Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 vừa công bố, Ngân hàng TMCP Việt Á (VietABank, mã: VAB) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 366 tỷ đồng trong quý III, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu đến từ việc giảm chi phí dự phòng, trong khi hoạt động kinh doanh trước dự phòng ghi nhận sự suy giảm đáng kể.

Cụ thể, thu nhập lãi thuần trong quý III đạt 534 tỷ đồng, giảm 16,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân đến từ việc chi phí lãi tăng 48,6%, nhanh hơn đáng kể so với mức tăng 30% của thu nhập lãi, qua đó thu hẹp phần chênh lệch thu nhập từ hoạt động tín dụng.

Ở mảng kinh doanh ngoài lãi, hoạt động dịch vụ mang về 33,5 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ. Ngược lại, kinh doanh ngoại hối ghi nhận khoản lỗ 1,3 tỷ đồng; hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư lỗ hơn 500 triệu đồng, trong khi lãi thuần từ hoạt động khác giảm gần 30%, còn 52,4 tỷ đồng.

Cùng với đó, chi phí hoạt động trong quý III tăng 13,9%, lên gần 269 tỷ đồng. Kết quả, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng chỉ đạt 349 tỷ đồng, giảm 29,8% so với cùng kỳ.

Dù vậy, VietABank vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận nhờ hoàn nhập trích lập dự phòng. Cụ thể, cùng kỳ năm trước ngân hàng phải trích lập gần 162 tỷ đồng, quý III năm nay ghi nhận hoàn nhập dự phòng 16,8 tỷ đồng. 

Theo đó, ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế tăng 9% lên 366 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, VietABank ghi nhận tổng thu nhập hoạt động đạt 2.055 tỷ đồng, tăng 2,4% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi phí hoạt động tăng 9,8%, lên 772 tỷ đồng, khiến lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng giảm 7,3%, còn 1.283 tỷ đồng.

Nhờ giảm gần 64% chi phí dự phòng rủi ro tín dụng xuống còn 92 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 9 tháng của VietABank ghi nhận tăng 13,4%, đạt 1.191 tỷ đồng và hoàn thành 61% kế hoạch lợi nhuận cả năm (1.945 tỷ đồng).

Tổng tài sản vượt 156.000 tỷ đồng, tín dụng tăng 9% sau 9 tháng

Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản hợp nhất của VietABank ghi nhận 156.490 tỷ đồng, tăng 11% so với đầu năm.

Trong đó, dư nợ cho vay khách hàng ở mức 96.680 tỷ đồng, tương ứng tín dụng tăng 9% so với cuối năm 2025.

Đáng chú ý, khoản mục tài sản Có khác ghi nhận tăng 47,2% so với đầu năm, lên 13.355 tỷ đồng. Trong đó, lãi và phí phải thu là khoản mục có mức gia tăng lớn nhất. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, lãi và phí phải thu của VietABank tại cuối tháng 9 là 9.713 tỷ đồng, tăng gấp đôi so với mức 4.837 tỷ đồng hồi đầu năm. Quy mô khoản phải thu này tương đương 6,2% tổng tài sản, tăng đáng kể so với mức 3,4% tại thời điểm đầu năm. 

Ở phía nguồn vốn, tiền gửi khách hàng của VietABank ghi nhận 107.188 tỷ đồng, tăng 8,2% so với đầu năm, gần đuổi kịp tốc độ tăng tín dụng. Quy mô phát hành giấy tờ có giá tăng 78% lên 8.822 tỷ đồng.

Tỷ lệ nợ xấu nhích lên 1,38%

Về chất lượng tài sản, tại ngày 30/9/2026, tổng dư nợ xấu của VietABank ghi nhận 1.334 tỷ đồng, tăng 14,6% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay khách hàng theo đó tăng từ 1,31% hồi đầu năm lên 1,38% tại cuối quý III.

Đáng chú ý, cơ cấu nợ xấu ghi nhận sự dịch chuyển tỷ trọng của các nhóm nợ, với nợ nhóm 3 và nợ nhóm 4 tăng lần lượt 157% và 34%; trong khi nợ nhóm 5 giảm 96%. Theo thuyết minh báo cáo tài chính, trong 9 tháng đầu năm, VietABank đã sử dụng 497 tỷ đồng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng.

Việc chi phí trích lập dự phòng giảm trong quý trong khi ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh sử dụng dự phòng để xử lý nợ là nguyên nhân khiến bộ đệm dự phòng của VietABank giảm mạnh. Cụ thể, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ 91,2% hồi đầu năm xuống còn 54,8% tại cuối quý III, tương đương giảm hơn 36 điểm % sau 9 tháng.