Lãi suất năm 2027 khó giảm sâu ngay đầu năm

Tại chương trình "Café Chứng" sáng 23/10, ông Phạm Lưu Hưng, Giám đốc SSI Research, cho rằng Việt Nam không thiếu nhu cầu tăng trưởng.

Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% đặt ra yêu cầu lớn về vốn đầu tư cho hạ tầng, sản xuất và kinh doanh. Nhu cầu vốn năm 2027 dự kiến tiếp tục tăng so với năm trước, trong khi khả năng huy động và phân bổ nguồn lực trở thành thách thức lớn.

“Về mặt nhu cầu thì nó vẫn cao và lớn hơn so với năm 2026. Tuy nhiên, câu chuyện về nguồn vốn, hay nói rộng hơn là các nguồn lực có thể huy động được để đẩy mạnh hoạt động tăng trưởng, là vấn đề sẽ lớn hơn trong năm 2027”, ông Hưng nhận định.

Áp lực huy động vốn gia tăng trong bối cảnh chi phí vốn quốc tế vẫn ở mức cao và rủi ro kinh tế toàn cầu chưa hoàn toàn được giải tỏa.

Liên quan đến chỉ đạo gần đây của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về giảm lãi suất huy động, cho vay, ông Hưng cho rằng quyết tâm điều hành có thể hạn chế xu hướng tăng lãi suất trong những tháng cuối năm.

Theo ông, định hướng giảm lãi suất không mới, nhưng mức độ quyết liệt lần này có thể cao hơn nhờ các công cụ định hướng tín dụng, trong đó có hạn mức tăng trưởng tín dụng.

Lãi suất khoản vay mới phụ thuộc vào nguồn vốn khả dụng và điều kiện cấp tín dụng, trong khi các khoản vay hiện hữu thường được điều chỉnh theo kỳ hạn đã thỏa thuận.

“Từ giờ đến cuối năm, việc lãi suất tiếp tục tăng giống như xu hướng trước đó có khả năng không còn. Việc giảm thì tôi nghĩ là có, nhưng chưa thể ở mức nhiều”, ông Hưng cho biết.

Theo đó, lãi suất có thể hạ nhiệt trong năm 2027 nhưng khó giảm mạnh ngay trong những quý đầu năm. Dư địa giảm rõ hơn có thể xuất hiện về cuối năm nếu thanh khoản và dòng vốn cải thiện.

Đầu tư công tăng tốc, vật liệu xây dựng sáng cửa

Theo ông Hưng, áp lực hiện nay chủ yếu nằm ở nhu cầu vốn trung và dài hạn, thay vì tình trạng thiếu hụt vốn ngắn hạn. Thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng cơ bản vẫn được duy trì, nhưng chu kỳ triển khai dự án kéo dài có thể làm chậm tốc độ luân chuyển dòng tiền.

Các dự án hạ tầng phải trải qua nhiều giai đoạn chuẩn bị trước khi bước vào thi công, khiến dòng tiền chưa luân chuyển tương ứng với quy mô vốn đầu tư.

Năm 2027, nhiều dự án hạ tầng được kỳ vọng bước vào giai đoạn thi công và giải ngân thực chất hơn. Khi tiến độ giải ngân tăng tốc, dòng tiền có thể đến với nhà thầu, doanh nghiệp và người lao động nhanh hơn, sau đó quay lại hệ thống ngân hàng thông qua thanh toán và tiền gửi.

“Chỉ cần tốc độ quay vòng tiền nhanh hơn thì tôi nghĩ rằng nó sẽ giải quyết một phần vấn đề thanh khoản và tạo thêm dư địa cho các ngân hàng có thể giảm lãi suất”, ông Hưng nhận định.

Theo ông, đẩy nhanh đầu tư công vì vậy không chỉ hỗ trợ tăng trưởng mà còn có thể cải thiện vòng quay tiền và giảm bớt áp lực thanh khoản.

Về dài hạn, phát triển thị trường chứng khoán thành kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả hơn cũng giúp giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Bên cạnh lãi suất, ông Hưng lưu ý áp lực lạm phát từ giá năng lượng cao và bất ổn địa chính trị có thể tiếp tục gây sức ép lên giá cả, khiến các ngân hàng trung ương thận trọng hơn trong điều hành chính sách tiền tệ.

Việt Nam có lợi thế kiểm soát lạm phát nhờ khả năng điều tiết của Chính phủ và nguồn cung hàng hóa trong nước, đặc biệt là nông sản. Dù vậy, chi phí tăng vẫn có thể ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và sức mua.

Trong môi trường lãi suất cao, triển vọng các nhóm ngành trên thị trường chứng khoán tiếp tục phân hóa.

Đối với bất động sản, chi phí vay mua nhà cao có thể ảnh hưởng đến nhu cầu, trong khi những thay đổi về chính sách đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản đặt ra yêu cầu lớn hơn về năng lực triển khai dự án.

Theo ông Hưng, doanh nghiệp có quỹ đất nhưng thiếu nguồn lực tài chính sẽ gặp khó khăn hơn những đơn vị đủ khả năng triển khai dự án. Lợi thế nghiêng về các doanh nghiệp lớn, có nền tảng tài chính tốt.

Ngược lại, nhóm vật liệu xây dựng được đánh giá có triển vọng khi đầu tư công bước vào giai đoạn thi công mạnh hơn.

“Đối với ngành vật liệu xây dựng, định giá ở thời điểm này khá thấp và câu chuyện tăng trưởng ngày càng rõ ràng hơn khi hoạt động đầu tư công đi vào thực chất hơn trong năm 2027”, ông nói.

Với ngân hàng và chứng khoán, tác động của biến động lãi suất cần được đánh giá theo từng doanh nghiệp. Theo ông Hưng, các tổ chức tài chính lớn có lợi thế về quy mô, quản trị rủi ro và khả năng điều chỉnh cơ cấu tài sản, nguồn vốn.

Trên thị trường chung, mặt bằng định giá thấp hơn cùng thanh khoản suy giảm phản ánh tâm lý thận trọng, nhưng cũng có thể tạo cơ hội ở những doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh tốt và triển vọng lợi nhuận rõ ràng.

Việt Nam trước cơ hội đón dòng vốn ngoại

Bên cạnh triển vọng các nhóm ngành, ông Hưng đánh giá quá trình nâng hạng theo FTSE là yếu tố tích cực đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, dòng vốn thụ động thường tập trung quanh các kỳ cơ cấu danh mục, trong khi thị trường vẫn chịu ảnh hưởng từ xu hướng phân bổ vốn toàn cầu.

Theo ông, không nên kỳ vọng dòng vốn rút khỏi một thị trường mới nổi khác sẽ tự động chuyển sang Việt Nam. Yếu tố quan trọng hơn là khả năng tiếp cận thị trường và mức độ đáp ứng các tiêu chí của nhà đầu tư quốc tế.

“MSCI đã gửi một thông điệp rất mạnh mẽ rằng họ quan tâm đến những triển khai trên thực tế nhiều hơn rất nhiều so với việc các chính sách được ban hành hay những lời hứa từ các cơ quan quản lý”, ông Hưng nhận định.

Tại Việt Nam, những cải thiện liên quan đến tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, cơ cấu sở hữu nhà nước và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài được xem là tín hiệu tích cực.

Ông Hưng dẫn các trường hợp BSR, BCM và MSR trong bối cảnh cải thiện cơ cấu sở hữu và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Tuy nhiên, tác động thực tế còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai tại từng doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) là một nội dung quan trọng trong quá trình hoàn thiện hạ tầng thị trường.

Theo kỳ vọng được ông Hưng đề cập, tiến triển liên quan đến CCP có thể rõ hơn trong quý I hoặc quý II/2027. Tuy nhiên, MSCI không chỉ xem xét việc ban hành quy định mà còn đánh giá hiệu quả triển khai trên thực tế. Nếu các cải cách được thực hiện đúng tiến độ, đây sẽ là cơ sở để nhà đầu tư nước ngoài đánh giá tốt hơn khả năng tiếp cận và triển vọng dài hạn của thị trường Việt Nam.