Nền kinh tế Mỹ từ lâu đã chia tách thành hai thế giới. Vào năm 1989, các hộ gia đình thuộc top 10% thu nhập cao nhất nắm giữ 32% tổng tài sản của nước Mỹ, theo số liệu của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Đến năm 2025, tỷ trọng này đã tăng vọt lên 68%.

Các chuyên gia đặt tên cho hiện tượng này là “nền kinh tế chữ K”: Người giàu ngày càng giàu hơn, trong khi phần còn lại này càng tụt lại phía sau, ít nhất là là xét trên tương quan giữa các nhóm.

Trong thời gian gần đây, khoảng cách giữa hai nhánh của chữ K tiếp tục nới rộng. Vấn đề không chỉ nằm ở việc mọi người kiếm được bao nhiêu tiền, mà còn ở việc họ sở hữu những tài sản gì và và tiêu tiền như thế nào.

Tài sản ròng

Người Mỹ ở mọi nhóm thu nhập đều giàu lên trong 3 năm qua. Tuy nhiên, tài sản ròng của người giàu tăng nhanh hơn đáng kể so với nhóm thu nhập thấp và trung bình.

Cụ thể, tài sản ròng của nhóm 1% giàu nhất tăng 30% trong 3 năm qua. Trong cùng giai đoạn, tài sản của nhóm 40% người có thu nhập trung lưu chỉ tăng chưa đến 10%. Lý do nằm ở ba yếu tố nhà ở, chứng khoán và lạm phát.

Nhà ở và cổ phiếu

Nhóm 20% người giàu nhất sở hữu hơn một nửa tổng giá trị nhà ở tại Mỹ. Trong vài năm qua, bất động sản liên tục tăng giá, càng giúp khối tài sản của họ phình to.

Trong khi đó, lãi suất vay thế chấp gia tăng lại càng khiến những người có thu nhập thấp hơn khó mua nhà. Đáng chú ý, nhóm 20% thu nhập thấp nhất chỉ sở hữu 3% giá trị nhà ở trên toàn nước Mỹ.

Hơn 75% tài sản tài chính của Mỹ, bao gồm cổ phiếu, cũng nằm trong tay nhóm 20% giàu nhất. Riêng nhóm 1% nắm giữ tỷ trọng lên tới 25%.

Trong 3 năm qua, chỉ số S&P 500 hơn 86%. Trái lại, trong vài năm qua, trung bình mỗi năm giá USD chỉ đi lên chưa đến 1%.

Lạm phát

Mọi người Mỹ đều chịu ảnh hưởng của lạm phát, nhưng mức độ tác động không giống nhau.

Người thu nhập thấp dành phần lớn ngân sách cho các nhu yếu phẩm như nhà ở và thực phẩm. Những mặt hàng này có tốc độ tăng giá nhơn hơn đáng kẻ so với các sản phẩm và dịch vụ mà người giàu tiêu thụ.

Theo thời gian, gánh nặng này ngày càng tích tụ. Trong giai đoạn 2005 - 2023, giá tiêu dùng thực tế đối với 20% người có thu nhập thấp nhất đã tăng 57%, trong khi mức tăng đối với 20% người có thu nhập cao nhất là 46%, theo Fed chi nhánh Minneapolis.

Chi tiêu

Những người Mỹ có thu nhập dưới 40.000 USD/năm đã cắt giảm chi tiêu kể từ tháng 1/2023. Họ chỉ bắt đầu trì mức chi tiêu ổn định từ tháng 9/2024.

Và trong ba năm qua, chi tiêu điều chỉnh theo lạm phát của nhóm này chỉ tăng 1,3% - thấp hơn đáng kể mức tăng 7,6% của các hộ gia đình có thu nhập từ 125.000 USD trở lên.

Sức tiêu dùng mạnh của người có thu nhập cao đã thúc đẩy nhu cầu chung đối với hàng hóa và dịch vụ, từ đó khiến giá cả một số hàng hóa duy trì ở mức cao cho tất cả mọi người.

Nhìn chung, người Mỹ giàu có không chỉ sỡ hữu nhiều tiền hơn, mà họ còn có nhiều cơ hội hơn. Họ được hưởng lợi từ đà tăng của thị trường bất động sản và chứng khoán - những kênh đầu tư mà nhiều người thu nhập thấp khó tiếp cận. Đồng thời, họ cũng ít chịu tác động từ lạm phát hơn so với phần còn lại của nền kinh tế.