Những thương vụ tăng vốn nghìn tỷ 'hậu thuẫn' bởi ngân hàng

Chia sẻ tại hội thảo về triển vọng thị trường vốn 2026 diễn ra gần đây, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết đến nay, nguồn vốn từ thị trường cổ phiếu ước đạt khoảng 81,9% GDP cả nước năm 2024. Con số này tuy còn cách xa quy mô tín dụng ngân hàng (146% GDP theo công bố mới nhất của Ngân hàng Nhà nước tính đến hết năm 2025), nhưng phản ánh vai trò ngày càng to lớn của thị trường chứng khoán như một kênh huy động vốn quan trọng của nền kinh tế.

Điều này một mặt nâng cao vị thế và triển vọng lợi nhuận của công ty chứng khoán - một trong những nguyên nhân chính khiến cho ngày càng nhiều ngân hàng công bố kế hoạch tăng sở hữu tại công ty chứng khoán, hoàn thiện hệ sinh thái tài chính.

Chỉ riêng quý IV/2025 vừa qua đã chứng kiến hàng loạt thương vụ hoặc kế hoạch tăng vốn nghìn tỷ của các công ty chứng khoán.

Mới đây nhất, ngày 31/12/2025, Chứng khoán Tiên Phong (TPS - mã ORS) công bố hoàn tất chào bán toàn bộ gần 288 triệu cổ phiếu cho TPBank, tăng vốn điều lệ lên 6.239 tỷ đồng. Với mức giá chào bán 12.500 đồng/cổ phiếu, ước tính TPBank đã chi gần 3.600 tỷ đồng để nâng sở hữu tại TPS lên 51%, qua đó chính thức trở thành ngân hàng mẹ của công ty chứng khoán này.

TPBank cho biết việc đưa TPS trở thành công ty con của ngân hàng sẽ mang ra nhiều lợi ích và thay đổi đáng kể cả về tài chính, chiến lược linh hoạt hoạt động, quản trị rủi ro đối với TPS; từ đó, thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận và giá trị của TPS, góp phần tăng hiệu quả đầu tư và đem lại những lợi ích khác cho ngân hàng, phù hợp với xu thế của thị trường. 

Trước đó ít ngày, hôm 25/12/2025, HĐQT ngân hàng Vietcombank cũng công bố Nghị quyết phê duyệt việc tăng mạnh vốn điều lệ cho Chứng khoán Vietcombank (VCBS) - công ty chứng khoán 100% sở hữu của ngân hàng - từ 2.500 tỷ đồng lên 12.500 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 400% vốn điều lệ,  nhằm hỗ trợ phát triển và mở rộng hoạt động kinh doanh. 

Cũng trong tháng 12/2025, ĐHĐCĐ bất thường 2025 của Chứng khoán MB (MBS) đã thông qua kế hoạch tăng vốn vượt 10.000 tỷ đồng, dự kiến thực hiện vào giữa năm 2026 nhằm nâng cao năng lực tài chính, mở rộng hoạt động kinh doanh và từng bước tiến vào nhóm các công ty chứng khoán có quy mô lớn trên thị trường. Theo đó, MBS dự kiến phát hành 8,59 triệu cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cổ phiếu; cùng với chào bán thêm tối đa 333,6 triệu cổ phiếu ra công chúng theo hình thức cổ đông thực hiện quyền mua, tỷ lệ thực hiện 2:1; qua đó tăng vốn thêm hơn 3.400 tỷ đồng.

Với tỷ lệ sở hữu 76,35%, MBBank dự kiến sẽ rót thêm khoảng 2.500 tỷ đồng trong kế hoạch tăng vốn của MBS. Đồng thời, trong trường hợp cổ đông không thực hiện quyền mua, HĐQT được phép chào bán tiếp cho MBBank.

Hồi tháng 10/2025,Chứng khoán LPBank (LPBS) cũng đã hoàn tất đợt chào bán 878 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để thực hiện kế hoạch tăng vốn lên 12.668 tỷ đồng. Với tỷ lệ sở hữu 5,5%, ước tính LPBank đã chi khoảng 483 tỷ đồng cho trong kế hoạch tăng vốn của LPBS. 

Đầu năm nay, ngân hàng MSB cũng được cổ đông thông qua kế hoạch góp vốn, mua cổ phần của công ty chứng khoán. Đến tháng 8/2025, 4 pháp nhân bao gồm cả cổ đông của ngân hàng MSB và doanh nghiệp có liên quan đến hệ sinh thái ROX Group đã tiến hành mua lại thỏa thuận 29,5 triệu cổ phiếu, tương đương 87% vốn điều lệ của CTCP Chứng khoán Stanley Brothers (SBSI, mã: VUA). Tổng giá trị thương vụ ước tính hơn 400 tỷ đồng.

Hay ngân hàng ACB đầu năm nay cũng vừa rót thêm 1.000 tỷ đồng để tăng vốn cho Chứng khoán ACB (ACBS), công ty con mà ngân hàng sở hữu 100% vốn, nhằm củng cố thêm nguồn lực cho hoạt động kinh doanh cốt lõi của ACBS. Điều này được ban lãnh đạo ACB kỳ vọng sẽ tạo đà cho các mục tiêu ấn tượng đặt ra cho ACBS trong năm 2025 như quy mô tổng tài sản tăng 25% lên gần 33 nghìn tỷ, giá trị cho vay ký quỹ tăng 75% lên hơn 15 nghìn tỷ... 

Ngoài ra, nhiều ngân hàng khác như Sacombank, PGBank, SeABank... cũng đã hé lộ kế hoạch mua lại các công ty chứng khoán trong tương lai gần.    

Từ các thương vụ chào bán cổ phiếu tăng vốn quy mô lớn của TPBankS, LPBankS... đến các thương vụ IPO thành công của TCBS, VPBankS gần đây; hầu hết công ty chứng khoán đều cho thấy nỗ lực chuẩn bị nền tảng tài chính vững mạnh để nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị phần, đặc biệt trong các mảng kinh doanh chủ lực như cho vay ký quỹ và tự doanh, đồng thời tăng cường khả năng tham gia vào lĩnh vực mới như tài sản số. 

Diễn biến năm 2025 cho thấy một 'cuộc đua' tăng vốn sôi động trong khối công ty chứng khoán, đặc biệt là công ty chứng khoán có liên kết với ngân hàng. Điều này đồng thời phản ánh xu hướng củng cố năng lực tài chính và mở rộng hoạt động trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam vừa được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell. 

Lợi thế tài chính là bệ đỡ lợi nhuận

Sự hậu thuẫn từ ngân hàng mẹ hoặc ngân hàng liên kết đã tạo nên lợi thế tài chính vượt trội, giúp các công ty chứng khoán trong hệ sinh thái nhà băng dễ dàng giải quyết bài toán mở rộng nguồn lực thông qua tăng vốn điều lệ hoặc huy động trái phiếu với lãi suất thấp; qua đó đẩy mạnh các mảng kinh doanh cốt lõi như cho vay ký quỹ, tự doanh...cũng như quay lại đầu tư vào công nghệ để nâng cấp trải nghiệm khách hàng. 

Nhờ đó, kết quả kinh doanh của các công ty chứng khoán liên kết với ngân hàng cũng đang trên đà khởi sắc mạnh mẽ. VIS Ratings trong một báo cáo ngành gần đây nhận định nền tảng vốn vững chắc là trợ lực giúp các công ty chứng khoán lớn — bao gồm cả nhóm liên kết ngân hàng (như VPBANKS, TCX, MBS) - đẩy mạnh cho vay ký quỹ nhanh hơn so với các công ty cùng ngành và ghi nhận thu nhập cao hơn từ mảng này.

Tính đến hết 9 tháng đầu năm 2025, nhiều công ty chứng khoán trong ngành đã hoàn thành hoặc gần hoàn thành kế hoạch lợi nhuận cả năm, trong đó đa phần là các công ty chứng khoán có liên kết với ngân hàng.

Chẳng hạn, Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) báo lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 1.379 tỷ đồng, tăng 45% so với cùng kỳ 2024 và đã vượt kế hoạch năm 2025. Riêng quý III/2025, SHS báo lợi nhuận trước thuế 590 tỷ đồng, tăng gần 700% so với cùng kỳ. 

Chứng khoán VietinBank cũng cho biết doanh thu hoạt động 9 tháng đạt 1.696 tỷ đồng, tăng gần 89% so với cùng kỳ và lợi nhuận trước thuế đạt gần 688 tỷ đồng, gấp 3,2 lần cùng kỳ. Qua đó, hoàn thành gấp 2,3 lần kế hoạch lợi nhuận cả năm (tương đương hoàn thành 230% chỉ tiêu) đã được ĐHĐCĐ thường niên 2025 thông qua. 

Chứng khoán VPBank (VPBankS, mã VPX) công bố kết quả kinh doanh 9 tháng tăng trưởng mạnh mẽ tại nhiều mảng; với tổng doanh thu hoạt động 9 tháng đạt 5.457 tỷ đồng, gấp 3 lần cùng kỳ và lợi nhuận trước thuế đạt mức kỷ lục 3.260 tỷ đồng, gấp gần 4 lần cùng kỳ. Như vậy, sau 3 quý, VPBankS đã vượt gần 63% kế hoạch lợi nhuận trước thuế đề ra hồi đầu năm, và thực hiện hơn 73% kế hoạch lợi nhuận điều chỉnh (4.450 tỷ đồng, cao thứ hai toàn ngành).

Chứng khoán Kỹ thương (TCBS, mã TCX) cũng công bố lợi nhuận trước thuế 9 tháng đạt 5.067 tỷ đồng, tăng 31% so với cùng kỳ 2024 và đạt gần 90% kế hoạch cả năm 2025.

Chứng khoán BIDV (BSC, mã BSI) đồng thời ghi nhận doanh thu hoạt động 9 tháng đạt 1.531 tỷ đồng, tăng 40% so với cùng kỳ và lợi nhuận trước thuế 496 tỷ đồng, hoàn thành gần 90% kế hoạch lợi nhuận năm. 

Chứng khoán LPBankS (LPBS) cũng ghi nhận doanh thu hoạt động 9 tháng năm 2025 đạt 976 tỷ đồng, tăng 887% và lợi nhuận trước thuế hơn 432 tỷ đồng, gấp 8,7 lần so với cùng kỳ năm 2024, hoàn thành 86% kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Thống kê của người viết với khoảng 15 CTCK có liên kết với ngân hàng cho thấy tổng lợi nhuận ròng của các công ty này trong 9 tháng đầu năm 2025 đạt hơn 13.000 tỷ đồng, tăng 57% so với cùng kỳ 2024. 

VIS Rating nhận định trong nỗ lực tăng vốn của các công ty chứng khoán nhằm xây dựng nền tảng hoạt động linh hoạt và bền vững hơn, những công ty có lợi thế về vốn lớn - đặc biệt là các công ty liên kết với ngân hàng - được kỳ vọng sẽ duy trì tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản bình quân (ROAA) ở mức cao, nhờ tăng trưởng mạnh mẽ từ hoạt động cho vay ký quỹ. Ngược lại, các công ty nước ngoài với khả năng tăng vốn hạn chế có thể gặp khó khăn trong việc tăng trưởng lợi nhuận.