Mới đây, Thanh tra TP Đà Nẵng ban hành Kết luận thanh tra số 422/KL-TTTP về việc chấp hành các quy định pháp luật đối với Dự án Khu phố mới Phước An, xã Tiên Phước và Dự án Khu dân cư An Phú, phường Quảng Phú do Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng Quảng Nam (QNIC) làm chủ đầu tư.

QNIC được UBND tỉnh Quảng Nam (trước sáp nhập) chấp thuận đầu tư hai dự án gồm: Dự án Khu phố mới Phước An (tại huyện Tiên Phước cũ, quy mô 6,9ha, tổng vốn đầu tư khoảng 73,7 tỷ đồng); Dự án Khu dân cư An Phú (tại TP Tam Kỳ cũ, quy mô 30ha, tổng mức đầu tư khoảng 261 tỷ đồng).

Theo cơ quan thanh tra, về cơ bản các dự án đã được lựa chọn chủ đầu tư, phê duyệt quy hoạch, cấp giấy phép xây dựng theo đúng trình tự pháp luật. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn phát sinh nhiều tồn tại, sai sót đáng chú ý.

Cơ quan thanh tra cho biết quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 của hai dự án đã phải điều chỉnh nhiều lần trong quá trình triển khai. Theo giải trình của QNIC, việc điều chỉnh xuất phát từ yêu cầu quản lý nhà nước cũng như nguyện vọng của người dân địa phương. Riêng Dự án Phước An được điều chỉnh để phục vụ lợi ích cộng đồng và phù hợp thực tế khu vực; còn Dự án An Phú điều chỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu chỉnh trang đô thị.

Đối với công tác bảo vệ môi trường, Công ty QNIC bị xác định chưa thực hiện thường xuyên các nội dung như lập lịch, nhật ký và biên bản lấy mẫu giám sát môi trường. Về công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư, Dự án Phước An đến nay vẫn chưa hoàn thành dứt điểm giải phóng mặt bằng đối với diện tích 399,3 m2 đất nằm trong ranh giới dự án.

Ngoài ra, dự án còn tồn tại vướng mắc liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tái định cư. Theo kết luận, hiện vẫn còn 2 trường hợp tại Dự án Phước An chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do liên quan đến điều chỉnh quy hoạch và chưa có giá đất tái định cư.

Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, cơ quan thanh tra ghi nhận công tác lập, thẩm tra, thẩm định và phê duyệt thiết kế, dự toán của hai dự án còn xảy ra tồn tại, sai sót về đơn giá, định mức.

Đáng chú ý, quá trình kiểm tra thực tế cho thấy một số hạng mục tại Dự án Phước An thi công chưa đúng thiết kế được duyệt. Cụ thể, các hạng mục bó vỉa, đệm móng bó vỉa, đệm cát vỉa hè, bê tông khóa vỉa hè không đảm bảo theo hồ sơ thiết kế; một số vị trí không thi công đầy đủ tấm nhựa đường bó vỉa và hệ thống thoát nước.

Một trong những nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là hoạt động huy động vốn tại Dự án An Phú.

Theo cơ quan thanh tra, Công ty QNIC đã huy động vốn đầu tư dự án với Công ty CP địa ốc First Real nhưng không có văn bản báo cáo Sở Xây dựng tỉnh Quảng Nam trước đây. 

Cụ thể, QNIC và CTCP địa ốc First Real (HOSE: FIR) đã ký Hợp đồng hợp tác đầu tư số 01/2021/HĐTĐ/QNIC-FIRT ngày 19/04/2021 về việc góp vốn xây dựng dự án Đầu tư xây dựng nhà ở Khu dân cư An Phú. Theo đó, Công ty First Real đã góp vốn theo tiến độ với tổng số tiền 190 tỷ đồng để đầu tư xây dựng Dự án. Sau đó, điều chỉnh thành 201 tỷ.

Theo Thanh tra xác định, việc huy động vốn này chưa thực hiện đúng quy định tại khoản 3 Điều 19 Nghị định 99/2015/NĐ-CP hướng dẫn Luật Nhà ở.

Đáng chú ý, Công ty QNIC đã thực hiện huy động vốn dưới hình thức hợp đồng đặt cọc thỏa thuận nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với 343 lô đất. Tuy nhiên, trong số này chỉ có 179 lô đủ điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định.

Kết luận thanh tra cũng cho thấy doanh nghiệp còn tồn tại nghĩa vụ tài chính liên quan đến tiền sử dụng đất.

Cụ thể, tại Dự án An Phú, Công ty QNIC chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với diện tích giao đất đợt 7 với diện tích 765,3 m2, số tiền hơn 5 tỷ đồng theo thông báo của cơ quan thuế.

Hiện doanh nghiệp đang lập hồ sơ khấu trừ số tiền nghĩa vụ tài chính nêu trên vào tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư còn dư chưa được khấu trừ. Ngoài ra, doanh nghiệp đã nộp hơn 619 triệu đồng tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa tại Dự án Phước An nhưng đến nay khoản tiền này vẫn chưa được tính và khấu trừ vào tiền sử dụng đất theo quy định.

Theo kết luận thanh tra, Dự án An Phú đến thời điểm thanh tra vẫn chưa hoàn thành toàn bộ dự án và bị chậm tiến độ so với chủ trương đầu tư ban đầu. 

Dự án được UBND tỉnh Quảng Nam trước đây phê duyệt chủ trương đầu tư với tiến độ hoàn thành đưa vào hoạt động từ tháng 6/2017. Tuy nhiên, đến nay dự án đã chậm khoảng 8 năm.

Theo Thanh tra TP Đà Nẵng, ngay cả mốc gia hạn hoàn thành vào tháng 4/2026 theo chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Nam trước đây cũng được xác định là “không thể thực hiện được”.

Thanh tra TP Đà Nẵng xác định trách nhiệm đối với các tồn tại, sai sót thuộc về nhiều cơ quan, đơn vị liên quan gồm Sở Xây dựng, Hội đồng thẩm định giá đất, UBND xã Tiên Phước và Công ty QNIC.

Trên cơ sở đó, cơ quan thanh tra đã kiến nghị UBND TP Đà Nẵng chỉ đạo các sở, ngành liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án.

Sở Tài chính được giao khẩn trương tham mưu điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án theo đề nghị của chủ đầu tư, đảm bảo đủ điều kiện để hoàn thành và đưa dự án vào sử dụng.

Chi cục Thuế khu vực được giao hướng dẫn doanh nghiệp lập hồ sơ xác định tiền sử dụng đất lần cuối và thực hiện khấu trừ các khoản chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định.

Đối với Công ty QNIC, cơ quan thanh tra yêu cầu nghiêm túc chấn chỉnh các tồn tại, hạn chế đã được nêu trong kết luận; tăng cường phối hợp với địa phương để đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục pháp lý và triển khai hoàn thành dự án theo tiến độ điều chỉnh.

Đồng thời, đối với các sai sót trong việc thi công và nghiệm thu, thanh toán các hạng mục công trình tại dự án An Phước hiện đang thi công dang dở, Thanh tra đề nghị QNIC tổ chức kiểm định lại toàn bộ chất lượng hạng mục có sai sót đã được chi ra. Lập hồ sơ thục tục theo quy định để được khấu trù số tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư tại dự án An Phú.

Theo tìm hiểu, QNIC được thành lập từ năm 2011, hoạt động chính trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu dân cư và bất động sản. Người đại diện theo pháp luật là Mai Tiến Công, Tổng Giám đốc công ty. 

Doanh nghiệp này có nhiều dự án lớn như: Dự án dự án Nhà ở xã hội Khu chung cư An Phú (ở phường Quảng Phú, TP Đà Nẵng) có tổng vốn gần 600 tỷ đồng; dự án Khu dân cư dọc đường An Hà - Quảng Phú (phường Quảng Phú), với tổng vốn đầu tư hơn 108 tỷ đồng, tổng diện tích khu đất khoảng 11,3ha; dự án đầu tư xây dựng hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật khu dân cư phố chợ Cây Sanh (ở xã Phú Ninh), với tổng vốn đầu tư hơn 23 tỷ đồng...