Doanh nghiệp thép Trung Quốc đồng loạt báo lỗ

Áp lực đối với ngành thép Trung Quốc ngày càng gia tăng khi tình trạng trì trệ của nền kinh tế làm suy yếu nhu cầu tiêu thụ, trong khi chi phí đầu vào, đặc biệt là than, tiếp tục tăng. Diễn biến này đang gây sức ép lên kết quả kinh doanh của nhiều nhà sản xuất thép lớn tại quốc gia này.

Gansu Jiu Steel Group Hongxing Iron and Steel, doanh nghiệp niêm yết tại Thượng Hải do chính quyền tỉnh Cam Túc kiểm soát, ghi nhận khoản lỗ ròng 813 triệu nhân dân tệ (122 triệu USD) trong quý III, cao hơn nhiều so với mức lỗ 61 triệu nhân dân tệ cùng kỳ năm trước.

Kết quả kinh doanh trong quý III cũng kém tích cực hơn đáng kể so với nửa đầu năm, khi doanh nghiệp báo lỗ ròng 216 triệu nhân dân tệ. Doanh thu quý III giảm 3,4% so với cùng kỳ, xuống còn 7,8 tỷ nhân dân tệ, trái ngược với mức tăng 3,6% lên 16,1 tỷ nhân dân tệ trong 6 tháng đầu năm.

Trong báo cáo công bố tối thứ Sáu, doanh nghiệp mô tả tình hình ngành thép hiện nay là cung mạnh nhưng cầu yếu. Nhu cầu từ lĩnh vực bất động sản và cơ sở hạ tầng liên tục thu hẹp, trong khi đầu tư tài sản cố định giảm mạnh. Bên cạnh đó, một số loại nhiên liệu và nguyên vật liệu vẫn duy trì ở mức giá cao. Theo doanh nghiệp, những khó khăn này trở nên rõ nét hơn trong quý III khi giá thép duy trì ở mức thấp, còn giá nhiên liệu biến động mạnh.

Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại Angang Steel, đơn vị niêm yết chủ chốt của Ansteel Group, nhà sản xuất thép lớn thứ ba thế giới tính theo sản lượng. Doanh nghiệp báo lỗ ròng 1,98 tỷ nhân dân tệ trong quý III, cao hơn gấp đôi mức lỗ 876 triệu nhân dân tệ cùng kỳ năm trước. Khoản lỗ riêng trong quý này gần tương đương mức lỗ 2,04 tỷ nhân dân tệ của nửa đầu năm.

Angang Steel cho biết ngành thép đang hoạt động trong chu kỳ suy yếu, tâm lý thị trường kém tích cực và tình trạng dư cung tiếp tục gây áp lực lên giá bán.

Ở chiều ngược lại, giá than luyện cốc cùng các nguyên liệu và nhiên liệu khác tiếp tục tăng. Nhu cầu và giá than được hỗ trợ bởi những gián đoạn nguồn cung dầu xuất phát từ chiến sự Iran.

Doanh nghiệp cho biết đã tiếp tục triển khai các biện pháp cắt giảm chi phí, song những nỗ lực này vẫn chưa đủ bù đắp phần thiếu hụt do chênh lệch giữa giá mua nguyên liệu và giá bán thép ngày càng thu hẹp.

Một số doanh nghiệp khác cũng ghi nhận kết quả kinh doanh đi xuống trong quý III. Shandong Iron and Steel, đơn vị thuộc China Baowu Steel, nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới, báo lỗ ròng 146 triệu nhân dân tệ, so với khoản lỗ 29 triệu nhân dân tệ trong nửa đầu năm. Doanh nghiệp cho biết đang chịu sức ép từ cả hai phía, khi giá thép trên thị trường giảm trong khi chi phí nguyên vật liệu tăng.

Chongqing Iron and Steel, một doanh nghiệp niêm yết khác thuộc tập đoàn Baowu, ghi nhận khoản lỗ ròng 125 triệu nhân dân tệ trong quý III, cao hơn mức lỗ 87 triệu nhân dân tệ cùng kỳ năm trước. Trong nửa đầu năm 2026, doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ 178 triệu nhân dân tệ.

Tại Maanshan Iron and Steel, doanh nghiệp thuộc Baowu có trụ sở tại tỉnh An Huy, lợi nhuận ròng 158 triệu nhân dân tệ trong quý III năm ngoái đã chuyển thành khoản lỗ 108 triệu nhân dân tệ trong quý III năm nay.

Doanh nghiệp dự báo những khó khăn sẽ tiếp diễn trong quý IV, với các yếu tố chính gồm nhu cầu không đủ, giá bán chịu áp lực và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trong khi đó, Xinjiang Ba Yi Iron and Steel cũng chuyển từ lãi 124 triệu nhân dân tệ trong quý III năm trước sang lỗ 220 triệu nhân dân tệ trong cùng kỳ năm nay.

Áp lực trong nước thúc đẩy doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu

Trước những khó khăn tại thị trường nội địa, một số nhà sản xuất thép Trung Quốc đang hướng đến việc mở rộng thị trường tiêu thụ ở nước ngoài.

Xinjiang Ba Yi Iron and Steel cho biết sẽ tiếp tục phát triển thị trường thép tại các khu vực lân cận như Tây Tạng và thị trường quốc tế. Doanh nghiệp đặt mục tiêu liên tục mở rộng sản lượng xuất khẩu và gia tăng thị phần tại thị trường Trung Á.

Trong khi đó, Baoshan Iron and Steel, đơn vị niêm yết chủ chốt của tập đoàn Baowu, đang dẫn đầu về hoạt động xuất khẩu. Doanh nghiệp cho biết lượng đơn hàng xuất khẩu đạt 5,87 triệu tấn trong 9 tháng đầu năm, tăng 704.000 tấn so với cùng kỳ năm trước.

Xu hướng đẩy mạnh xuất khẩu diễn ra trong bối cảnh ngành thép Trung Quốc đối mặt với tình trạng dư thừa công suất kéo dài và nhu cầu nội địa suy yếu. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính gây ra căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và các thị trường quốc tế.

Nhằm giảm bớt những căng thẳng này, từ đầu năm, Bắc Kinh đã triển khai cơ chế cấp phép xuất khẩu mới. Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc phối hợp công bố danh sách khoảng 300 sản phẩm thép thuộc diện kiểm soát.

Chính sách này dường như đã tạo ra một số tác động khi tổng lượng thép xuất khẩu của Trung Quốc trong 9 tháng đầu năm giảm 2,6% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khối lượng xuất khẩu vẫn ở mức lớn và có dấu hiệu tăng tốc trong những tháng gần đây.

Riêng trong tháng 9, xuất khẩu thép thành phẩm của Trung Quốc đạt 10,49 triệu tấn, vượt mốc 10 triệu tấn trong tháng thứ năm liên tiếp.

Các thị trường gia tăng biện pháp phòng vệ thương mại

Lượng thép xuất khẩu lớn từ Trung Quốc đang khiến nhiều quốc gia quan ngại về sức ép cạnh tranh đối với các nhà sản xuất trong nước.

Alicia Garcia-Herrero, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại ngân hàng đầu tư Natixis của Pháp, nhận định các chính phủ trên thế giới đang cảnh giác trước làn sóng hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc. Trong đó, thép là một trong những mặt hàng được chú ý, bên cạnh hóa chất và xe điện.

Một số quốc gia châu Á đã triển khai các biện pháp phòng vệ thương mại. Ấn Độ áp thuế tự vệ trong 3 năm với mức 11-12%, trong khi Việt Nam áp thuế chống bán phá giá lên tới 27,8% đối với thép cuộn cán nóng (HRC) nhập khẩu từ Trung Quốc.