Ngày 10/1, Thành uỷ TP HCM đã có Nghị quyết số 06-NQ/TƯ về lãnh đạo, chỉ đạo triển khai Nghị quyết 188/2025/QH15 ngày 19/2/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nôi và TP HCM.

Theo văn bản của Thành uỷ TP HCM, mục tiêu chung của Nghị quyết là xây dựng và phát triển mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, đồng bộ, giữ vai trò trụ cột trong hệ thống vận tải hành khách công cộng của TP; tăng cường kết nối nội đô và liên vùng; từng bước hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm, phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), góp phần xây dựng TP HCM văn minh, hiện đại, xanh, đáng sống, xứng tầm trung tâm kinh tế lớn của cả nước và khu vực.

Theo Thành uỷ TP HCM, phấn đấu đến năm 2030, vận tải hành khách công cộng bằng đường sắt đô thị đảm nhận 20 - 30%; đến năm 2035 đạt 35 - 50%; đến năm 2045 đạt 50 - 60% nhu cầu đi lại của người dân.

Trong giai đoạn năm 2025 - 2030 sẽ hoàn thành 6 tuyến đường sắt với khoảng 187 km đường sắt đô thị; Giai đoạn năm 2030 - 2035 hoàn thành 8 tuyến đường sắt với 275 km; Giai đoạn năm 2035 – 2045 hoàn thành 5 tuyến đường sắt với 239 km (Tổng mạng lưới đường sắt tại TP HCM mới đến năm 2045 là 19 tuyến đường sắt với khoảng 700km đường sắt đô thị).

Cụ thể, đến năm 2030 hoàn thành 187km, gồm: Metro Bến Thành – Suối Tiên (khai thác trừ 22/12/2024) với 19,7km; Metro số 2 Tham Lương – Bến Thành – Thủ Thiêm (Bến Thành – Tham Lương 11,42km), (Bến Thành – Thủ Thiêm 5,91km); Metro Thủ Thiêm – Long Thành 41,83km; Metro Bình Dương – Suối Tiên 31,6km; Metro số 6 từ Tân Sơn Nhất – Phú Hữu 22,85km; Metro Bến Thành – Cần Giờ 54km.

Giai đoạn đến năm 2035 hoàn thành 275km, gồm: Metro Thủ Dầu Một – TP HCM 23,5km; Metro số 1 Bến Thành – An Hạ 21,1km; Metro số 2 Tham Lương – Củ Chi 45,24km; Metro số 3 Hiệp Bình Phước – Bình Triệu – Ngã 6 Cộng Hoà – An Hạ,  45,8km; Metro số 4 Đông Thạnh – sân bay Tân Sơn Nhất – Bến Thành – Nguyễn Hữu Thọ - Khu đô thị Hiệp Phước 47,3km; Giai đoạn 2 metro số 6 đoạn còn lại của Vành đai trong 30,95km; Giai đoạn 1 metro số 7 đoạn Thủ Thiêm – Thảo Điền – Thanh Đa – Khu công nghệ cao – Vinhomes Grand Park 21,2km; Metro số 3 Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ 40km.

Giai đoạn đến năm 2045, triển khai 239km, gồm: Metro số 5 long Trường – Xa lộ Hà Nội – cầu Sài Gòn – Bảy Hiền – Depot Đa Phước 53,9km; Giai đoạn 2 metro số 7 Tân Kiên – Nguyễn Văn Linh – Thủ Thiêm 30km; Metro số 8 Đa phước – Phạm Hùng – Ngô Gia Tự - Ga Sài Gòn – Công viên phần mềm Quang Trung – Hóc Môn – Bình Mỹ 42,8km; Metro số 9 An Hạ - Vĩnh Lộc – Ga Sài Gòn – Bình Triệu; Metro số 10 Vành đai ngoài 28,3km.

Thành uỷ TP HCM đề nghị các đơn vị khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị TP HCM theo hướng đồng bộ, tinh gọn, tập trung, do Bí thư Thành ủy làm Trưởng ban.

Cùng với đó, Ban Chỉ đạo kịp thời cho ý kiến, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến quy hoạch, huy động nguồn lực đầu tư và tổ chức triển khai các dự án. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ các khó khăn vướng mắc phát sinh; thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực…

Văn bản của Thành uỷ TP HCM cũng nhấn mạnh, tập trung rà soát toàn diện, điều chỉnh, cập nhật quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị, đường sắt đô thị theo mô hình TOD, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tổng thể TP, quy hoạch vùng và địa giới hành chính mới.

Bảo đảm gắn kết chặt chẽ với quy hoạch không gian ngầm và quy hoạch phát triển đô thị; nâng cao tính đồng bộ, liên thông giữa giao thông đô thị, giao thông liên vùng và các khu chức năng. Chủ động nghiên cứu, bố trí quỹ đất và không gian phát triển dọc các tuyến, khu vực nhà ga, bảo đảm nguồn lực không gian phục vụ lâu dài cho phát triển hệ thống đường sắt đô thị. Đẩy nhanh hoàn thiện danh mục các dự án đường sắt đô thị, dự án đường sắt đô thị theo mô hình TOD theo từng giai đoạn, xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, thứ tự ưu tiên đầu tư và lộ trình thực hiện.

Tăng cường huy động đa dạng các nguồn vốn đầu tư, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định pháp luật. Rà soát, cân đối, bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ ngân sách địa phương làm cơ sở quyết định và tổ chức thực hiện các dự án theo định hướng đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân…

Thành uỷ TP HCM cũng đề nghị các đơn vị ban ngành, ghiên cứu, vận dụng tối đa Nghị quyết số 188, Nghị quyết số 98 và Nghị quyết số 260 của Quốc hội để đề xuất các cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư xây dựng các công trình dịch vụ, thương mại, văn phòng tại các khu vực phát triển theo mô hình TOD xung quanh các đầu mối đường sắt, nhà ga kết nối, nhằm tối ưu hóa khai thác quỹ đất đô thị, gia tăng nguồn thu và tối đa hóa lượng hành khách cho hệ thống đường sắt đô thị…