Nợ xấu tăng vượt xa tốc độ trích lập, 'bộ đệm' dự phòng tại Bac A Bank, TPBank, PGBank giảm 20-30 điểm % sau một quý
Kể mức đỉnh 142% vào cuối năm 2021, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) của toàn ngành ngân hàng đã liên tục giảm trong 4 năm gần đây. Cuối năm 2022, LLR toàn ngành giảm xuống mức 123%, rồi tiếp tục để mất mốc 100% vào nửa đầu năm 2023, trước khi rơi xuống quanh vùng 80% vào 2024 - 2025.
Đến quý I/2026, thống kê từ 27 ngân hàng niêm yết cho thấy LLR bình quân tiếp tục giảm 4 điểm % so với đầu năm, xuống mức 76%. 16/27 ngân hàng ghi nhận LLR giảm, trong đó xuất hiện một số mức giảm hàng chục điểm %. Chỉ 11 ngân hàng báo LLR cải thiện so với cuối năm ngoái, mức tăng chủ yếu trong khoảng 1-3 điểm %.
Theo thống kê của PV, tại cuối quý I/2026, một số ngân hàng ghi nhận tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm mạnh do nợ xấu tăng và/hoặc giảm trích lập dự phòng để hỗ trợ lợi nhuận ngắn hạn.
Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC
Bac A Bank là ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm mạnh nhất hệ thống trong quý I/2026 (giảm 39,6 điểm % so với đầu năm). Qua đó, đưa LLR về mức 68%, thấp nhất trong hàng chục quý sau nhiều kỳ liên tục duy trì LLR quanh vùng 100%.
BCTC của Bac A Bank cho thấy trong kỳ, mặc dù chi phí trích lập tăng gấp gần 6 lần quý liền trước, song mức tăng trích lập không theo kịp mức tăng dư nợ xấu. Việc dư nợ xấu tăng 68% trong kỳ lên hơn 2.400 tỷ đồng đã làm mỏng bộ đệm dự phòng rủi ro của ngân hàng, khiến LLR giảm mạnh.
Dư nợ xấu tăng mạnh trong quý đầu năm là nguyên nhân chủ yếu bào mòn tỷ lệ bao phủ nợ xấu tại nhiều ngân hàng. Ảnh: T.D tổng hợp từ BCTC
Tại TPBank, trong khi dư nợ xấu tăng 48,5% so với đầu năm đưa tỷ lệ nợ xấu tăng 0,56 điểm %, chi phí trích lập dự phòng tại nhà băng này lại giảm 43% so với quý liền trước về 547 tỷ đồng. Đây cũng là mức trích lập thấp thứ hai trong khoảng chục quý trở lại đây tại TPBank, chỉ sau mức thấp nhất hồi quý I/2025 (490 tỷ đồng).
Với việc trích lập ở mức thấp, LLR tại cuối quý I/2026 của TPBank đã giảm 23,8 điểm % so với đầu năm, về 68,4%. Dù vậy, con số này vẫn gần tương đương với LLR bình quân trong khoảng chục quý gần đây của TPBank (khoảng 67,2%).
PGBank là cái tên tiếp theo trong top 3 nhà băng có bộ đệm dự phòng rủi ro giảm mạnh nhất trong quý đầu năm.
Tại thời điểm kết thúc quý I/2026, LLR của PGBank ở mức 31,2%, giảm 20,1% so với đầu năm; mặc dù dư nợ xấu tại PGBank đã tăng 63% đưa tỷ lệ nợ xấu lên mức 4,03% - cao thứ 3 toàn ngành và cao nhất trong hàng chục quý gần đây. BCTC cho thấy trong quý I/2026, ngân hàng đã giảm mạnh chi phí trích lập dự phòng 64% (QoQ) về 68 tỷ đồng để hỗ trợ lợi nhuận ngắn hạn.
Ở chiều ngược lại, có 5 ngân hàng tiếp tục ghi nhận tỷ lệ bao phủ nợ xấu duy trì trên 100% tại cuối quý I/2026 bao gồm Vietcombank, VietinBank, Techcombank, ABBANK và ACB. Đây cũng đồng thời là 5 ngân hàng hiện có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất hệ thống (dưới 1,1%).
Trong đó, 4 nhà băng Vietcombank, VietinBank, Techcombank và ABBANK ghi nhận chi phí trích lập dự phòng tăng mạnh so với quý IV/2025, với mức tăng trên 100% tại hai ngân hàng quốc doanh. Riêng ACB giảm 65% trích lập dự phòng trong quý I/2026 so với quý liền trước do ngân hàng đã chủ động tăng mạnh trích lập dự phòng từ quý IV/2025. Còn nếu so với cùng kỳ 2025, mức trích lập quý I/2026 vẫn tăng 10%.
"Ban lãnh đạo ACB đã có một quyết định táo bạo: đẩy mạnh trích lập dự phòng trong những tháng cuối năm 2025, đưa tổng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cả năm lên 3.335 tỷ đồng, tăng gấp đôi so với năm 2024.
Việc chủ động “hy sinh” một phần lợi nhuận năm 2025 là bước đi nhằm củng cố nền tảng an toàn vốn và chất lượng tài sản, giúp ngân hàng không bị phân tán nguồn lực cho việc xử lý các rủi ro tồn đọng trong năm sau, tạo lập nền tảng tài chính vững chắc để tập trung tốt hơn cho tăng trưởng dài hạn".
Chủ tịch ACB Trần Hùng Huy cho biết tại phiên họp ĐHĐCĐ thường niên 2026.
Một số nhà băng như VPBank, SACOMBANK cũng tiếp tục duy trì trích lập dự phòng ở mức cao trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu tăng so với đầu năm, qua đó, duy trì tỷ lệ LLR biến động trong biên độ hẹp.
Nhìn chung, theo thống kê từ BCTC, tại cuối quý I/2026, dư nợ xấu tại 27 NHNY đã tăng 10,7% so với đầu năm lên gần 292.000 tỷ đồng. Trong khi đó, ở phía trích lập, chi phí trích lập dự phòng tại 27 NHNY ghi nhận giảm gần 12% so với kỳ trước, một phần do tác động từ mức tăng trích lập đột biến của SACOMBANK vào quý IV/2025.
Nếu loại trừ tác động từ SACOMBANK, chi phí trích lập kỳ này tăng 5,8%, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức tăng 10,7% của dư nợ xấu.
Đà giảm của bộ đệm dự phòng rủi ro trong vài năm gần đây hàm ý khả năng hấp thụ rủi ro của toàn ngành đang có xu hướng mỏng dần, đặt ra sức ép gia tăng trích lập với nhiều ngân hàng thời gian tới.
Trong một báo cáo phân tích gần đây, Mirae Asset Việt Nam đánh giá rằng trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu tăng và tỷ lệ bao phủ nợ xấu ghi nhận giảm tương đối trong kỳ, các nhà băng sẽ cần gia tăng trích lập nhiều hơn trong thời gian tới nhằm tăng bộ đệm. Nhất là khi danh mục khách hàng doanh nghiệp liên tục gia tăng tỷ trọng 2 năm trở lại đây, đặc biệt ở phân khúc kinh doanh BĐS, khiến định mức bộ đệm phù hợp tăng tương đối.
Nợ xấu phát sinh mới trong quý có xu hướng gia tăng trở lại. Ảnh: MAS
Tại mùa họp Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, nhiều lãnh đạo ngân hàng nhấn mạnh sẽ tiếp tục duy trì trích lập dự phòng cao trong năm nay để củng cố bộ đệm rủi ro.
Chẳng hạn, tại Eximbank, Quyền Tổng Giám đốc Trần Tấn Lộc lý giải rằng việc trích lập dự phòng rủi ro dự kiến duy trì ở mức cao trong 2026 là một yếu tố khiến nhà băng này đặt kế hoạch kinh doanh thận trọng cho 2026 bên cạnh các nguyên nhân khác như môi trường kinh doanh nhiều thách thức, tình hình lạm phát, tỷ giá, dòng vốn...
Hay tại SACOMBANK, lãnh đạo ngân hàng khẳng định năm nay sẽ tập trung nguồn lực cao nhất để xử lý nợ xấu; cũng như duy trì tỷ lệ trích lập dự phòng cao, phù hợp với chiến lược quản trị rủi ro thận trọng và gia tăng nguồn lực đảm bảo an toàn tài chính và giúp ngân hàng chủ động phòng vệ trước các biến động của thị trường.
"Khi chất lượng tài sản tốt lên thì ngân hàng mới có thể tự tin giảm dần trích dự phòng", thành viên HĐQT SACOMBANK Phan Đình Tuệ cho hay.