Tại phiên họp Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2026, Tổng Giám đốc  Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV - mã BID) - nhà băng có quy mô tiền gửi khách hàng lớn nhất hệ thống tính đến hết năm 2025 - thẳng thắn thừa nhận tình hình huy động vốn đang khá căng thẳng và khó khăn tại nhiều tổ chức tín dụng, trong đó có BIDV.

Theo báo cáo tài chính đã công bố, dư nợ tín dụng đến hết quý I/2026 của BIDV đạt 2,38 triệu tỷ đồng, tăng 2,4% so với đầu năm và nằm trong hạn mức được Ngân hàng Nhà nước phân bổ. Về phía huy động, đến cuối quý I/2026, BIDV có hơn 2,14 triệu tỷ đồng tiền gửi khách hàng, giảm 3,69%, tương ứng giảm 82.000 tỷ đồng so với đầu năm.

Đây cũng là quý đầu tiên trong ít nhất hàng chục quý trở lại đây, BIDV ghi nhận huy động tiền gửi tăng trưởng âm (QoQ).

Với việc tiền gửi khách hàng giảm, để đáp ứng tăng trưởng tín dụng, BIDV đã tăng cường các nguồn huy động khác bao gồm phát hành giấy tờ có giá (+35% so với đầu năm, đạt 303.350 tỷ đồng), vay liên ngân hàng (+4,6%, đạt 437.152 tỷ đồng).

Điều này góp phần đưa chi phí vốn (COF) trong kỳ của BIDV tăng 0,13 điểm % so với quý trước, lên mức 3,38%, gần tương đương cùng kỳ năm ngoái. Dù vậy, NIM vẫn được duy trì quanh vùng 2,1%, tương đương quý trước, một phần được hỗ trợ bởi lợi suất tài sản sinh lãi tăng lên.

BIDV không phải ngân hàng duy nhất trong hệ thống ghi nhận tăng trưởng tiền gửi âm trong quý đầu năm.

Thống kê của PV tại 27 ngân hàng niêm yết cho thấy có 12 ngân hàng báo quy mô tiền gửi khách hàng giảm so với cuối quý IV/2025.

Xét về số tuyệt đối, BIDV là ngân hàng có quy mô tiền gửi giảm nhiều nhất (-82.031 tỷ đồng). Ngoài ra, một số ngân hàng có quy mô tiền gửi giảm đáng kể trong quý đầu năm bao gồm Techcombank (-19.104 tỷ đồng), SACOMBANK (-17.553 tỷ đồng), ACB (-16.070 tỷ đồng), MB (-15.450 tỷ đồng). 

Còn nếu xét về tỷ lệ %, VietBank dẫn đầu mức giảm tiền gửi khách hàng trong quý I (-4,86%, tương ứng -4.929 tỷ đồng). Ở vị trí thứ hai là TPBank với tiền gửi giảm 4,3%, tương đương 12.012 tỷ đồng. Một số ngân hàng khác có tiền gửi khách hàng giảm mạnh trong quý I như Saigonbank (-3,71%), BIDV (-3,69%), Techcombank (-3,09%), SeABank (-3,09%)...

Với việc tiền gửi khách hàng giảm tại nhiều nhà băng, tổng cộng huy động tiền gửi tại 27 ngân hàng niêm yết tính đến 31/3/2026 ước đạt 12,88 triệu tỷ đồng, chỉ tăng 0,59% so với đầu năm và thấp hơn nhiều mức tăng 3,75% của tín dụng.

Trong một nhận định gần đây, SSI Research đánh giá rằng nguồn vốn là 'điểm nóng' của ngành ngân hàng trong quý đầu năm. 

Tính đến cuối quý IV/2025, tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) của các ngân hàng trong phạm vi theo dõi của SSI đã tiệm cận 100%, trong khi thanh khoản ngày càng phụ thuộc vào tiền gửi Kho bạc Nhà nước, kênh OMO và một số nguồn vốn nước ngoài, thay vì tăng trưởng tiền gửi cốt lõi. Hệ quả là cuộc cạnh tranh huy động thêm gay gắt trong quý I/2026.

Nhóm phân tích cũng chỉ ra sự phân hóa về huy động trong quý đầu năm tại các ngân hàng, với nhóm ngân hàng quốc doanh ghi nhận huy động giảm 0,7% trong khi huy động tăng 1,3% tại nhóm TMCP; phản ánh dòng tiền gửi dịch chuyển từ các ngân hàng có lãi suất thấp sang các ngân hàng trả lãi suất cao hơn.

Trong bối cảnh đó, các ngân hàng đã gia tăng sử dụng các nguồn vốn thay thế (chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, vốn nước ngoài), với lượng phát hành đáng chú ý tại BIDV (+78.000 tỷ đồng), ACB (+23.000 tỷ đồng) và MB (+22.000 tỷ đồng).

Dự báo cho thời gian tới, SSI Research kỳ vọng tăng trưởng tiền gửi sẽ phục hồi trong quý II nhờ lãi suất huy động vẫn đang neo ở mặt bằng tương đối cao, yếu tố mùa vụ liên quan đến tiền gửi khách hàng doanh nghiệp quay trở lại bình thường, và những điều chỉnh gần đây về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, trong khi huy động vốn nước ngoài (nếu sớm được triển khai thành công) sẽ góp phần cải thiện dần dần tình hình huy động.

Bên cạnh đó, nhu cầu tín dụng có thể chậm lại trong bối cảnh lãi suất cho vay ở mức hai chữ số cũng sẽ phần nào giảm áp lực thanh khoản, cho thấy điều kiện thanh khoản có thể dần ổn định từ mức căng thẳng hiện tại.

Ở góc nhìn tương tự, Chứng khoán Mirae Asset cũng kỳ vọng các tác nhân trong ngắn hạn ảnh hưởng đến tiền gửi sẽ giảm dần. Cùng đó, với kỳ vọng lãi suất huy động duy trì ở mức hấp dẫn và tăng trưởng tín dụng vừa phải, hệ số LDR tại một số ngân hàng niêm yết có thể giảm trung bình 1-2 điểm %.

"Ngoài ra, mức LDR tăng tại nhiều ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh trong quý I/2026, cũng chịu ảnh hưởng một phần từ việc loại trừ toàn bộ tiền gửi KBNN khỏi công thức tính. Kỳ vọng áp lực này sẽ được hỗ trợ phần nào từ Thông tư 08/2026 khi cách tính được đưa về tương tự giai đoạn 2025, trong bối cảnh thanh khoản đến đầu tháng 5/2026 vẫn khá căng thẳng với tín dụng (+4,3%) và huy động (+1,94%) vẫn tăng trưởng lệch pha" - báo cáo của MAS nhận định.