Cú sập này đã thổi bay hơn 1.200 tỷ USD vốn hóa thị trường chỉ trong vòng 8 tháng, đồng thời xóa sạch mọi thành quả tăng trưởng có được trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump, theo CNN.

Vào phiên thứ Sáu cuối vừa qua, giá Bitcoin đã chạm mức đáy thấp nhất kể từ thời điểm ngay trước cuộc tái đắc cử của ông Trump vào năm 2024. Đây là một sự đảo chiều cục diện đầy cay đắng nếu nhìn lại giai đoạn đầu nhiệm kỳ. Khi đó, những kỳ vọng về một chính quyền ủng hộ tiền số đã kích hỏa một cuộc chạy đua lên các đỉnh cao. Chỉ một tháng sau cuộc bầu cử Tổng thống, Bitcoin lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua ngưỡng 100.000 USD.

Thế nhưng, tâm lý thị trường giờ đây đã thay đổi hoàn toàn. Đồng tiền số lớn nhất thế giới đã bốc hơi gần 30% giá trị kể từ đầu năm đến nay, và giảm hơn 6% tính từ thời điểm ông Trump chính thức nhậm chức. Để thấy rõ sự phân hóa, chỉ số S&P 500 của thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng gần 10% trong năm nay và tăng tới 30% kể từ khi nhiệm kỳ hai của ông Trump bắt đầu.

Khi “vàng kỹ thuật số” đánh mất bản sắc

Giai đoạn trì trệ kéo dài 8 tháng kể từ mức đỉnh lịch sử đã buộc nhiều nhà đầu tư phải cắt lỗ, số khác bắt đầu hoài nghi và tái đánh giá lại vai trò của tiền số trong danh mục đầu tư. Quỹ ETF Bitcoin hàng đầu của "ông lớn" BlackRock đã ghi nhận tình trạng dòng vốn tháo chạy liên tục trong các phiên giao dịch từ ngày 15/5 đến ngày 3/6, theo dữ liệu từ Farside Investors.

Thời điểm cuộc chiến tranh tại Iran bùng nổ vào cuối tháng 2, Bitcoin từng bật tăng mạnh mẽ, khiến giới phân tích kỳ vọng nó sẽ lấy lại vị thế như một dạng vàng kỹ thuật số - chiếc phao cứu sinh chống lại những bất ổn địa chính trị. Tuy nhiên, đồng tiền này đã nhanh chóng trả lại toàn bộ số điểm đã tăng.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ nhanh chóng phục hồi sau cú sốc tâm lý ban đầu từ cuộc chiến để liên tục thiết lập các đỉnh cao kỷ lục mới.

“Tôi nghĩ Bitcoin đã hoàn toàn lạc lối,” tỷ phú Mark Cuban, doanh nhân kiêm nhà đầu tư kỳ cựu của chương trình Shark Tank, thẳng thắn chia sẻ trên một chương trình podcast vào tháng 5. Ông Cuban tiết lộ mình đã bán hầu hết số Bitcoin đang nắm giữ và nói thêm: “Nó không đóng vai trò phòng hộ rủi ro như những gì tôi từng kỳ vọng, và điều đó thật sự đáng thất vọng”.

Điều gì đang dìm giá Bitcoin?

Bitcoin vẫn chưa thể tìm lại chỗ đứng kể từ sau cú sập chớp nhoáng ngày 10/10 năm ngoái - sự kiện kích hoạt làn sóng thanh lý tài sản trị giá hàng tỷ USD. Kể từ đợt khủng hoảng đó, Bitcoin hoàn toàn hụt hơi.

Giới phân tích vạch rõ ba nguyên nhân cốt lõi đang tạo ra gọng kìm áp lực lên thị trường. Đầu tiên là sự trỗi dậy của các siêu IPO công nghệ.

Cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ mạnh mẽ trong những tuần gần đây đã hút trọn dòng tiền đầu cơ rời khỏi thị trường tiền số. Sự phấn khích xung quanh các thương vụ IPO khổng lồ sắp tới như SpaceX (bao gồm cả mảng kinh doanh xAI của Elon Musk) đang thay thế hoàn toàn sức hút của Crypto. Ông Jonathan Bier, CEO của Farside Investors, nhận định: “Một lượng lớn dòng vốn đầu cơ đang bán tháo Bitcoin để ráo riết đuổi theo làn sóng AI.”

Ngoài ra, những báo cáo lạm phát nóng hơn dự kiến cùng dữ liệu việc làm vững chắc tại Mỹ đang buộc các nhà giao dịch và kinh tế học phải thay đổi kỳ vọng, hướng tới kịch bản Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ giữ mức lãi suất cao trong một thời gian dài hơn.

Ông Gerry O’Shea, Trưởng bộ phận thấu hiểu thị trường toàn cầu tại Hashdex Asset Management, phân tích: “Tiền số thường thăng hoa khi hệ thống có tính thanh khoản dồi dào và môi trường lãi suất thấp. Do đó, những bất định vĩ mô hiện tại đang bóp nghẹt thị trường này.”

Thực tế, trong một chu kỳ lao dốc, các nhà giao dịch sử dụng tiền vay để đầu cơ Bitcoin (long positions) sẽ bị các sàn giao dịch tự động đóng vị thế (gọi cháy tài khoản) nếu mức thua lỗ vượt quá ngưỡng an toàn. Quy trình thanh lý bắt buộc này sẽ kích hoạt hiệu ứng quân bài domino khiến đà giảm giá trở nên tàn khốc hơn.

Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy, chỉ trong vòng 5 ngày đầu tháng này, gần 2,5 tỷ USD các vị thế lệnh Long của Bitcoin đã bị quét sạch hoàn toàn khỏi thị trường.

Canh bạc của các Cá mập

Mọi biến động của thị trường còn bị chi phối lớn bởi động thái từ MicroStrategy - công ty đại chúng sở hữu khối lượng Bitcoin lớn nhất thế giới. Tuần trước, MicroStrategy bất ngờ công bố đã bán ra 32 Bitcoin. Dù chỉ là một khối lượng rất nhỏ, nhưng đây là lần đầu tiên công ty này bán Bitcoin kể từ năm 2022.

Đến đầu tuần này, MicroStrategy đã đảo ngược tình thế khi tuyên bố mua vào thêm 1.550 Bitcoin, kích hoạt một làn sóng hồi phục ngắn hạn cho toàn bộ thị trường.

Trong khi Bitcoin vật lộn tìm đáy, dòng vốn đầu cơ bắt đầu phân hóa sang các đồng tiền số thế hệ mới. Điển hình là đồng HYPE (gắn liền với sàn giao dịch Hyperliquid) khi ghi nhận mức tăng trưởng kinh ngạc 150% bất chấp xu hướng lao dốc chung của toàn ngành.

Xét về trung hạn, chiếc phao cứu sinh lớn nhất được toàn bộ ngành công nghiệp tiền số đặt cược lúc này là Đạo luật CLARITY (CLARITY Act) - bộ khung pháp lý toàn diện đang được tranh luận nảy lửa tại Quốc hội Mỹ. Đạo luật này được kỳ vọng sẽ thiết lập các hướng dẫn quản lý rõ ràng, hợp pháp hóa ngành công nghiệp Crypto và đưa ra các quy định cụ thể cho mảng đồng tiền ổn định (stablecoin) cũng như các đồng coin lớn như Ethereum.

Nếu được thông qua, Đạo luật CLARITY sẽ là một cú hích vĩ đại làm thay đổi hoàn toàn cục diện dòng vốn. Ông O’Shea tại Hashdex lạc quan đúc kết: “Những người từng nghĩ tiền số đã chết sẽ bừng tỉnh. Nước Mỹ khi ấy đã có một khung luật pháp chính thức nhằm bảo hộ và thúc đẩy dòng vốn đầu tư tổ chức đổ vào thị trường này”.