Động thái của Mỹ và châu Âu sau khi Iran tạm dừng thực thi Nghị định thư Bổ sung NPT

- 10:41 24/02/2021
Chia sẻ

Mỹ và nhiều nước châu Âu kêu gọi Iran tiếp tục hợp tác với IAEA sau khi Iran đình chỉ Nghị định thư Bổ sung (đối với Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân NPT) và Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA) từ 23/2

Phát biểu tại buổi họp báo hôm 23/2, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price khẳng định Washington sẽ tham vấn chặt chẽ với IAEA để thảo luận về hành động thích hợp nhằm hỗ trợ các thỏa thuận NPT và JCPOA của IAEA với Iran.

Cùng ngày, các Ngoại trưởng Pháp, Anh và Đức cũng có động thái tương tự trước hành động bất ngờ của Iran. "Chúng tôi… rất lấy làm tiếc rằng Iran kể từ hôm nay (23/2) đã bắt đầu đình chỉ Nghị định thư Bổ sung (đối với Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân) và những biện pháp minh bạch trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA).
 
Chúng tôi hối thúc Iran chấm dứt và đảo ngược mọi hành động làm giảm tính minh bạch, đồng thời đảm bảo sự hợp tác đầy đủ và kịp thời với IAEA", các Ngoại trưởng Pháp, Anh và Đức nêu trong thông cáo chung.
 
Phản ứng của Mỹ và châu Âu khi Iran hạn chế IAEA giám sát
Phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price. Ảnh: Reuters
 
Các nước Pháp, Anh và Đức cũng thể hiện quan ngại trước quyết định của Iran hạn chế các cuộc thanh sát của IAEA đối với những cơ sở hạt nhân của nước này, đồng thời nhấn mạnh tính nguy hiểm của động thái này.

Châu Âu cho rằng, hành động của Iran sẽ cản trở IAEA tiếp cận các cơ sở hạt nhân của nước này cũng như hạn chế những thông tin liên quan về các biện pháp an toàn.

Mục tiêu của châu Âu là duy trì JCPOA đã ký kết với Iran năm 2015, trong đó các bên nhất trí dỡ bỏ trừng phạt kinh tế đối với Tehran để đổi lại thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân của quốc gia Trung Đông này.
 
Pháp, Anh và Đức cũng nhấn mạnh tiếp tục hỗ trợ những nỗ lực ngoại giao đang diễn ra đối với giải pháp đang được đàm phán nhằm đưa Iran và Mỹ quay trở lại tuân thủ đầy đủ thỏa thuận đã ký kết.
 
Động thái của Mỹ và nhiều nước châu Âu chỉ trích quyết định của Iran về việc hạn chế IAEA tiếp cận các cơ sở hạt nhân của nước này. Loạt tuyên bố trên được các nước phương Tây đưa ra sau khi Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho biết Tehran ngày 23/2 đã tạm dừng thực thi Nghị định thư Bổ sung đối với Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

“Ngày 15/2, chúng tôi đã chính thức thông báo với IAEA rằng luật về vấn đề này sẽ được thực thi từ sáng 23/2 và vì vậy, công tác thực thi luật này đã bắt đầu từ sáng nay”, hãng thông tấn chính thức IRNA dẫn phát biểu của Ngoại trưởng Zarif bên lề một sự kiện ở thủ đô Tehran.
 
Truyền hình nhà nước Iran cũng đưa tin Tehran chính thức bắt đầu hạn chế các cuộc thanh sát quốc tế đối với các cơ sở hạt nhân của nước này (từ 23/2), được cho là nhằm gây áp lực để với các nước châu Âu và chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế và khôi phục thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015.
 
Theo một báo cáo bổ sung của IAEA, Iran hiện đã sản xuất được 17,6 kg urani làm giàu lên mức 20%, tương đương mức 10kg/tháng theo quy định trong một đạo luật cho phép tiến hành tiến trình này hồi tháng 1 vừa qua.

Báo cáo này cũng cho biết Iran hiện vẫn chưa đưa ra câu trả lời về những nghi vấn liên quan đến lượng urani được phát hiện tại 2 cơ sở được thanh sát hồi năm ngoái.
 
 
Hà Ly