Cơ cấu chủ nợ chính phủ phân hóa mạnh giữa các nước EU
Các đồng tiền giấy euro. Ảnh: IRNA/TTXVN
Theo số liệu của Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), Cộng hòa Séc và Thụy Điển là hai quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) có tỷ lệ nợ chính phủ do các tổ chức tài chính trong nước nắm giữ cao nhất, cùng đạt 69% vào cuối năm 2025.
Cơ cấu chủ nợ nắm giữ nợ chính phủ có sự khác biệt đáng kể giữa các nước EU, phụ thuộc vào thời hạn ban đầu và thời hạn còn lại của các khoản nợ, các công cụ tài chính được sử dụng cũng như nhóm tổ chức nắm giữ nợ.
Ngoài Séc và Thụy Điển, các tổ chức tài chính trong nước nắm giữ hơn 50% nợ chính phủ tại Croatia (61%), Ba Lan (56%) và Malta (54%). Tổng cộng có 7 quốc gia EU ghi nhận tỷ lệ này vượt ngưỡng 50%. Ngược lại, tại 16 quốc gia thành viên, các chủ nợ nước ngoài nắm giữ hơn một nửa tổng nợ chính phủ. Cyprus đứng đầu với 90%, tiếp theo là Estonia (78%), Latvia (74%), Lithuania (72%) và Hy Lạp (71%).
Theo Eurostat, chính phủ các nước huy động vốn để trang trải chi tiêu thông qua nhiều hình thức, trong đó có phát hành trái phiếu chính phủ. Các công cụ nợ này được nắm giữ bởi nhiều nhóm nhà đầu tư như ngân hàng, công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí, quỹ đầu tư và các tổ chức nước ngoài. Cơ cấu chủ nợ phản ánh tỷ trọng nợ công do từng nhóm nhà đầu tư nắm giữ tại mỗi quốc gia.
Đối với khu vực phi tài chính trong nước, bao gồm doanh nghiệp phi tài chính, hộ gia đình và các tổ chức phi lợi nhuận phục vụ hộ gia đình, tỷ lệ nắm giữ nợ chính phủ tại phần lớn các nước EU ở mức dưới 10%. Tuy nhiên, vào cuối năm 2025, tỷ lệ này vượt 10% tại Malta (24%), Hungary (23%), Bồ Đào Nha (19%), Italy (14%) và Ireland (12%).
Xét theo thời hạn còn lại của các khoản nợ, Thụy Điển có tỷ trọng nợ chính phủ đến hạn thanh toán trong vòng một năm cao nhất, ở mức 38% vào cuối năm 2025. Tiếp theo là Bồ Đào Nha (27%), Ireland (26%) và Estonia (20%). Các tỷ lệ thấp nhất được ghi nhận tại Slovakia (6%), Hy Lạp (7%) và Lithuania (9%).
So với cuối năm 2024, tỷ trọng nợ chính phủ có thời hạn còn lại dưới một năm tăng tại 18 trong số 26 quốc gia EU có dữ liệu. Ireland ghi nhận mức tăng lớn nhất, 3,4 điểm phần trăm, tiếp đến là Estonia với 3,2 điểm phần trăm. Hà Lan, Malta và Slovenia cùng tăng 3,1 điểm phần trăm. Trong khi đó, chỉ số này giảm tại 8 quốc gia, mạnh nhất là Đan Mạch (5,8 điểm phần trăm), Croatia (3,4 điểm phần trăm) và Slovakia (2,9 điểm phần trăm).
Eurostat lưu ý cơ cấu chủ nợ là một chỉ báo phản ánh phương thức huy động vốn của chính phủ và chủ thể nắm giữ nợ công, nhưng không trực tiếp cho biết quy mô hay mức độ an toàn, bền vững của nợ. Việc đánh giá tình hình nợ công cần xem xét đồng thời tổng dư nợ, tỷ lệ nợ so với quy mô nền kinh tế và chi phí trả lãi vay của từng quốc gia.