Nhiều hạng mục trọng yếu vẫn đang thi công 

Cảng hàng không quốc tế Long Thành là dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia với quy mô vốn rất lớn, được đẩy nhanh tiến độ trong thời gian gần đây.

Dự án được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư từ năm 2015, xây dựng trên diện tích hơn 5.000 ha tại xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai, với tổng mức đầu tư toàn bộ khoảng 336.630 tỷ đồng (tương đương 16,03 tỷ USD). Công trình được chia thành ba giai đoạn thực hiện.

Ở giai đoạn 1, tổng vốn đầu tư hơn 109.000 tỷ đồng (trên 4,6 tỷ USD), bao gồm xây dựng một đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ đồng bộ, đáp ứng công suất 25 triệu lượt hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Giai đoạn 2 sẽ bổ sung thêm một đường cất hạ cánh theo cấu hình mở và một nhà ga hành khách, nâng công suất lên 50 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Đến giai đoạn 3, toàn bộ các hạng mục sẽ được hoàn thiện để đạt quy mô khai thác 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Ngày 5/1/2021, dự án chính thức khởi công giai đoạn 1 (2021 - 2026) do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư. Sau gần 5 năm thi công, công trình cơ bản hoàn thành, tổ chức khánh thành và đón các chuyến bay thương mại đầu tiên.

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát toàn bộ phần việc còn lại, xây dựng kế hoạch và tổ chức thi công hợp lý nhằm đảm bảo hoàn thành, đưa sân bay vào khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng (tháng 1), dự án trụ sở các cơ quan quản lý nhà nước đã hoàn thành các hạng mục như trụ sở Cảng vụ Hàng không miền Nam, Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Công an địa phương. Công trình của Hải quan và Trạm kiểm dịch động, thực vật cũng đã xây dựng xong.

Các công trình phục vụ quản lý bay cơ bản hoàn thiện, hiện chủ đầu tư đang lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy. Một số hạng mục chính của các công trình dịch vụ hàng không dự kiến hoàn thành trong giai đoạn tháng 4 - 6/2026.

Đối với hệ thống dẫn nhiên liệu tàu bay do tỉnh Đồng Nai làm cơ quan chủ quản, nhà đầu tư đã được lựa chọn và hồ sơ thiết kế đang trong quá trình thẩm định.

Tuy nhiên, tại dự án các công trình thiết yếu do ACV làm chủ đầu tư, mới chỉ có 3/15 gói thầu hoàn thành, còn lại 12 gói đang thi công. Nhiều hạng mục trọng yếu như đường cất hạ cánh, sân đỗ tàu bay, hệ thống cung cấp nhiên liệu, xử lý nước thải, nhà để xe và giao thông nội bộ vẫn chưa hoàn tất.

Riêng gói thầu nhà ga hành khách đạt trên 80% khối lượng, song khối lượng công việc còn lại rất lớn, chủ yếu phụ thuộc vào nhân công thay vì máy móc. ACV cho biết sẽ tăng cường nhân lực để đẩy nhanh tiến độ.

ACV đã rót hơn 34.000 tỷ vào sân bay Long Thành, vay nợ ra sao?

ACV đóng vai trò quan trọng khi làm chủ đầu tư dự án thành phần 3 (giai đoạn 1), hạt nhân của toàn bộ dự án có quy mô vốn lên tới 99.000 tỷ đồng. Và mới đây theo phê duyệt của Bộ Xây dựng, ACV sẽ tiếp tục làm chủ đầu tư giai đoạn 2 của dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025, doanh thu thuần lũy kế cả năm 2025 của ACV đạt 25.960 tỷ đồng, tăng gần 15% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt 11.872 tỷ đồng, tăng 3% so với năm 2024, đồng thời ghi nhận mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp đi vào hoạt động.

Tại thời điểm cuối năm 2025, chi phí xây dựng cơ bản của ACV ghi nhận hơn 35.423 tỷ đồng, trong đó dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (giai đoạn 1) ở mức 34.190 tỷ đồng, tương đương 37,6% tổng tài sản của doanh nghiệp và cũng là dự án được ACV ưu tiên tập trung nguồn lực tài chính lớn nhất.

Vốn chủ sở hữu AVC đạt 68.972 tỷ đồng, bao gồm vốn góp hơn 35.828 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế chưa phân phối khoảng 19.969 tỷ đồng. 

Cũng theo báo cáo tài chính, tính đến cuối năm ngoái, ACV chưa có khoản vay liên quan đến sân bay Long Thành. Cụ thể, tổng nợ phải trả ghi nhận gần 21.000 tỷ đồng, trong đó dư nợ vay chiếm khoảng 9.711 tỷ đồng.

Trong phần thuyết minh vay, toàn bộ khoản vay và nợ thuê tài chính đều để xây dựng nhà ga của sân bay Tân Sơn Nhất và Sân bay Nội bài. 

Theo đó, (1) Khoản vay tín dụng cho Dự án xây dựng nhà ga hành khách Quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất bằng nguồn vốn ODA theo Hiệp định vay vốn số VNIX-2 ngày 29/3/2002 giữa Bộ Tài chính và Ngân hàng hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC). Tổng số vốn vay 22,7 tỷ Yên Nhật; thời hạn 40 năm, ân hạn 10 năm; lãi suất 1,6%/năm; không có thế chấp. Dư nợ đến 31/12/2025: 11.696.818.742,84 Yên Nhật; trong đó đến hạn trả: 731 triệu Yên Nhật.

(2) Khoản vay theo Hiệp định số VNXVII-6 ngày 18/3/2010 giữa Chính phủ Nhật Bản và Chính phủ Việt Nam. Tổng vốn vay 12,6 tỷ Yên Nhật; thời hạn 40 năm, ân hạn 10 năm; giải ngân 7 năm; lãi suất 0,4%/năm (xây dựng) và 0,21%/năm (tư vấn); có thế chấp tài sản Nhà ga T2 Nội Bài. Dư nợ đến 31/12/2025: 9,9 tỷ Yên Nhật; đến hạn trả: 405 triệu Yên Nhật.

(3) Khoản vay theo Hiệp định số VN11-P6 ngày 30/3/2012. Tổng vốn vay 20,5 tỷ Yên Nhật; thời hạn 40 năm, ân hạn 10 năm; giải ngân 5 năm; lãi suất 0,4%/năm (xây dựng) và 0,21%/năm (tư vấn); có thế chấp tài sản Nhà ga T2 Nội Bài. Dư nợ đến 31/12/2025: 17,7 tỷ Yên Nhật; đến hạn trả: 670 triệu Yên Nhật.

(4) Khoản vay theo Hiệp định số VN13-P3 ngày 24/12/2013. Tổng vốn vay 26 tỷ Yên Nhật; thời hạn 40 năm, ân hạn 10 năm; giải ngân 7 năm; lãi suất 0,3%/năm (xây dựng) và 0,21%/năm (tư vấn); có thế chấp tài sản Nhà ga T2 Nội Bài. Dư nợ đến 31/12/2025: 20,2 tỷ Yên Nhật; đến hạn trả: 724 triệu Yên Nhật.

Để chuẩn bị vốn cho "siêu dự án", hồi tháng 5/2024, ACV đã có nghị quyết thông qua việc vay vốn tài trợ cho Dự án Thành phần 3 - Cảng hàng không Quốc tế Long Thành giai đoạn 1.

Theo đó, ACV đã ký kết văn kiện tín dụng với Vietcombank với tư cách là ngân hàng đầu mối và đại lý quản lý tài sản đảm bảo, đồng thời ký với VietinBank và BIDV các ngân hàng cho vay hợp vốn để tài trợ cho dự án trên. 

Tổng số tiền vay vốn là 1,8 tỷ USD. Mục đích vay là tài trợ cho các nhu cầu tín dụng hợp pháp, hợp lệ liên quan đến việc đầu tư dự án. Thời gian vay các ngân hàng quốc doanh là 20 năm.Khoản vốn này tương ứng khoảng 45% tổng mức đầu tư của dự án, trong đó Vietcombank tài trợ 1 tỷ USD, VietinBank tài trợ 450 triệu USD, BIDV tài trợ 350 triệu USD.

Biện pháp đảm bảo là tài sản hình thành từ dự án, các hạng mục được phép thế chấp cho dù các tài sản này đang có hay sẽ hình thành trong tương lai.

Cùng thời điểm với việc triển khai dự án, ACV cũng liên tục có biến động nhân sự cấp cao. Mới đây nhất, ông Lê Văn Khiên, thành viên Hội đồng quản trị, được bổ nhiệm làm thành viên HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp từ ngày 25/2. Trước khi có quyết định này, vị trí người đại diện theo pháp luật do ông Vũ Thế Phiệt, Chủ tịch HĐQT, đảm nhiệm.

Trước đó, vào đầu tháng 2, doanh nghiệp đã giao ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Tổng Giám đốc, giữ chức Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban điều hành.