Theo quyết định của Bộ Xây dựng, Ban Quản lý dự án Thăng Long chịu trách nhiệm lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và giá thành của dự án. Cùng với đó, đơn vị này có trách nhiệm chủ động phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan để tiếp nhận toàn bộ kết quả nghiên cứu đã triển khai trước đây, bảo đảm tận dụng tối đa nguồn dữ liệu, tránh trùng lặp, lãng phí thời gian và nguồn lực.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu quá trình chuyển giao phải được thực hiện liên tục, thông suốt, không làm gián đoạn công tác chuẩn bị đầu tư. Toàn bộ hồ sơ, tài liệu, số liệu tài chính và các kết quả nghiên cứu đã được Ban Quản lý dự án Đường sắt thực hiện trước đó sẽ được rà soát, bàn giao đầy đủ cho Ban Quản lý dự án Thăng Long tiếp tục triển khai.

Ở chiều ngược lại, Ban Quản lý dự án Đường sắt vẫn được giao các nhiệm vụ trọng tâm khác trong lĩnh vực đường sắt, bao gồm lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi các tuyến Hà Nội - Đồng Đăng, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái và tuyến đường sắt vành đai phía Đông Hà Nội đoạn Ngọc Hồi - Lạc Đạo. Việc điều chỉnh phân công được cho là nhằm giảm tải áp lực công việc, đồng thời tập trung nguồn lực cho các dự án đường sắt theo chức năng chuyên sâu của đơn vị này.

Các địa phương nơi dự án đi qua cũng đã được thông báo chính thức về việc thay đổi đầu mối chủ đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi. Bộ Xây dựng đồng thời đề nghị các tỉnh, thành phố và các đơn vị liên quan điều chỉnh thành phần Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng và tổ giúp việc, chuyển từ đại diện Ban Quản lý dự án Đường sắt sang đại diện Ban Quản lý dự án Thăng Long để bảo đảm thống nhất trong phối hợp triển khai.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD. Tuyến đường sắt dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP HCM), đi qua 20 tỉnh, thành phố (sau sắp xếp đơn vị hành chính còn 15 địa phương).

Theo quy hoạch, tuyến được thiết kế đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Dự án được chia thành nhiều giai đoạn đầu tư, với kế hoạch ưu tiên khởi công một số đoạn trong giai đoạn 2026 – 2028.

Tuy nhiên, đến nay, dự án vẫn chưa chốt hình thức đầu tư, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi với các kịch bản tài chính, mô hình đầu tư và lựa chọn công nghệ phù hợp.

Đầu tháng 1/2026, Bộ Xây dựng đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, gồm 18 thành viên, do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm Trưởng ban, cùng các tổ chuyên môn và tổ chuyên gia phục vụ công tác nghiên cứu, chuẩn bị và triển khai.

Trước đó, Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng hoàn thành lựa chọn tư vấn quốc tế lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 1/2026, đồng thời báo cáo Chính phủ trước ngày 15/1/2026. Bộ cũng được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn trong nước và quốc tế, kinh nghiệm triển khai đường sắt cao tốc trên thế giới để lựa chọn công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Việc điều chỉnh chủ đầu tư lần này không chỉ mang ý nghĩa tổ chức, phân công nhiệm vụ, mà còn được xem là bước “xếp lại đội hình” quan trọng nhằm đẩy nhanh quá trình chuẩn bị cho dự án hạ tầng có quy mô, tầm ảnh hưởng và độ phức tạp lớn bậc nhất trong lịch sử đầu tư công của Việt Nam.

Chân dung chủ đầu tư được giao trọng trách lịch sử

Ban Quản lý dự án Thăng Long, đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng. Gần đây, doanh nghiệp này được giao làm chủ đầu tư và quản lý nhiều dự án quy mô lớn.

Trong giai đoạn vừa qua, Ban Quản lý dự án Thăng Long được giao làm chủ đầu tư và quản lý hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quan trọng, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ đường bộ cao tốc, vành đai đô thị đến hàng không. Có thể kể đến các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2016 - 2025, Đường Vành đai 3 Hà Nội, dự án cải tạo, nâng cấp cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, cùng dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đang được triển khai...

Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, công tác thực hiện nhiệm vụ chính trị của Ban Quản lý dự án Thăng Long ghi nhận nhiều kết quả nổi bật. Tổng giá trị giải ngân trong giai đoạn này đạt hơn 45.000 tỷ đồng, đưa Ban trở thành một trong những đơn vị có khối lượng giải ngân cao nhất của Bộ Xây dựng trong những năm gần đây.

Từ năm 2020 đến nay, Ban đã hoàn thành và đưa vào khai thác 9 dự án và hạng mục sử dụng vốn dư, tất cả đều đảm bảo yêu cầu về tiến độ và chất lượng. Song song với đó, đơn vị đã hoàn thiện thủ tục hồ sơ để khởi công mới 8 dự án và thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư cho tổng cộng 18 dự án....

Không chỉ tập trung vào vai trò chủ đầu tư, trong năm 2025 Ban còn mở rộng hoạt động thông qua việc đàm phán và ký kết các hợp đồng tư vấn quản lý dự án cho nhiều công trình lớn như Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (ĐT.285C).

Về công tác tài chính, trong năm 2025 Ban được giao kế hoạch vốn hơn 4.560 tỷ đồng. Tính đến ngày 19/12/2025, giá trị giải ngân đạt hơn 2.762 tỷ đồng, tương đương gần 61% kế hoạch; dự kiến đến hết ngày 31/1/2026, tỷ lệ giải ngân sẽ đạt trên 93% kế hoạch vốn được giao. Đây là kết quả cho thấy sự quyết liệt trong điều hành và khả năng bám sát tiến độ triển khai dự án của đơn vị.