Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ dẫn phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei hôm thứ Bảy (15/8) cho biết Iran đã đạt được thỏa thuận với Oman về bản đồ các tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, sau nhiều tuần tiến hành các cuộc đàm phán kỹ thuật.

Ông Baghaei nói với hãng tin Defa Press rằng Iran và Oman, hai quốc gia ven biển nằm hai bên tuyến đường thủy chiến lược này, đã bắt đầu các cuộc đàm phán chuyên sâu từ ba tháng trước, sau khi Bản ghi nhớ Islamabad được ký ngày 17/6 về thiết lập các tuyến hàng hải an toàn.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nói: “Bất chấp sự cản trở của Mỹ, các cuộc đàm phán đã đạt được những tiến triển tích cực trong ba tuần qua và hai bên đã đạt được thỏa thuận về bản đồ các tuyến hàng hải”.

Theo ông Baghaei, kế hoạch này là kết quả của quá trình phối hợp do Bộ Ngoại giao Iran chủ trì, với sự tham gia của các cơ quan quốc phòng, an ninh và môi trường của Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết thêm rằng hai bên vẫn đang tiếp tục đàm phán về một số vấn đề chưa được giải quyết, trong đó có nội dung tuyên bố sẽ được Tehran và Muscat công bố, đồng thời lưu ý rằng các cuộc trao đổi giữa hai nước sẽ tiếp tục cho đến khi toàn bộ quá trình được hoàn tất.

Ông Baghaei nhấn mạnh rằng thỏa thuận Iran-Oman là một thỏa thuận độc lập giữa hai quốc gia ven biển, nhằm bảo đảm tàu thuyền có thể đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn, đồng thời duy trì và bảo đảm chủ quyền của cả hai nước.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho rằng việc khôi phục hoàn toàn an ninh tại eo biển Hormuz và nối lại hoạt động hàng hải thương mại bình thường còn phụ thuộc vào việc chấm dứt những gì Iran mô tả là các hành động bất hợp pháp của Mỹ, những lời đe dọa quân sự và hoạt động phong tỏa hải quân, cũng như việc Mỹ phải bồi thường cho những hành vi mà Tehran cho là vi phạm các cam kết trong hai tháng qua.

Các cuộc thảo luận này là một phần của những cuộc đàm phán kỹ thuật được triển khai theo Bản ghi nhớ Islamabad được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký từ xa Bản ghi nhớ Islamabad vào ngày 17/6, trong đó giao cho Tehran và Muscat nhiệm vụ xây dựng một khuôn khổ hàng hải mới cho eo biển Hormuz.

Trong khi Iran và Oman tiếp tục thảo luận về các tuyến hàng hải, Tehran nhiều lần khẳng định rằng bất kỳ quyết định nào về việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz vẫn phụ thuộc vào việc Mỹ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình theo bản ghi nhớ.

Vào tháng 4 vừa qua, Washington và Tehran đã nhất trí về một lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, sau đó Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký từ xa Bản ghi nhớ Islamabad vào ngày 17/6, mở đường cho các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán sau đó rơi vào bế tắc do bất đồng về các bảo đảm an ninh và quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường chiến lược quan trọng nhất thế giới đối với nguồn cung năng lượng và thương mại toàn cầu.

Từ ngày 8 đến 24/7, Mỹ và Iran tiếp tục tiến hành các đợt tấn công quân sự nhằm vào nhau, trong đó Washington thực hiện các cuộc tấn công vào những mục tiêu bên trong lãnh thổ Iran.

Tehran đáp trả bằng cách tấn công những mục tiêu mà nước này mô tả là các cơ sở và trang thiết bị quân sự của Mỹ tại một số quốc gia Arab, trong đó có Jordan, Bahrain và Kuwait.

Do tác động của căng thẳng giữa Mỹ và Iran, lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz giảm mạnh, từ mức có hơn 130 tàu qua lại eo biển Hormuz mỗi ngày trước chiến tranh, xuống còn 2 chiếc vào hôm 14/8.

Theo dữ liệu của Kpler, công ty chuyên phân tích dữ liệu hàng hóa và vận tải biển, được CNN dẫn lại, ính đến ngày 12/8, nghĩa là trong 166 ngày kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu hôm 28/2/2026, đã có 3.371 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 20% lưu lượng giao thông hàng hải trước chiến tranh.

Vào ngày 13/8, có 9 tàu đi qua eo biển Hormuz, tăng so với mức 5 tàu của ngày 12/8 nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình 12 tàu mỗi ngày trong tháng 8/2026. Trước khi xung đột nổ ra vào tháng 2/2026, có hơn 130 tàu qua lại eo biển Hormuz mỗi ngày.

Tuy nhiên, sang ngày 14/8, Kpler cho biết hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz cùng ngày gần như tê liệt, sau khi có thêm 2 tàu bị tấn công tại đây và Mỹ tuyên bố có thể duy trì lệnh phong tỏa hàng hải đối với Iran vô thời hạn.

Cụ thể, chỉ có 2 tàu đi qua tuyến đường thủy hẹp này vào ngày 14/8: một tàu chở ngũ cốc đi vào vùng biển Iran và một tàu chở hàng rời (đang trống hàng) đi theo hướng ngược lại. Dữ liệu cũng cho thấy một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng nhưng trống hàng đang đi vào Vịnh thông qua eo biển này. Không ghi nhận tàu chở dầu thô nào trong cùng ngày.