7.000 tỷ USD tiền tiết kiệm sắp đáo hạn

Các hộ gia đình Trung Quốc đang tìm kiếm các khoản đầu tư sinh lời cao trong bối cảnh khoảng 7.000 tỷ USD tiền gửi tiết kiệm sẽ đáo hạn trong năm nay.

Theo báo cáo tháng 12/2025 của công ty chứng khoán Huatai Securities, khoảng 50.000 tỷ nhân dân tệ tiền gửi có kỳ hạn trên một năm sẽ đáo hạn trong năm 2026 - cao hơn 10.000 tỷ nhân dân tệ so với năm trước.

Trong số đó, khoảng 30.000 tỷ nhân dân tệ đang nằm trong các ngân hàng nhà nước lớn và hơn một nửa sẽ đáo hạn ngay trong nửa đầu năm.

Cuộc khủng hoảng bất động sản và tỷ lệ sinh lời ảm đạm của thị trường chứng khoán trong những năm qua đã thúc đẩy hàng triệu người Trung Quốc gửi tiền vào ngân hàng. Nhưng với lãi suất giảm về quanh mức 1%, lượng vốn đó ngày càng cần bến đỗ mới.

Nhà đầu tư Trung Quốc đang cân nhắc chuyển tiền vào cổ phiếu, các sản phẩm quản lý tài sản hoặc bảo hiểm. Chiến lược này của các nhà đầu tư phù hợp với nỗ lực của Bắc Kinh là thúc đẩy đà tăng dài hạn của thị trường nhằm hỗ trợ nền kinh tế.

Cô Min Chen, một công chức ở Hàng Châu, cho biết: “Tôi đang rất nóng lòng kiếm tiền từ thị trường vốn”. Cô Chen có khoảng 2 triệu nhân dân tệ (tương đương khoảng 287.000 USD) chứng chỉ tiền gửi sẽ đáo hạn ngay tháng 1. Cô dự định chuyển số tiền đó vào các quỹ tương hỗ, vì quy định công việc cấm cô mua cổ phiếu trực tiếp.

Sự dịch chuyển đã bắt đầu diễn ra. Một số công ty bảo hiểm lớn nhất Trung Quốc đang chứng kiến nhu cầu dành cho sản phẩm của họ tăng vọt khi nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận ổn định trong môi trường lãi suất thấp, nguồn tin của Bloomberg cho hay.

Một bộ phận nhà đầu tư khác đang hướng đến thị trường chứng khoán. Chứng khoán Trung Quốc đã ở trong đà tăng kể từ tháng 4 năm ngoái nhờ cơn sốt cổ phiếu AI. Chỉ tính riêng trong tháng qua, vốn hóa thị trường chứng khoán Trung Quốc đã tăng hơn 1.000 tỷ USD.

Giá vàng cũng xác lập nhiều kỷ lục mới khi nhà đầu tư Trung Quốc đẩy mạnh mua kim loại quý này. Tính riêng trong tháng 12/2025, giá vàng trang sức tại Trung Quốc tăng 68,5% so với cùng kỳ năm trước.

Laopu Gold - một trong những nhà sản xuất vàng trang sức lớn của Trung Quốc - còn chứng kiến giá cổ phiếu tăng 17 lần so với mức niêm yết, đưa vốn hóa thị trường lên khoảng 15 tỷ USD.

Những diễn biến trên đánh dấu sự chuyển biến rõ rệt so với những năm trước, khi nhiều nhà đầu tư Trung Quốc di chuyển hàng trăm cây số để gửi tiền tại những ngân hàng trả lãi suất cao nhất.

Nhưng các ngân hàng Trung Quốc đã giảm lãi suất tiền gửi 7 lần kể từ năm 2021. Họ làm vậy nhằm bảo vệ biên lợi nhuận trong lúc tung ra các khoản vay giá rẻ để hỗ trợ nền kinh tế. Một số ngân hàng nhỏ thậm chí đẩy lãi suất tiền gửi kỳ hạn xuống gần mức 1%.

"Thị trường giá lên chậm"

Bà May Yan, trưởng bộ phận nghiên cứu tài chính châu Á tại UBS Group, nhận định việc một số nhà đầu tư rút tiền ra khỏi ngân hàng là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy hơn 90% các khoản tiền tiết kiệm đáo hạn hàng năm vẫn tiếp tục nằm trong hệ thống ngân hàng.

Bà phát biểu tại cuộc họp báo ở Thượng Hải tháng trước: “Ngân hàng có thể cố giữ chân khách ở lại bằng cách giới thiệu các sản phẩm quản lý tài sản, bảo hiểm và quỹ đầu tư mà họ đang giúp phân phối”.

Huatai dự báo cổ phiếu sẽ được hưởng lợi khi các hộ gia đình tái phân bổ tiền gửi sang các sản phẩm quản lý tài sản, chương trình trả thu nhập cố định và một số loại hợp đồng bảo hiểm, bởi các công cụ tài chính này đều nắm giữ một phần cổ phiếu trong danh mục tài sản cơ sở.

Xu hướng chuyển từ tiền tiết kiệm ngân hàng sản cổ phiếu có thể sẽ diễn ra một cách thận trọng. Điều này phù hợp với mục tiêu của Bắc Kinh là bồi dưỡng "thị trường giá lên chậm", giúp các hộ gia đình tích lũy tài sản một cách bền vững và tăng chi tiêu tiêu dùng.

Bắc Kinh đang cố gắng tránh để các chu kỳ bùng nổ và đổ vỡ tái diễn, như những gì đã xảy ra trong chục năm qua. Chỉ số CSI 300 đã tăng gần 3% từ đầu năm 2026 sau hai năm liên tiếp đi lên, dù trước đó từng giảm trong ba năm liền.

Lo ngại thị trường tăng điểm quá nhanh trong những ngày đầu năm, tuần trước giới chức Trung Quốc đã can thiệp để siết chặt hoạt động cho vay ký quỹ.

Các nhà chức trách cũng đang theo dõi sát sao hoạt động giao dịch và sẽ có biện pháp kịp thời nhằm chấn chỉnh mọi làn sóng đầu cơ, nguồn tin của Bloomberg cho hay.