu tải và đáp ứng biến động tốc độ

 

Vòng bi đũa trụ bốn dãy SKF 4rCRB được sử dụng tại cổ trục cán, đáp ứng các yêu cầu về tải trọng và tốc độ của ứng dụng. Trong những thiết kế SKF công bố, biên dạng con lăn logarithmic giúp giảm ứng suất tại mép vùng tiếp xúc giữa con lăn và rãnh lăn, đồng thời giảm độ nhạy với sai lệch góc và độ võng trục.

 

Chất lượng hoàn thiện bề mặt tiếp xúc hỗ trợ hình thành màng bôi trơn. Thiết kế vòng cách phù hợp với tốc độ cao, gia tốc nhanh và tải trọng cực lớn cũng góp phần đáp ứng những biến động cơ học trong quá trình cán.Giá trị của các đặc điểm này nằm ở khả năng hỗ trợ vòng bi duy trì điều kiện tiếp xúc và bôi trơn phù hợp khi vận hành. Để lựa chọn 4rCRB, cần xem xét tải trọng, tốc độ, cấu hình cụm ổ đỡ và điều kiện lắp ghép tại từng vị trí, kết hợp với giải pháp bôi trơn và làm kín tương ứng.

 

SKF 4rTRB: Chịu tải kết hợp và hỗ trợ phân bố tải

‎Vòng bi côn bốn dãy SKF 4rTRB có khả năng chịu tải kết hợp hướng kính và dọc trục. Đặc tính này tạo thêm lựa chọn cho các ứng dụng trục cán có yêu cầu phù hợp với khả năng chịu tải và giới hạn tốc độ của từng thiết kế.

 

Ở thiết kế SKF Explorer dành cho trục cán làm việc, cấu trúc bốn vòng ngoài riêng biệt hỗ trợ phân bố tải trên các dãy con lăn. Các phiên bản có phớt được thiết kế nhằm hạn chế tạp chất xâm nhập, sử dụng vật liệu phớt chịu nhiệt, chống mài mòn và ma sát thấp.Bên cạnh thiết kế vòng bi, chất lượng lắp đặt cũng ảnh hưởng đến độ tin cậy của cụm cổ trục cán. Việc tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật, kiểm soát độ sạch và kiểm tra khe hở theo yêu cầu của từng thiết kế giúp hạn chế sai sót trong quá trình lắp ráp và bảo dưỡng.

 

Xử lý nguyên nhân để hạn chế sự cố lặp lại

Thay vòng bi mới có thể khôi phục hoạt động của giá cán, nhưng độ tin cậy lâu dài phụ thuộc vào việc xác định và xử lý nguyên nhân hư hỏng. Nếu nước và tạp chất tiếp tục xâm nhập, điều kiện bôi trơn chưa được cải thiện hoặc sai sót lắp đặt chưa được khắc phục, vòng bi thay thế vẫn có nguy cơ gặp lại vấn đề tương tự.

Việc kiểm tra vòng bi sau tháo lắp, đánh giá chất bôi trơn và theo dõi tình trạng phớt giúp nhà máy có thêm dữ liệu để điều chỉnh công tác bảo dưỡng. Kết hợp với các chỉ số như thời gian vận hành giữa hai lần hư hỏng và số giờ dừng máy ngoài kế hoạch, những thông tin này tạo cơ sở đánh giá hiệu quả của giải pháp tại từng giá cán.

Với SKF 4rCRB và 4rTRB, lựa chọn vòng bi cần xuất phát từ yêu cầu thực tế của cụm cổ trục cán. Khi được kết hợp với bôi trơn, làm kín và quy trình lắp đặt phù hợp, các dòng vòng bi này góp phần hạn chế hư hỏng sớm, hỗ trợ nhà máy chủ động bảo trì và duy trì sự ổn định của dây chuyền cán nóng, cán nguội.

SKF Việt Nam là thành viên của Tập đoàn SKF toàn cầu với hơn một thế kỷ kinh nghiệm làm chủ công nghệ chuyển động xoay, SKF Việt Nam chuyên cung cấp các giải pháp vòng bi, phớt chặn, hệ thống bôi trơn và dịch vụ kỹ thuật hàng đầu. SKF tự hào là đối tác tin cậy, đồng hành cùng sự phát triển bền vững của các ngành công nghiệp tại Việt Nam.

-Địa chỉ: Tầng 4, Tòa nhà Crescent Plaza, 105 Tôn Dật Tiên, Phường Tân Mỹ, TP. HCM

-Hotline: 1800 2282

-Email: skf.vietnam@skf.com

-Website: www.skf.com/vn