Trong lúc châu Âu đang cân nhắc cách tốt nhất để đáp trả những lời đe doạ mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump về chủ quyền của hòn đảo Greenland, có một biện pháp cực đoan đang gây tranh luận giữa các nhà đầu tư.

Các quốc gia châu Âu đang nắm giữ hàng nghìn tỷ USD trái phiếu và cổ phiếu Mỹ. Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ, chỉ riêng Liên minh châu Âu (EU) đã nắm hơn 10.000 tỷ USD tài sản Mỹ. Số tài sản thuộc sở hữu của Anh và Na Uy còn nhiều hơn.

Thị trường đồn đoán rằng châu Âu có thể bán các tài sản đó để đáp trả cuộc chiến thuế quan mới của ông Trump. Biện pháp này có khả năng sẽ kéo chi phí đi vay lên và đẩy giá cổ phiếu tại Mỹ đi xuống do Mỹ phụ thuộc vào dòng vốn nước ngoài.

“Vũ khí hoá” tài sản Mỹ do châu Âu nắm giữ có nguy cơ làm leo thang nghiêm trọng căng thẳng. Trên thực tế, động thái này sẽ mở rộng cuộc chiến thương mại âm ỉ thành một cuộc xung đột tài chính ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường vốn.

“Bất chấp tất cả sức mạnh quân sự và kinh tế của mình, Mỹ có một điểm yếu chí mạng: họ phụ thuộc vào người khác để trả nợ thông qua thâm hụt bên ngoài lớn”, ông George Saravelos, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tiền tệ toàn cầu của Deutsche Bank, lưu ý.

“Trong một môi trường nơi sự ổn định địa kinh tế của liên minh phương Tây đang bị phá vỡ một cách nghiêm trọng, không rõ tại sao người châu Âu lại sẵn lòng đóng vai trò này”, ông Saravelos nhấn mạnh.

Tuy nhiên, nói thì dễ hơn làm. Một phần tài sản Mỹ hiện do các quỹ nhà nước châu Âu quản lý nhưng phần lớn tài sản lại nằm trong tay các quỹ tư nhân không chịu sự kiểm soát của chính phủ. Và trong bất kỳ trường hợp nào, một động thái đáp trả như vậy cũng có thể gây tổn hại cho các nhà đầu tư châu Âu.

Hơn nữa, các nhà đầu tư từng lo ngại về việc nắm giữ quá nhiều tài sản Mỹ do loạt chính sách bất thường của ông Trump có thể đã bán bớt tài sản sau khi thuế quan đối ứng thúc đẩy xu hướng “Sell America” - bán tháo các tài sản Mỹ - vào năm ngoái.

Do đó, hầu hết các chiến lược gia tin rằng khả năng các nhà lãnh đạo châu Âu đi xa đến vậy là rất thấp, xét đến thái độ chần chừ của họ trong việc chống lại ông Trump kể từ khi ông trở lại nắm quyền một năm trước.

“Thâm hụt đầu tư quốc tế ròng của Mỹ là rất lớn và là mối đe doạ tiềm tàng đối với đồng USD, nhưng [kịch bản xấu chỉ xảy ra] khi các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ tài sản Mỹ sẵn sàng chịu thiệt hại tài chính”, ông Kit Juckes, chiến lược gia tiền tệ trưởng tại Societe Generale, nhận định vào ngày 19/1.

“Có thể các quỹ nhà nước của châu Âu sẽ ngừng tích luỹ hoặc bắt đầu bán ra tài sản Mỹ, nhưng tình hình có lẽ cần leo thang hơn nữa trước khi họ làm tổn hại hiệu quả đầu tư của mình vì mục đích chính trị”, vị chiến lược gia nói thêm.

Trong phiên giao dịch đầu tuần này, căng thẳng leo thang đã gây tổn hại đến các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ, chứng khoán châu Âu và đồng USD. Trong khi đó, vàng, đồng franc Thuỵ Sỹ và đồng euro là những bên hưởng lợi chính.

Theo Bloomberg, chiến lược “Sell America” có thể đã quay trở lại. Song, mức độ không nặng nề như những gì từng diễn ra vào tháng 4 năm ngoái, khi ông Trump công bố thuế đối ứng.

Cho đến nay, phản ứng rõ ràng nhất của EU là đề xuất tạm dừng phê duyệt thoả thuận thương mại mà khối kinh tế chung này đạt được với chính quyền ông Trump vào tháng 7 năm ngoái.

Các nhà lãnh đạo EU cũng đang thảo luận về khả năng áp thuế quan lên 93 tỷ euro (tương đương 108 tỷ USD) hàng hoá Mỹ. Bộ trưởng Bộ Tài chính Đức kêu gọi châu Âu chuẩn bị biện pháp đối phó thương mại mạnh mẽ nhất.

Hiện tại vẫn chưa rõ liệu các quan chức châu Âu có xem xét khả năng thúc đẩy các nhà đầu tư trong khu vực đưa dòng vốn ra khỏi Mỹ hay không.

Các nhà nghiên cứu của ING Groep lưu ý mặc dù châu Âu có đòn bẩy trên lý thuyết nhờ các khoản đầu tư vào Mỹ, họ có thể cần phải áp dụng một chiến lược mềm mỏng hơn.  

“EU khó có thể buộc các nhà đầu tư tư nhân châu Âu bán tài sản tính bằng đồng bạc xanh. Họ chỉ có thể cố gắng khuyến khích đầu tư vào các tài sản tính bằng đồng euro”, ông Carsten Brzeski, chiến lược gia cấp cao của ING Groep, nói.