Thỏa thuận thương mại Mỹ - Canada sụp đổ, mức thuế 50% đi vào hiệu lực

Hoàng Châu/TTXVN 20:12 | 22/08/2026 Doanh Nhân Việt Nam trên Doanh Nhân Việt Nam trên
Chia sẻ
Sau nhiều ngày đàm phán kéo dài đến phút chót, Mỹ và Canada đã không đạt được thỏa thuận thương mại để ngăn các mức thuế chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt. Theo đó, mức thuế 50% của Washington đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada có hiệu lực ngay từ ngày 22/8.
 

 Quang cảnh cảng hàng hóa tại Vancouver, Canada. Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 21/8 đã xác nhận thông tin trên, đồng thời cho biết phía Canada không chấp nhận hoàn tất thỏa thuận theo các điều khoản mà hai bên đạt được hồi đầu tuần, bất chấp việc Washington đề xuất giảm thuế trong một số lĩnh vực như thép và nhôm.

Theo ông Greer, Mỹ đã đề nghị dành cho Canada các điều kiện ưu đãi hơn so với các nước xuất khẩu lớn khác vào thị trường Mỹ. Tuy nhiên, những yêu cầu mới của Ottawa cũng như việc nước này thay đổi một số cam kết trước đó đã làm đảo lộn thế cân bằng mà hai bên đạt được sau nhiều ngày đàm phán.

Ông Greer cho biết đề xuất của Washington bao gồm một khuôn khổ hợp tác kinh tế và an ninh quốc gia mới giữa hai nước. Tuy nhiên, hiện Ottawa vẫn duy trì các biện pháp đáp trả Mỹ, trong đó có hạn chế đối với một số hàng hóa và dịch vụ của Washington.

Giới chức địa phương Canada trước đó cho biết Washington không hài lòng với việc các cửa hàng rượu tại Canada đã loại một số loại rượu và đồ uống có cồn của Mỹ khỏi kệ hàng.

Về phía Chính phủ Canada, Thủ tướng Mark Carney cho rằng chính Mỹ đã thay đổi các điều khoản đề xuất vào phút chót theo hướng không công bằng và không mang lại hiệu quả kinh tế, đồng thời khiến Ottawa đặt câu hỏi về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào. Ông Carney cho biết Chính phủ Canada sẽ công bố thêm các biện pháp hỗ trợ người lao động và doanh nghiệp trong những ngày tới.

Nguồn tin quan chức cấp cao Mỹ cho biết hiện hai nước chưa lên kế hoạch cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Mức thuế 50% được áp dụng đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa, tương đương khoảng 5% tổng kim ngạch hàng hóa Canada xuất khẩu sang Mỹ mỗi năm. Các mặt hàng chịu tác động trải rộng từ hàng tiêu dùng đến vật liệu và sản phẩm phục vụ y tế. Theo kế hoạch ban đầu, mức thuế này có hiệu lực từ ngày 19/8 nhưng Tổng thống Trump đã quyết định hoãn đến ngày 22/8 để tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán. Dù đã tiến hành thương lượng đến thời hạn chót nhưng hai bên không thể thu hẹp bất đồng.

Mỹ và Canada có quan hệ kinh tế đặc biệt chặt chẽ. Tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa hai nước đạt khoảng 880 tỷ USD trong năm ngoái. Gần 72% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Canada hướng tới thị trường Mỹ và khoảng 2 tỷ USD hàng hóa qua biên giới hai nước mỗi ngày. Tuy nhiên, giữa hai nước tồn tại bất đồng trong một số vấn đề thương mại, trong đó có gỗ xẻ mềm của Canada và khả năng các nhà sản xuất Mỹ tiếp cận thị trường sữa được bảo hộ của Canada.

Ngoài ra, căng thẳng song phương cũng gia tăng đáng kể kể từ khi Tổng thống Trump thúc đẩy chính sách thuế quan nhằm đưa hoạt động sản xuất trở lại Mỹ. Thủ tướng Carney đã nhiều lần nhận định quan hệ Canada - Mỹ đã thay đổi về căn bản, bất kể kết quả của từng thỏa thuận thương mại cụ thể, và Canada cần đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào Mỹ, 

Giới chuyên gia đánh giá tác động chính trị của đợt áp thuế mới có thể còn lớn hơn những hệ quả trực tiếp đối với kinh tế trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước láng giềng và đồng minh lâu năm đang trải qua giai đoạn căng thẳng. Các mức thuế cũng có thể gây sức ép đối với người tiêu dùng Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Thuế nhập khẩu do các doanh nghiệp Mỹ chi trả và một phần chi phí có thể được chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá hàng hóa cao hơn, trong khi vấn đề chi phí sinh hoạt đang là mối quan tâm của nhiều cử tri Mỹ.

Ngoài vấn đề thuế quan hiện nay, Mỹ và Canada cũng đang cần đàm phán sửa đổi Hiệp định Mỹ-Mexico - Canada (USMCA) sau khi Tổng thống Trump không đồng ý gia hạn thỏa thuận này theo các điều khoản hiện hành.