Đâu là rào cản khiến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa bị chạn chế?

Trang Mai 14:59 | 11/09/2026 Doanh Nhân Việt Nam trên Doanh Nhân Việt Nam trên
Chia sẻ
Dù nhu cầu vốn lớn, khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn bị hạn chế bởi năng lực quản trị, chất lượng hồ sơ và mức độ minh bạch của dữ liệu tài chính. Trong bối cảnh đó, việc chuẩn hóa hồ sơ và ứng dụng công nghệ đang trở thành một trong những hướng tháo gỡ điểm nghẽn vốn.

Sáng 11/9 tại Hà Nội, Quỹ châu Á phối hợp với Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam và Viện Kinh tế và Pháp luật quốc tế tổ chức chương trình đào tạo về ứng dụng công nghệ, hoàn thiện hồ sơ tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng.

 Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: BTC. 

Tại sự kiện, các chuyên gia cho rằng khó khăn của doanh nghiệp trong tiếp cận vốn không chỉ nằm ở quy mô tài sản hay kết quả kinh doanh, mà còn liên quan đến năng lực quản trị, khả năng chứng minh dòng tiền, mục đích sử dụng vốn và chất lượng dữ liệu cung cấp cho bên cho vay.

Bà Lê Thu Hiền, Giám đốc Chương trình Phát triển Kinh tế Bao trùm tại Quỹ châu Á tại Việt Nam, nhận định doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vai trò quan trọng trong tạo việc làm và duy trì hoạt động của nền kinh tế, song vẫn còn nhiều điểm nghẽn trong tiếp cận tín dụng.

Theo bà Hiền, việc nâng cao năng lực quản trị và chuẩn hóa thông tin tài chính là một trong những điều kiện để doanh nghiệp cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn vốn chính thức.

Tại phường Tây Hồ, Hà Nội, hiện có gần 4.400 doanh nghiệp và 6.731 hộ kinh doanh cá thể. Bà Trương Thị Ngọc, Bí thư Đảng ủy khối Doanh nghiệp phường Tây Hồ, cho rằng vốn là yếu tố quan trọng đối với hoạt động duy trì sản xuất, mở rộng quy mô và đầu tư công nghệ của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khả năng vay vốn không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu của doanh nghiệp mà còn chịu tác động đáng kể từ chất lượng quản trị, mức độ minh bạch thông tin tài chính cũng như khả năng đáp ứng các yêu cầu của tổ chức tín dụng.

Theo bà Ngọc, doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ tài chính, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực quản trị để tăng khả năng làm việc với ngân hàng và các tổ chức cung cấp vốn.

Hồ sơ tín dụng vẫn là điểm nghẽn

Một trong những vấn đề được đề cập tại chương trình là khoảng cách giữa nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và khả năng đáp ứng các tiêu chí thẩm định.

Ông Vũ Đông, Giám đốc vận hành Công ty Cổ phần LLead Capital, Thành viên Ban Cố vấn Tạp chí Doanh nghiệp Việt Nam, cho rằng bên cạnh năng lực tài chính, các yếu tố phi tài chính ngày càng đóng vai trò lớn trong quá trình đánh giá doanh nghiệp.

Theo ông Đông, năng lực tài chính chỉ chiếm khoảng 30% trong đánh giá khả năng tiếp cận vốn, trong khi nhóm yếu tố phi tài chính chiếm khoảng 70%. Các tiêu chí này có thể bao gồm năng lực quản trị, mô hình kinh doanh, dữ liệu hoạt động, khả năng tổ chức dòng tiền và mức độ minh bạch thông tin.

Một hạn chế phổ biến là doanh nghiệp bắt đầu quá trình tìm vốn bằng việc tìm nơi cho vay, trong khi chưa xác định rõ nhu cầu vốn thực tế, mục đích sử dụng và nguồn tiền hoàn trả.

Theo chuyên gia, một quy trình tiếp cận vốn phù hợp cần xuất phát từ nhu cầu kinh doanh, sau đó xác định quy mô vốn cần thiết, lựa chọn nguồn vốn phù hợp và chuẩn bị các điều kiện để đáp ứng yêu cầu của bên cấp vốn.

Việc thiếu dữ liệu hoặc hồ sơ không phản ánh đầy đủ hoạt động kinh doanh có thể khiến tổ chức tín dụng gặp khó khăn trong đánh giá khả năng trả nợ, ngay cả khi doanh nghiệp vẫn duy trì doanh thu và dòng tiền.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng hoặc phải phụ thuộc vào các kênh vốn có chi phí cao hơn.

Cùng với hệ thống ngân hàng, các nền tảng công nghệ tài chính đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình thu thập, tổ chức và phân tích dữ liệu phục vụ đánh giá tín dụng.

Tại chương trình, các doanh nghiệp được hướng dẫn tổ chức và cập nhật dữ liệu kinh doanh trên nền tảng số, qua đó hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản trị và chuẩn bị hồ sơ vay vốn.

Thông qua việc kết hợp tư vấn tài chính, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ và ứng dụng công nghệ, chương trình kỳ vọng giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh từng bước khắc phục những điểm yếu trong quản trị dữ liệu và hồ sơ tín dụng. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp chủ động hơn trong làm việc với ngân hàng, quỹ đầu tư và các tổ chức cung cấp vốn, từ đó mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh và phát triển.