Biến động địa chính trị tại khu vực Trung Đông đã tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá bán lẻ xăng dầu trong nước lên mức cao.

Cụ thể, xăng RON 95-III đạt 25.240 đồng/lít; xăng E5 RON 92 có giá 22.950 đồng/lít. Dầu diesel26.470 đồng/lít, và dầu mazut24.420 đồng/kg.

Theo cơ quan điều hành, hiện lượng dự trữ bắt buộc tại các doanh nghiệp đầu mối vẫn đảm bảo 20 ngày cung ứng theo quy định. Việt Nam chưa phải sử dụng đến dự trữ quốc gia, nguồn cung xăng dầu trong nước được khẳng định đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đến hết tháng 3. Dù vậy, mức giá nhiên liệu đầu vào tăng cao đã lập tức tạo ra phản ứng dây chuyền trên thị trường vận tải và logistics.

Nhiên liệu được ví như "mạch máu" và chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành logistics. Một số doanh nghiệp bưu chính, giao nhận đã bắt đầu kích hoạt cơ chế phụ thu.

Trong ngành logistics quốc tế, phụ thu nhiên liệu là một cơ chế phổ biến nhằm chia sẻ rủi ro phát sinh khi giá năng lượng biến động, đảm bảo sự ổn định của hoạt động vận hành.

Hệ quả là áp lực đang dồn lên người bán và người tiêu dùng cuối.

Chẳng hạn, từ ngày 10/3, Giao Hàng Tiết Kiệm (GHTK) thông báo bổ sung phụ phí xăng dầu vào phí vận chuyển. Mức phụ phí 10,29% được áp dụng cho nhóm dịch vụ Express và Xfast - vốn là các dịch vụ giao hàng nhanh phổ biến được hệ thống shop online sử dụng.

Đối với dịch vụ BBS dành cho khách hàng doanh nghiệp hoặc các đơn hàng có hình thức xử lý đặc thù, mức phụ phí được áp dụng cao hơn, ở mức 17,15%.

GHTK cho biết mức phụ phí này có thể được điều chỉnh theo diễn biến giá xăng dầu trên thị trường và sự điều hành của cơ quan quản lý.

Hay sáng 11/3, Tổng CTCP Bưu chính Viettel (Viettel Post) cũng phát đi thông báo tương tự. Viettel Post dự kiến triển khai áp dụng phụ phí xăng dầu ở mức 10% trên cước vận chuyển các dịch vụ chuyển phát trong nước từ ngày 16/3.

Chính sách này được thực hiện theo từng giai đoạn, bám sát thị trường nhiên liệu và dựa trên nguyên tắc cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp và khách hàng.

Không chỉ trong mảng giao nhận hàng hóa, thị trường vận tải hành khách liên tỉnh cũng ghi nhận nhiều nhà xe thông báo tăng giá vé phổ biến từ 5 - 10% tùy loại xe và cự ly di chuyển.

Ngược lại, một số đơn vị trong ngành vận tải và bưu chính đang tạm thời lựa chọn phương án hấp thụ phần chi phí gia tăng thông qua tối ưu hóa vận hành, chưa lập tức tăng giá cước.

Đơn cử, FUTA Express đưa ra chính sách không tăng giá vận chuyển đối với nhóm mặt hàng thiết yếu bao gồm: lương thực, thực phẩm, nông sản, thuốc tây và vật tư y tế. Thời gian áp dụng tính từ ngày 9/3 cho đến khi có thông báo mới, triển khai trên toàn bộ hệ thống bưu cục và phòng giao dịch.

Về mặt vận hành, đơn vị này cho biết đã áp dụng các biện pháp cắt bớt chuyến vắng khách, hạn chế xe chạy rỗng, gom đầu xe và siết tiêu hao nhiên liệu để duy trì cước phí.

Nền tảng gọi xe công nghệ như Grab và Be cũng cho biết chưa tăng giá cước ở thời điểm hiện tại. Các nền tảng này đã triển khai chương trình hỗ trợ chi phí nhiên liệu cho đối tác tài xế trên toàn quốc, với mức hỗ trợ được điều chỉnh tùy theo loại xe và mức độ hoạt động.

Tuy nhiên, bất chấp việc các nền tảng giao nhận khẳng định chưa tăng giá cước, áp lực tài chính thực tế đã bắt đầu bộc lộ trên thị trường thương mại điện tử, giao hàng, giao đồ ăn nội thành.

Khảo sát cho thấy phí giao đồ ăn trong nội thành Hà Nội tăng khoảng vài ngàn đồng so với trước, tuỳ từng thời điểm. Đối với người tiêu dùng có tần suất đặt hàng trực tuyến như chị Phạm Trang (Hà Đông, Hà Nội) thì chênh lệch vài ngàn mỗi đơn cộng dồn lại cũng là một khoản tiền lớn.

Về phía người bán, như chị Kiều Oanh kinh doanh thực phẩm đóng sẵn tại Nam Định cho biết chỉ cần phí giao hàng tăng thêm 2.000 đồng/đơn thì cả tháng sẽ tốn thêm 1,4 triệu đồng.

Trong ngắn hạn, người bán có thể gồng mình chịu chi phí gia tăng để giữ tệp khách hàng. Tuy nhiên, nếu đà tăng của vận chuyển và nhiên liệu kéo dài, hệ quả tất yếu là các đơn vị kinh doanh sẽ buộc phải điều chỉnh giá bán hàng hóa hoặc chuyển phần phụ phí này sang cho người mua chi trả.