Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (SACOMBANK - mã STB) gần đây đã công bố báo cáo tài chính cho thấy lợi nhuận quý III/2026 giảm 52% so với cùng kỳ, đạt 1.757 tỷ đồng. Bên cạnh sự giảm tốc của nguồn thu cốt lõi, việc trích lập dự phòng tăng mạnh 449% so với cùng kỳ, vượt 5.700 tỷ đồng cũng góp phần vào mức giảm lợi nhuận.

Trong nỗ lực làm sạch bảng cân đối kế toán, SACOMBANK đã duy trì trích lập dự phòng cao kể từ quý IV/2025 đến nay. Lũy kế 9 tháng năm 2026, SACOMBANK dành hơn 12.800 tỷ đồng cho dự phòng rủi ro tín dụng - tức tương đương 69% tổng lợi nhuận vận hành, tăng 497% so với cùng kỳ trong bối cảnh áp lực nợ xấu vẫn ở mức cao.

Tính đến ngày 30/9/2026, dư nợ xấu của SACOMBANK ở mức 51.366 tỷ đồng, tăng 7% so với cuối quý II và tăng 28% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu tương ứng ở mức 7,33%, tăng so với mức 6,41% hồi đầu năm và giảm nhẹ khoảng 0,2 điểm % so với cuối quý II.

Tại Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank - mã: LPB), báo cáo tài chính quý III/2026 ghi nhận lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 6.316 tỷ đồng, tăng 63% so với cùng kỳ.

Do trích lập dự phòng tăng 338% so với cùng kỳ lên hơn 1.800 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế quý III của LPBank chỉ tăng 29%, đạt gần 4.448 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng, LPBank đã chủ động trích lập hơn 3.400 tỷ đồng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, tăng 215% so với cùng kỳ. Việc chủ động tăng trích lập trong bối cảnh dư nợ xấu tăng 37% so với đầu năm lên hơn 9.000 tỷ đồng là một phần nguyên nhân làm giảm tốc đà tăng trưởng lợi nhuận. Lũy kế 9 tháng, LPBank báo lãi 10.421 tỷ đồng, tăng 8%.

Dù thường xuyên nằm trong top nhà băng có chất lượng tài sản tốt nhất ngành, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) vẫn đang dành thêm nguồn lực để làm dày bộ đệm dự phòng.

Cụ thể, trong quý III, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng rủi ro của ACB đạt hơn 6.800 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Với việc tăng mạnh trích lập dự phòng lên 934 tỷ đồng, gấp 3,2 lần cùng kỳ năm ngoái; lợi nhuận trước thuế quý III của ACB ghi nhận mức 5.879 tỷ đồng, tăng 9%.

Lũy kế 9 tháng năm 2026, ACB đạt 19.294 tỷ đồng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, tăng 10,6%. Do trích lập dự phòng tăng 94%, lợi nhuận trước thuế 9 tháng chỉ tăng 3%, đạt 16.614 tỷ đồng.

Tại cuối quý III, dư nợ xấu tại ACB đã tăng 36% so với đầu năm, vượt 9.000 tỷ đồng trong khi nợ nhóm 2 tăng 185% lên hơn 7.000 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu ở mức 1,19%, tăng 0,22 điểm % so với đầu năm nhưng vẫn nằm trong nhóm có NPL thấp nhất hệ thống.

Trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu tăng trở lại lên trên 4%, Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) cũng tăng 53% chi phí trích lập dự phòng quý III, lên 495 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, OCB dành gần 1.900 tỷ đồng, tương ứng 31% lợi nhuận vận hành để trích lập dự phòng; tăng 41% so với cùng kỳ.

Trong một nhận định gần đây, Chứng khoán Yuanta Việt Nam chỉ ra rằng hầu hết ngân hàng trong hệ thống đã tăng trích lập dự phòng từ quý I/2026 nhằm củng cố bộ đệm dự phòng trong bối cảnh áp lực chất lượng tài sản gia tăng. Ngay cả những ngân hàng có chất lượng tài sản tốt như nhóm ngân hàng quốc doanh cũng cho thấy tín hiệu tiếp tục duy trì chính sách trích lập dự phòng thận trọng.

Dù vậy, nhóm phân tích cho rằng triển vọng trích lập trong các quý tiếp theo là phân hóa. Các ngân hàng sở hữu tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao (trên 100%) và tỷ lệ nợ xấu thấp so với toàn ngành như ACB, CTG và VCB sẽ có dư địa linh hoạt trong việc giảm chi phí dự phòng để hỗ trợ lợi nhuận, trong khi nhóm có tỷ lệ LLR thấp và tỷ lệ nợ xấu cao vẫn sẽ đối diện áp lực củng cố bộ đệm dự phòng.

Đồng quan điểm, Chứng khoán Guotai Haitong đánh giá chi phí tín dụng - dự phòng sẽ là một trong những yếu tố then chốt tác động đến bức tranh lợi nhuận phân hóa của ngành ngân hàng trong các quý tiếp theo.